أصالَةُ الظُّهُور

 نگاهی به یك اصطلاح در علم اصول

اصالة الظهور از اصول لفظیه است، و ظاهر در مقابل نص و اجمال است.

نص:

كلمه یا كلامی است كه معنای آن معلوم بوده و احتمال معنی دیگر در آن نباشد.

ظاهر:

كلمه یا كلامی است كه معنای آن معلوم باشد، و احتمال معنای دیگر هم داشته باشد، ولی آن احتمال ضعیف باشد.

مجمل:

كلمه یا كلامی كه معنای آن معلوم نبوده، بلكه مردد بین دو یا چند احتمال باشد، و ندانیم كه گوینده كدام را اراده كرده است.
در صورتی كه لفظی ظاهر در معنایی باشد، و احتمال خلاف ما بدون دلیل باشد. با اجرای اصالة الظهور به همان ظاهر پایبند خواهیم بود؛ و این اصل نیز بر شنونده و گوینده حجت است. اندیشمندان اصولی می‌گویند: برگشت دیگر اصول لفظیه به اصالة الظهور است، و همین دلیل بر اهمیت اصل ظهور است. به این بیان كه در مورد اصالة الحقیقه می‌گوییم لفظ با احتمال اراده‌ی مجاز ظاهر در حقیقت است، و ظاهر حجت است. همچنین در مورد اصالة العموم می‌گوییم لفظ با احتمال تخصیص ظاهر در عموم است؛ و در مورد اصالة الاطلاق نیز می‌گوییم لفظ با احتمال تقیید ظاهر در اطلاق و كلام با احتمال تقدیر ظاهر در عدم تقدیر است.
منبع مقاله :
ولائی، عیسی، (1391)، فرهنگ تشریحی اصطلاحات اصول، تهران: نشر نی، چاپ نهم