0
ویژه نامه ها

پی آمدهای بازی های رایانه ای بر کودکان و نوجوانان

رایانه ها که امروز تقریباً در بیش تر شئون زندگی انسان ها راه یافته اند ، هم چون دیگر ساخته های دست بشر ، دو روی سکه دارن که یک سوی آن بهره گیری درست و مفید برای سرعت بخشی دقت در کارها و کمک به پیش رفت امور است و روی دیگر آن استفاده های نادرست و نابه جاست که گاه ، آسیب های فراوان را در پی دارد
پی آمدهای بازی های رایانه ای بر کودکان و نوجوانان
پی آمدهای بازی های رایانه ای بر کودکان و نوجوانان
پی آمدهای بازی های رایانه ای بر کودکان و نوجوانان
نويسنده:نیره پارسا
منبع:مجله دیدار آشنا

بازی های رایانه ای

رایانه ها که امروز تقریباً در بیش تر شئون زندگی انسان ها راه یافته اند ، هم چون دیگر ساخته های دست بشر ، دو روی سکه دارن که یک سوی آن بهره گیری درست و مفید برای سرعت بخشی دقت در کارها و کمک به پیش رفت امور است و روی دیگر آن استفاده های نادرست و نابه جاست که گاه ، آسیب های فراوان را در پی دارد .در دنیای رایانه ، آن چه بیشتر نوجوانان را شیفته خود می کند همان چیزی است که به آن « بازی های رایانه ای » می گویند .فن آوری و پیشرفت کیفی این بازی ها به فاصله کوتاهی ، در ایران رواج گسترده ای یافته اند .بازی های آتاری و میکرو ، از نمونه های ابتدایی بازی های رایانه ای است که بازار اسباب بازی و لوازم سمعی و بصری را به تسخیر خود درآورده اند . تصاویر یک بعدی و بهره گیری از گرافیک رایانه ای ، ویژگی مهم این بازی هاست .بازی دیگری که در ادامه روند تکمیل فن آوری این بازی ها وارد بازار شده است ، بازی « سگا » است . این بازی ها که دارای تصاویر دو بعدی است تاحدود بسیاری با تصاویر واقعی انطباق دارد . هم چنین این بازی ها دارای موسیقی متن متناسب با محتوای بازی ها هستند ؛ ولی چیزی که بر شمار طرفداران این بازی ها افزوده ، بهای مناسب آن ها برای مصرف کننده است .
جدیدترین بازی هایی که به صورت دیسک عرضه می شود ، play station و CD است . بازی play station که به بازی سونی نیز معروف است ، به تلویزیون وصل می شود و دارای واقع نمایی تصاویر بسیار بالاست از این رو این بازی ها جنبه سحرآمیزی دارند و چون نوجوان ، خود ، اجرا کننده و در بطن بازی است و همراه بادیگر شخصیت های بازی درگیر حوادث و ماجراهایی می شود که طراح بازی برای او تدارک دیده ، جذاب است .این بازی ها با بهره گیری از تصاویر پرتحرک و صداهای مهیج ، دنیایی از هیجان را به این انسان های تشنه جنب و جوش ارزانی می کند وهمین جذبه و کشش زیاد است که روح و جسم آنان را برده وار ، مطیع خود می سازد و به دنیایی از تخیلات می برد که خود را محور و قهرمان اصلی ماجرا می پندارد .این بازی ها با ترفند های گوناگون چنان تأثیری بر فکر و اعصاب فرد می گذارند که در واقع خود او نیز جزئی از مجموعه ماشینی می شود .

محاسن بازی های رایانه ای

ـ فرآیند یادگیری را آسان و توجه نوجوانان را جلب می کند؛
ـ با رایانه فراگیر ، هرچندبار که بخواهد ، می تواند موضوعی را ببیند ، بخواند و مرور کند ؛
ـ برنامه های بسیار متنوعی ساخته شده که به نوجوان امکان می دهد تصاویر یا داستان هایی را خلق کند و یا این که امکاناتی را ارائه می دهند که نوجوانان را با تاریخ ، جغرافیا و ... علاقمند می کنند ؛
ـ برخی از برنامه های آموزشی ، به نوجوانان کمک می کند تا بسیاری از مهارت ها زندگی را با خود تمرین کند ؛
ـ بیش تر برنامه های رایانه ای در وقت هزینه ، صرفه جویی های بسیاری به همراه دارند ؛
ـ به نظر برخی از پزشکان ، بازی های رایانه ای به نوجوانان می آموزد که زودتر سلامت خود را بازیابند و به داروهای مسکن ، کم تر نیاز پیدا می کنند ؛
ـ بازی های رایانه ای هم چنین به کودکان و نوجوانان مبتلا به بیماری هایی چون « فلج مغزی» یا « نارسایی در تشخیص واژه ها » کمک می کند ؛
ـ به عقیده یک دکتر روانشناس ، بازی های رایانه ای ، نوجوانان را وارددنیایی می کند که کنترلش در دست آن هاست و به هنمین دلیل ، آنان از این بازی ها لذت فراوانی می برند ؛
ـ بازی های رایانه ای ؛ به برخی هماهنگی ها میان چشم و دست و پرورش عضله ها کمک می کند ؛
ـ ابزاری است کمک آموزشی برای معلولان و پر کردن اوقات فراغت آنان .

زیان های بازی های رایانه ای

الف) آسیب های جسمانی

ـ چشمان فرد به دلیل خیره شدن مداوم به صفحه نمایش رایانه ، به شدت تحت فشار نور قرار می گیرد و دچار عوارض منفی می شود ؛
ـ مشاهده ها نشان می دهد که نوجوانان ، چنان غرق بازی می شوند که توجه نمی کنند به دلیل درگیر شدن در ماجرای بازی ، تا چه حد از لحاظ بینایی و ذهنی ، به خود فشار می آورند ؛
ـ به دلیل این که نوجوان در یک وضعیت ثابت تا ساعت ها می نشیند ، ستون فقرات و استخوان بندی اش دچار اشکال شده و فرد مبتلا به آرتروز می شود . همچنین احساس سوزش و سفت شدن گردن ، کتف ها و مچ دست ، از دیگر عوارض کار ثابت و طولانی مدت با رایانه است ؛
ـ هیجان همیشگی هنگام بازی ، بر روی ارگانیسم فرد تأثیر گذاشته و پی آمد های منفی بر دستگاه گردش خون و گوارش می گذارد ، همچنین این هیجان های دروغین ، سلامت روانی کودک را به خطر می اندازد ؛
ـ پوست فرد در معرض بمباران همیشگی پرتوهایی قرار می گیرد که از صفحه رایانه پخش می شود ؛
ـ ایجاد تنوع و سرگیجه ، به ویژه در کودکان و نوجوانانی که زمینه صرع دارند ، از دیگر عوارض این بازی هاست ؛
به نظر برخی از متخصصان اعصاب و روان ، بازی های پرهیجان رایانه ای که طی آن صفحه نمایشگر رایانه ، از فلاش ها و شعاع های خیره کننده نوری پوشیده می شود ، سبب بروز هیجای های شدید عصبی در نوجوانی می شود که از نظر عصبی ضعیف هستند و برای ابتلا به صرع ، آمادگی دارند .
به گفته پزشکان ، دلیل عمده ناراحتی صرع ، مربوط به کسانی می شود که نسبت به نور حساسیت دارند و تحمل چشمک های پی در پی نور در بازی های رایانه ای برای آنان دشوار است .
به گفته انجمن بیماران صرع انگلیس ، حدود یک درصد از نوجوانان غیر مبتلا به بیماری صرع ، به نور حساسیت دارند ؛ در حالی که این رقم در میان بیماران مبتلا به این بیماری ، پنج درصد است که حتی در مواردی هنگاه بازی صرع به مرگ گزارش شده است .مادر یک نوجوان 14 ساله در یک بررسی که روزنامه انگلیسی « سان » در این باره انجام داد گفت : پسرم بر اثر بازی رایانه ای « نینتندو » جان سپرده است . وی افزود که پسرش پس از یک ساعت بازی دچار تشنج شد و به زمین افتاد و چند دقیقه بعد جان سپرد .

ب) آسیب های روانی ـ تربیتی

1. تقویت حس پرخاش گری
مهم ترین ویژگی بازی های رایانه ای ، حالت جنگی بیش تر آن هاست و این که فرد باید برای رسیدن به مرحله بعدی بازی ، با نیروهای به اصطلاح دشمن بجنگد . استمرار بازی هایی ، نوجوان را پرخاشگر و ستیزه جو می سازد و تلاش می کند خواست هایش را با زور و تهاجم به دست آورد .
« مجید قادری » مدیر مرکز سرگرمی های سازنده کانون پرورش فکری می گوید :
« خشونت » و « سکس » مهم ترین محرکه هایی است که در طراحی جدیدترین و جذاب ترین بازی های رایانه ای ، به حد افراط از آن استفاده می شود . چهره های معروف هالیوود که در فرهنگ اسلامی ما ضد ارزش و غیر اخلاقی هستند ، در ایت بازی ها به صورت قهرمان های شکست ناپذیر جلوه نمایی می کنند .
2. انزوا طلبی
نوجوانانی که همیشه با بازی های رایانه ای درگیرند ، به انزوا و درون گرایی متمایل شده و در برقراری ارتباط اجتماعی پویا با دیگران ناتوان خواهند بود . این روحیه انزواطلبی باعث می شود که نوجوان از گروه هم سالان جدا شود که این خود زمینه ساز ناهنجاری های دیگر است .قادری در این باره می گوید : فرزندم به این بازی معتاد شده است . او هر روز با تردستی و شیرین کاری ، خود را به صفحه تلویزیون می رساند و از دنیای بیرون به کلی بی خبر است ؛ حتی متوجه رفت وآمد میهمانان نمی شود ؛ و همیشه پس از دست کشیدن از این برنامه ، با سردرد و کسالت مواجه می شود .
3. تنبل شدن ذهن
در این بازی ها ، به دلیل این که بیش تر ، کودک و نوجوان با ساخته ها و برنامه های دیگران رو به روست وکم تر قدرت دخالت و تصرف در آن ها را می یابد ، حالت انفعال گرفته و اعتماد به نفس او در برابر ساخته ها و پیش رفت دیگران متزلزل می شود . دکتر شهلا کاظمی پور ( مشاور علمی مرکز سنجش برنامه ای صداوسیما ) می گوید : بیش تر خانواده ها تصور می کنند در بازی های رایانه ای ، فرد در بازی ،مداخله فکری همیشگی دارد . به نظر من این مداخله ، فکری نیست ؛ بلکه این بازی ها سلول های مغزی را فریب می دهند . از نظر حرکتی نیز این بازی ها تنها چند انگشت کودک را حرکت می دهند . ما هرچه در این مسیر حرکت کنیم و این بازی ها را گسترش دهیم ، انسان هایی را تحویل جامعه خواهیم داد که سرخورده ، افسرده ، غیر متحرک و غیر سازنده می باشند ، خود اتکایی آ؛نان بسیار کم خواهد بود و ابتکار عمل نخواهند داشت ؛ در حالی که برای جامعه ، نیاز به انسان هایی خلاق ، مبتکر و متفکر داریم .
4. پی آمد منفی در روابط خانوادگی
در دوره کنونی که زندگی ها به سوی ماشینی شدن پیش می رود ، خودبه خود، روابط عاطفی رنگ باخته و در کنار هم بودرن خانواده کم تر شده است . در چنین وضعی ، بسیاری ازمردم از وجود تلویزیون به عنوان جعبه جادویی که باعث سردی روابط خانوادگی شده است ، یاد می کنند ؛ درحالی که جعبه جادویی دیگری با جاذبه سحرآمیزتری به نام رایانه ، نیز به زندگی ماشینی ما وارد شده و دشواری ها را دوچندان کرده است .خانمی می گوید : همسرم برای انجام پژوهش های دانشگاهی اش یک رایانه به منزل آورد که چند دیسک بازی هم ضمیمه آن بود . دو پسر من در طول روز با آن سرگرم بازی می شدند و حتی سرشب ها ترجیح می دادند با این وسیله سرگم کننده نوین ، وقت بگذرانند . طولی نکشید که همسرم هم به این بازی ها جلب شد . کم کم دریافتم که تمرکز و صرف وقت آنان به این ترتیب ، روابط خانوادگی و عادی را تحت تأثیر قرار داده است ؛ به خود آمدم و با قاطعیت از همسرم خواستم که رایانه را به محل کارش منتقل کند .خانواده دیگری این گونه شکایت می کند : در تعطیلات تابستانی قصد مسافرت داشتیم . مخارج و مقدمات آن نیز از پیش تأمین شده بود ؛ اما اشتغال بیش از حد و علاقمندی بچه ها به بازی رایانه ای ، آنان را از این تفریح سالم و شاد ، محروم کرد .
5. افت اخلاقی
اشاعه فرهنگ برهنگی و ترویج سکس ، از آفت های دیگر بازی های رایانه ای است . نبردهای تن به تن دختران نیمه عریان ، رقص و موسیقی غربی و ... در این گونه بازی ها تبلیغ شده است و متأسفانه بی هیچ گونه دشواری ، در فروشگاه ها به معرض فروش گذاشته می شود .برخی از برنامه های رایانه ای ، با بازی های ساده آغاز شده و به تصاویر مستهجن ختم می شوند ؛ در برخی از این بازی ها ، جایزه پیروزی ، ظاهر شدن عکس های مستهجن بر روی صفحه رایانه شماست .بی تردید در ساخت و تولید این بازی ها ، دست سازمان های جاسوسی سیا ، موساد ، و ... در کار است و می خواهند ذهن و روان کودکام مار ا مسموم کنند .
6. افت تحصیلی
به دلیل جاذبه مسحور کننده این بازی ها ، نوجوانان وقت بسیار ی را صرف آن می کنند و در واقع با مصرف انرژی عصبی و روانی خویش و با چشمان و ذهنی خسته به بستر می روند و گاه ، صبح زودتر از وقت معمولی بیدار می شوند تا پیش از مدرسه نیز اندکی بازی کنند . بی تردید این علاقه سبب افت تحصیلی خواهد شد .
7. زمینه ساز ازخود بیگانگی
دنیای مجازی ولی نزدیک به واقعیتی که در بازی های رایانه ای به تصویر کشیده می شود ، آن قدر مسحور کننده وجذاب است که مخاطب کودک و نوجوان در معرض تأثیر تمام باورهایی قرار می گیرد که از سوی طراحان این بازی ها به او القا می شود .
فرد ، دچار از خود بیگانگی شده و مانند آنها می اندیشد . برای نوجوانی که در حال بازی است فرقی نمی کند که دشمن کیست ؛ دشمن همان است که بازی می گوید . در میان انبوه بازی های رایانه ای که اکنون به آسانی در دسترس کودکان قرار می گیرند ، بازی هایی وجود دارند که در آن مسایل اعتقادی ، فرهنگی ، اجتماعی و سیاسی کشورهای مسلمان به ویژه ایران ، مورد گستاخی قرار می گیرد.در یک بازی به نام F ـ 111 پنج کشور مسلمان که در میان آن ها نام ایران هم دیده می شود ، به عنوان کشورهای حامی تروریسم معرفی می شوند ؛ سپس بچه ها در قالب خلبان هواپیمای جنگنده مأموریت می یابند تا نقاط حساس این کشور ها هم چون مراکز اقتصادی و نظامی را بمباران کنند .در واقع ترویج گران تروریسم ، این بازی ها را میدان مناسبی برای تاخت و تاز عقیده ها و آرای خود در میان کودکان و نوجوانان یافته اند و حقیقت ها و واقعیت های موجود را به آسانی وارونه جلوه می دهند .در بازی دیگر ، یک ناوآمریکایی به خلیج فارس می آید سپس در جریان بازی ، محل مأموریت بچه ها در کشتی تعیین می شود و آنان وظیفه دارندتا از ناو آمریکایی در برابر قایق های تندروی ایرانی که در آن تیپ های حزب اللهی دیده می شون محافظت کنند .متأسفانه این گونه بازی ها ، بی هیچ کنترل و نظارتی از سوی مراجع ذی صلاح ، به آسانی در دسترس فرزندانمان قرار می گیرد .

رهنمودها

  • اگر چنانچه قرار است از بازی های رایانه ای بهره بگیرید ، بهتر است بازی های تصویری خلاق که باید به وسیله آن ها ، معماهایی را حل کرد ، بیش از بازی های دیگر مورد توجه قرار می گیرد .
  • بازی های دسته جمعی ، کم تر مسئله ساز است ؛ این بازی ها ، زمانی بیش تر ویران گر است که ما را به تنهایی برای ساعت های طولانی ، مسحور خود کند .
  • ضروری است که همیشه بین دو نوبت بازی استراحت کنیم . دو شرکت بزرگ ژاپنی سازنده بازی های رایانه ای موسوم به « نینتند » و سگا به خریداران هشدار داده و توصیه می کنند که بین بازی ها ، به طور منظم به خود استراحت دهید .
  • صفحه نمایش گر رایانه ، اندکی پایین تر از چشم ها قرار داده شود تا چشم ها مسلط به صفحه رایانه باشد.
  • روشنایی اتاق به نحوی تنظیم شود که بازتابش و زنندگی نور به حداقل برسد .
  • بهتر است با خودمان عهد ببندیم که مثلاً تنها در روزهای تعطیلی مجاز به بهره گیری از این بازی ها باشیم .
  • آسیب های رایانمه و آفت های آن را هیچ وقت فراموش نکنیم .
  • ویران گر ترین بازی ها ی تصویری بازی هایی هستند که تصویرهای آن ها به طور مکرر بر صفحه ظاهر می شوند و ما باید به تمام تصویرهایی که از براب چشم ما می گذرند ، شلیک کنیم ؛ توصیه می کنیم کم تر به سراغ این گونه بازی ها برویم .


  • نظرات کاربران
    ارسال نظر
    با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
    متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
    موارد بیشتر برای شما
    دستور پخت  رولت بادامی با خامه و تمشک
    دستور پخت رولت بادامی با خامه و تمشک

    دستور پخت رولت بادامی با خامه و تمشک

    کاش میشد ز سفر برگردی/ صابر خراسانی
    کاش میشد ز سفر برگردی/ صابر خراسانی

    کاش میشد ز سفر برگردی/ صابر خراسانی

    پیشنهاد ویژه / اکسیر اعظم و شاه کلید در شب نیمه شعبان
    پیشنهاد ویژه / اکسیر اعظم و شاه کلید در شب نیمه شعبان

    پیشنهاد ویژه / اکسیر اعظم و شاه کلید در شب نیمه شعبان

    چگونه پاستیل اناری درست کنیم؟
    چگونه پاستیل اناری درست کنیم؟

    چگونه پاستیل اناری درست کنیم؟

    سرود بارگاه امید / ولادت امام زمان (عج)
    سرود بارگاه امید / ولادت امام زمان (عج)

    سرود بارگاه امید / ولادت امام زمان (عج)

    شعرخوانی محمد صالح علا در میلاد امام زمان علیه السلام
    شعرخوانی محمد صالح علا در میلاد امام زمان علیه السلام

    شعرخوانی محمد صالح علا در میلاد امام زمان علیه السلام

    سرود بسیار زیبا برای امام زمان عج
    سرود بسیار زیبا برای امام زمان عج

    سرود بسیار زیبا برای امام زمان عج

    لغو برگزاری نمایشگاه قرآن در سال ۹۹  / تشریح برنامه‌های جایگزین
    لغو برگزاری نمایشگاه قرآن در سال ۹۹ / تشریح برنامه‌های جایگزین

    لغو برگزاری نمایشگاه قرآن در سال ۹۹ / تشریح برنامه‌های جایگزین

    ولادت امام زمان (عج)/ محمد طاهری:  ای حضرت طه
    ولادت امام زمان (عج)/ محمد طاهری: ای حضرت طه

    ولادت امام زمان (عج)/ محمد طاهری: ای حضرت طه

    «کاظم خاوازی» از نمایندگان مجلس رای اعتماد گرفت
    «کاظم خاوازی» از نمایندگان مجلس رای اعتماد گرفت

    «کاظم خاوازی» از نمایندگان مجلس رای اعتماد گرفت

    شعرخوانی زیبای رائفی پور برای امام زمان
    شعرخوانی زیبای رائفی پور برای امام زمان

    شعرخوانی زیبای رائفی پور برای امام زمان

    دستور پخت کلوچه اسپریتز
    دستور پخت کلوچه اسپریتز

    دستور پخت کلوچه اسپریتز

    کرونا و دزدان سر گردنه!
    کرونا و دزدان سر گردنه!

    کرونا و دزدان سر گردنه!

    دستور پخت کیک با طعم انار
    دستور پخت کیک با طعم انار

    دستور پخت کیک با طعم انار

    مداحی میلاد امام زمان(عج)/ طاهری: از راه می رسی که چراغانمان کنی
    مداحی میلاد امام زمان(عج)/ طاهری: از راه می رسی که چراغانمان کنی

    مداحی میلاد امام زمان(عج)/ طاهری: از راه می رسی که چراغانمان کنی

    تمساح ها به فضا نمی روند!
    تمساح ها به فضا نمی روند!

    تمساح ها به فضا نمی روند!

    یافارس الحجاز/ محمدرضا طاهری
    یافارس الحجاز/ محمدرضا طاهری

    یافارس الحجاز/ محمدرضا طاهری

    صندوق بین‌المللی پول به وظایفش عمل کند/پرداخت یک‌میلیون تومان با یارانه اردیبهشت/درتولید«کیت»خودکفا می‌شویم
    صندوق بین‌المللی پول به وظایفش عمل کند/پرداخت یک‌میلیون تومان با یارانه اردیبهشت/درتولید«کیت»خودکفا می‌شویم

    صندوق بین‌المللی پول به وظایفش عمل کند/پرداخت یک‌میلیون تومان با یارانه اردیبهشت/درتولید«کیت»خودکفا می‌شویم

    دستور پخت پیراشکی نعلی
    دستور پخت پیراشکی نعلی

    دستور پخت پیراشکی نعلی

    ابلاغ دستورالعمل دادرسی غیرحضوری در روزهای آینده / قضات مراقبت کنند جامعه به کروناهای مجرمانه مبتلا نشود
    ابلاغ دستورالعمل دادرسی غیرحضوری در روزهای آینده / قضات مراقبت کنند جامعه به کروناهای مجرمانه مبتلا نشود

    ابلاغ دستورالعمل دادرسی غیرحضوری در روزهای آینده / قضات مراقبت کنند جامعه به کروناهای مجرمانه مبتلا نشود

    انیمیشن نظر شما چیه؟ | وعده دروغ
    انیمیشن نظر شما چیه؟ | وعده دروغ

    انیمیشن نظر شما چیه؟ | وعده دروغ