![معرفت، از وظايف جوان منتظر (قسمت دوم و پاياني) معرفت، از وظايف جوان منتظر (قسمت دوم و پاياني)](https://rasekhoon.net/_files/thumb_images700/article/d517108f-4636-4c58-ae7e-ef0dc658774d.jpg)
![معرفت، از وظايف جوان منتظر (قسمت دوم و پاياني) معرفت، از وظايف جوان منتظر (قسمت دوم و پاياني)](/_WebsiteData/Article/ArticleImages/1012/1014/1034/DEV06.jpg)
معرفت، از وظايف جوان منتظر (قسمت دوم و پاياني)
ب. حق شناختي
صاحب مکيال المکارم (2) در اين باره هشت حق نام برده و توضيحات زيبايي مي نويسد که فهرست اين حقوق را اينجا ذکر مي کنيم:
1. حق وجود
2. حق بقاء در دنيا
3. حق خويشاوندي با پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم
امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف حق قرابت و خويشاوندي با پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم را داراست؛ که بايد مراعات آن را نمود.
4. حق نعمت و واسطه آن
5. حق پدر بر فرزند
امام مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف پدر هستي محسوب مي شود و وظيفه همگان احسان به اوست .
6. حق سيد بر بنده
7. حق علام بر دانش پژوه
8. حق امام بر مردم
در روايت ديگري امام علي عليه السلام در اين رابطه مي فرمايد: « مهم ترين حق ، حق والي و زمامدار بر ملت است » . (12)
ج . آسيب شناسي
دانشمندان علوم اجتماعي آسيب شناسي اجتماعي (15) را با درهم شکستن سازمان اجتماع مترادف مي دانند و بر اين باورند که آسيب شناسي اجتماعي هرگونه سستي و از هم گسيختگي الگوهاي روابط اجتماعي را دربرمي گيرد. (16)
به طور کلي با توجه به مطالب ياد شده ، آسيب شناسي مهدويت عبارت است از:
شناخت موارد انحراف يا سوء استفاده شده از مباحث مهدويت که باعث توقف يا از هم گسيختگي نظام ارزشي مهدويت است، همراه با بررسي علل و راه هاي درمان و پيشگيري از آن . (17)
در اين بخش برآنيم تا به بررسي آسيب هايي که در مورد مسئله مهدويت امکان پذير بوده و در دوران غيبت رخ مي دهد بپردازيم.
برداشت نادرست از انتظار
بايد اذعان داشت که حرکت امام زمان عجل الله تعالي فرجه الشريف مانند ديگر امور جهان روال طبيعي دارد و بنا نيست همه ي امور به صورت معجزه باشد. بنابراين قيام آن حضرت نيز نيازمند زمينه سازي و آمادگي است. بايستي تلاش کنيم و زمينه را براي ظهور فراهم نماييم .
همان طور که حکومت حضرت مهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف ظلم و جور را ريشه کن مي کند و عدل را در سراسر گيتي مي گستراند؛ مقدمامت آن نيز بايد اين هدف را دنبال کند و براي نزديکي آن به اصلاح امور بپردازد.
تعجيل
در دوران غيبت، شتاب زدگان در امر ظهور هلاک مي شوند. (18)
امام صادق عليه السلام فرمود:
شتاب مردم براي اين کار، آن ها را هلاک مي سازد. خداوند به جهت شتاب مردم، شتاب نمي کند. براي اين امر مدتي است که بايد پايان پذيرد. اگر پايانش فرارسد، آن را ساعتي پيش و پس نيفکند. (19)
توقيت
اين چنين نيست که خداوند براي آن وقت تعيين کرده باشد که شيعيان ما آن را بدانند. اي مفضل، براي آن وقتي تعيين نمي کنم . وقتي هم نمي شود براي آن معين کرد. آن که براي ظهور ما وقتي تعيين کند، خود را در علم خداوند شريک دانسته و مدعي شده که از اسرار خداوند آگاه گشته است. (20)
فضيل از امام باقر عليه السلام پرسيد: آيا براي اين امر وقتي معين است؟ آن حضرت سه مرتبه فرمود:
آنان که وقتي براي آن تعيين مي کنند، دروغ مي گويند. (21)
ابي بصير مي گويد از امام صادق عليه السلام درباره امام زمان عليه السلام پرسيدم . حضرت فرمود: آنان که وقتي براي آن تعيين مي کنند، دروغ مي گويند. ما اهل بيت زماني براي آن تعيين نمي کنيم . (22)
در روايت ديگر فرموده اند:
آن که وقتي تعيين کند، دروغ گفته است... ما در گذشته وقتي تعيين نکرده ايم و در آينده نيز هرگز وقتي براي آن تعيين نخواهيم کرد. (23)
در برخي روايات علت عدم تعيين وقت، چنين بيان شده است. امام جواد عليه السلام فرمودند:
اگر براي اين امر وقتي تعيين شود، دل ها را قساوت مي گيرد و توده مردم از اسلام برمي گردند. بگوييد: چه زود است! چقدر نزديک است! تا دل مردم آرام گيرد و فرج نزديک شود. (24)
ملاقات گرايي
- يأس و نااميدي در اثر عدم توفيق ديدار؛
- توهم گرايي و خيال پردازي؛
- رويکرد به مدعيان مهدويت و مدعيان ملاقات؛
- دور ماندن از انجام وظايف اصلي، به دليل اهتمام بيش از اندازه به ديدار؛
- بدبيني به امام عجل الله تعالي فرجه الشريف به دليل عدم ديدار؛
مدعيان دروغين مهدويت و نيابت خاصه و عامه
الف . ادعاي مهدويت؛ (25)
ب. ادعاي نيابت خاصه، وکالت، بابيت يا افرادي که مدعي اند هر موقع بخواهند امام را مي توانند ببينند و مشکلات به واسطه آنان حل مي شود. آن ها ادعا مي کنند که واسطه و باب ميان مردم و امام هستند و پيامي را از امام آورده اند يا پيامي را براي امام مي برند. (26)
ج. ادعاي نيابت عامه؛ عده اي خود را به جاي علماي رباني ، مراجع عظام و تقليد و فقها معرفي مي کنند. با اين که در اين عصر عقل و نقل، وظيفه همه را روشن ساخته است و آن مراجه به علما و فقها است. اينان راهي دور از قرآن، سنت و عقل را برگزيده و سير و سلوکي معرفي مي کنند و ره نرفته، ره مي آموزند. (27) پيامدهاي اين امر عبارت است از:
- گمراهي مردم؛
- دوري از مسير اهل بيت عليهم السلام ؛
- به بازي گرفته شدن دين؛
- اختلافات ديني، در اثر متابعت از فرقه هاي انحرافي؛
عدم پيروي از ولايت فقيه و نواب عام
- گمراهي و ضلالت؛
- پراکندگي افراد و عدم وحدت در سايه ي رهبري واحد؛
- شکست پذير بودن در مقابل دشمن.
اين مسائل نمونه هاي بارزي از آسيب هاي مهدويت است. شناخت اين آفات بر همگان خصوصا جوانان لازم است، تا در دام افراد شياد و سودجو نيفتند.
خلاصه کلام اينکه شناخت، امري حياتي و ضروري براي نسل جوان و اولين و مهم ترين وظيفه آنان است. در سايه انجام اين وظايف، دومين وظيفه، که همان « محبت» است، چهره مي نماياند.
پي نوشت ها :
1- در اصول کافي، ج 1، ص 405، بابي با اين عنوان داريم: « باب ما يجب من حق الامام علي الرعيه و حق الرعيه علي الامام » و در دعاي ندبه عرضه مي داريم: « و اعنا علي تاديه حقوقه اليه » .
2- مکيال المکارم، ج 1، ص 89-100.
3- دراين رابطه حديث نسبتا طولاني و زيبايي در کمال الدين، ج 1، ص 254 آمده است.
4- در اين رابطه بيش از پانزده روايات در کتاب او خواهد آمد، ص 185 - 178 آمده است.
5- سوره شوري، آيه 23.
6- اصول کافي، ج 1، ص 200 « الامام الانيس الرفيق والد الشفيق» .
7- زيارت جامعه : « و الساده الولاه ».
8- اصول کافي، ج 1، ص 187.
9- سوره انبياء ، آيه 7.
10- در تفسير البرهان و تفسير صافي، رواياتي ذکر شده که اهل ذکر همان اهل بيت عليهم السلام پيامبر صلي الله عليه و آله و سلم هستند.
11- اصول کافي، ج 1، ص 405.
12- روضه کافي، ص 35.
13- Pathology.
14-آراسته، فرهنگ اصطلاحات.
15- Social Pathology
16- هدايت الله ستوده، آسيب شناسي اجتماعي، ج 5، ص 15.
17- در اين رابطه مطالب ارزشمندي در کتاب نگين آفرينش، ص 231؛ انتظار بايدها و نبايدها، ص 115؛ فصلنامه تخصصي انتظار، شماره 1، مقاله دکتر خسرو باقري و ش 15، مقاله آقاي محمد صابر جعفري آمده است؛ که از مقاله آقاي جعفري در اين بخش استفاده شده است. ضمنا اين مقاله با عنوان « انديشه مهدويت و آسيب ها» در قالب کتاب چاپ شد است.
18- صدوق، کمال الدين ، ج 2، باب 36، ص 378؛ بحارالانوار، ج 51، ص 30؛ معجم احاديث الامام المهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف، ج 4، ص 178، « يهلک فيها المستعجلون» .
19- کليني ، کافي، ج 1، ص 369؛ غيبت نعماني، ص، ب 16، ح 5؛ بحارالانوار، ج 52، ص 188؛ معجم احاديث الامام المهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف، ج 2، ص 418؛ «انما هلک الناس من استعجالهم لهذا الامر . ان الله لا يعجل لعجله العباد ان لهذا الامر غايه ينتهي اليها فلو قد بلغوها لم يستقدموا ساعه و لم يستأخروا ».
20- بحارالانوار، ج 53، ص 2، باب 28، « هل للمأمور المنتظر المهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف من وقت موقت يعلمه الناس؟ فقال : حاش لله أن يوقت ظهور، يعلمه شيعتنا ... فقال: يا مفضل، لا اوقت له وقتا و لا يوقت له وقت، ان من وقت لمهدينا وقتا فقد شارک الله تعالي في علمه و ادعي انه ظهر علي سره .. ».
21- غيبت طوسي، ص 425، « هل لهذا الامور وقت؟ فقال : کذب الوقاتون، کذب الوقاتون...»
22- غيبت نعماني، ص 293، « کذب الوقاتون، انا اهل بيت لانوقت» .
23- غيبت طوسي، فصل 7، ص 426، « کذب الموقتون . ما وقتنا فيما مضي و لا وقت فيما يستقبل» .
24- کافي، ج 1، باب کراهيه التوقيت، ص 389؛ غيبت نعماني و معجم احاديث الامام المهدي عجل الله تعالي فرجه الشريف ج 4، ص 296-137، « لو عين لهذا الامر وقت لقست القلوب و لرجع عامه الناس عن الاسلام و لکن قالوا: ما اسرعه! ما اقربه ! تألفا لقلوب الناس و تقريبا للفرج» .
25- غيبت طوسي، فصل 6، باب ذکر المذمومين الذين ادعوا البابيه و السفاره کذبا و افتراء لعنهم الله، ص 397؛ فصلنامه انتظار، ش 8 و 9 و 10، مقاله متمهديان و مدعيان دروغين مهدويت، محمدرضا نصوري .
26- همان.
27- مانند دراويش، صوفيه و... .