ثکستر، رولند

[rōland eakstƏr]
Roland Thaxter
(ت. نیوتن ویل [بخشی از نیوتن]، مسچوسیتس، 6 شهریور 1237/ 28 اوت 1858؛ و. کیمبریج، مسچوسیتس، 2 اردیبهشت 1311/ 22آوریل 1932)، گیاه شناسی نهانزادان.
ثکستر پسر لِوی لینکن ثکستر و سیلیا لیتن بود. از جانب پدری جزء نوادگان تامس ثکستر، مردی انگلیسی که در 1017 در هینگمِ مسچوسیتس اقامت گزیده بود. مادرش با شعرهائی که سرود شهرتی چشمگیر در زمینه‌ی ادبیات بدست آورد؛ و پدرش نیز در پژوهشهای ادبی فعالیت ‌می‌کرد، و در مورد زندگی و اثار براونینگ صاحب نظر بود. ثکستر به مدرسه‌ی لاتینی باستن رفت و در 1257 به دانشگاه هاروارد راه یافت؛ در 1261 لیسانس در علوم انسانی و در 1267 فوق لیسانس و دکتری گرفت. رشته‌ای که برای تحصیل برگزید تاریخ طبیعی بود. در«مدرسه‌ی عالی هنرها و علوم هاروارد» توانست زیر نظر و. ج. فارلو به مطالعه‌ی گیاه شناسی نهانزادان بپردازد، و از 1265 تا 1267 به عنوان دستیار او خدمت کند.
ثکستر از 1267 تا 1270 در «مرکز آزمایشگاههای کشاورزی کنتیکت» قارچ شناس بود؛ اما از آنجا که تمایل وی بشدت معطوف به پژوهش ناب- در مقابل پژوهش کاربسته- بود، از این که در 1270 به دعوت فارلو به هاروارد بازگشت و استادیار گیاه شناسی نهانزادان شد شادمان گردید. در 1280 به مقام استادیِ کامل ارتقا یافت و مسئولیت تدریس و تحقیق در آن رشته را بر عهده گرفت. در 1298، پس از مرگ فارلو، به عنوان استاد ممتاز و متصدی افتخاری موزه‌ی گیاهان نهانزاد معرفی شد، و او این مقامها را تا پایان عمر حفظ کرد.
ثکستر، که یکتاپرست بود، در 1266 با مِیبل گریِ فریمن، اهل اسپرینگفیلدِ مسچوسیتس، پیوند زناشویی بست و از او صاحب چهار فرزند شد. با وجود ضعف مزاج، به چندین سفر تحقیقیِ طولانی به هند غربی و جنوبی ترین نقطه‌ی آمریکایی جنوبی اقدام کرد. در انجمنهای متعدد علمی، هم امریکایی و هم خارجی، عضویت داشت، و در 1288 رئیس «انجمن گیاه شناسی امریکا» بود.
ویژگی نوشته های انتشار یافته‌ی ثکستر در قارچ شناسی دقت وسواس آمیزی است که در آنها بکار رفته است و در نوع خود جزء آثار مهم و معتبر بشمار می‌روند. نام وی عمدتاً با پژوهش درباره‌ی گروهِ کم شناخته شده‌ی قارچهای حشره زی (entomogenous fungi) وابسته است؛ این پژوهش به انتشار تک نگاشتی پنج جلدی درباره‌ی لابو ئولبنیاسه ها (Laboulbeniaceae) انجامید، یعنی تیره‌ی استثنایی و منفردی از قارچها که به صورت انگلهائی ریز بر روی پوشش بیرونی بدن حشرات گوناگون ظاهر می‌شود؛ لوحه‌های متعددی که این رساله را مصوّر ساخته‌اند، و با زیبایی بی نظیری به اجرا درآمده‌اند، همگی کار خود ثکستر است. وی درباره‌ی گروه‌های دیگری از قارچها، بویژه قارچهای جلبکی (phycomycetes)، و در مورد مجموعه‌ی سازواره‌های باکتری سانِ موسوم به باکتریهای مخاطی (Myxobacteriaceae)، که تا آن زمان توجهی به آنها نشده بود، نیز مطالب مفصّلی انتشار داد.
کار ثکستر تأثیری شگرف و پایدار در تحول قارچ شناسی و به طور کلی در پیشرفت گیاه شناسی نهانزادان داشته است.

کتابشناسی

اثر اصلی ثکستر، یعنی contribution Towards a Monograph of the Laboulbeniaceae، به همت «فرهنگستان هنرها و علوم امریکا» در 5 بخش انتشار یافت (1896-1931).
درباره‌ی زندگی و آثار او، اظهارنظر پ. کلینتن در BMANS، 17 (1937)، 55-64، که با فهرست جامع آثاری که در فاصله‌ی میان 1875 و 1931 از ثکستر انتشار یافته همراه است.
منبع مقاله :
گیلیپسی، چارلز کولستون؛ (1387)، زندگینامه علمی دانشوران، ترجمه: احمد آرام... [و دیگران]، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ نخست