تفاوت بین آدنین و آدنوزین

واژه‌های آدنین و آدنوزین اغلب به جای هم به کار می‌روند تا به هم دیگر اشاره کنند اما از نظر ساختار شیمیایی خود و زیست مولکول‌های دیگر که با آنها تعامل دارند، با یک دیگر فرق می‌کنند. ما این مولکول‌ها را مقایسه خواهیم نمود و تفاوت بین آنها را روشن خواهیم ساخت.
آیا می‌دانستید؟
ژوان اورو، زیست شیمی دان، مدال اوپارین را در سال 1986 به خاطر سنتز پیش زیستی آدنین از محلول آبی هیدروژن سیانید دریافت کرد.
آدنین و آدنوزین هر دو زیست مولکول‌های مهمی هستند که نه تنها در اسیدهای نوکلئیک رخ می‌دهند بلکه در بسیاری از فرآیندهای سلولی دیگر نیز با جفت کردن خودشان با زیست مولکول‌های دیگر نقش دارند. آنها عمدتاً به عنوان بلوک‌های سازنده‌ی مورد نیاز برای سنتز مولکول‌های DNA و RNA عمل می‌کنند. آنها اغلب به خاطر شباهت وظیفه‌ی اصلی خود با هم دیگر، اشتباه گرفته می‌شوند اما ترکیب شیمیایی و وظایف فرعی و ثانویه‌ی متفاوتی دارند.
برای درک تمایز بین این دو مولکول، فرد ابتدا باید با واژه‌هایی نظیر نوکلئو باز، نوکلئوزید و نوکلئوتید آشنا شود. تمام این واژه‌ها به فرم‌ها و شکل‌های مختلفی که در آنها اجزا سازنده‌ی DNA و RNA در سلول و یاخته رخ می‌دهند، اشاره می‌کنند. نوکلئو بازها، ترکیب‌های نیتروژن دار معطری هستند که بلوک‌های سازنده‌ی اصلی هر دو اسید نوکلئیک هستند. وقتی مولکول قند ریبوز به نوکلئو باز اضافه می‌شود، نوکلئوزید تشکیل می‌شود. اضافه کردن گرو‌ه‌های فسفاته به نوکلئوزید، نوکلئوتید را به دست می‌دهد.
آدنین :
آدنین یک نوکلئو باز پیورین (ترکیب بی‌رنگ) با فرمول مولکولی C_5 H_5 N_5 است. نام آیوپاک و علمی آن، 9 اچ – پیورین – 6 – آمین است اما با نام 6 – آمینو پیورین نیز شناخته می‌شود. این مولکول دارای ساختار هترو سیکلیک با حلقه‌ی ایمیدازول متصل به حلقه‌ی پریمیدین است. آدنین حضور گروه‌های آمینی اضافی را در ششمین کربن نشان می‌دهد و به عنوان مولکول هسته در تعدادی از کمک آنزیم‌ها، عمل می‌کند. آدنین با مولکول قند پنتوز جفت می‌شود و پیوند برقرار می‌کند تا نوکلئوزید و آدنوزین را تشکیل دهد.
قند پنتوز در مولکول RNA ریبوز است و در مولکول DNA ریبوز بدون اکسیژن و یا دی اکسی ریبوز است. در مولکول DNA آدنین با تیامین پیوند برقرار می‌کند اما در مولکول RNA با اوراسیل پیوند برقرار می‌کند. فرم نوکلئوزید این مولکول برای عملکرد درست و مناسب فرآیندهای سلولی، با انواعی از زیست مولکول‌ها، فعل و انفعال برقرار می‌کند.
آدنوزین :
آدنوزین یک نوکلئوزید پیورین است که شامل مولکول آدنین متصل به قند ریبوز از طریق پیوند گلیکوزید است. فرمول مولکولی آن C_10 H_13 N_5 O_4 است. نام آیوپاک آن (2 آر، 3 آر، 4 اس، 5 آر) – 2 – (6 – آمینو پیورین – 9 وای ال) – 5 – (هیدروکسی متیل) اوکسولان – 3، 4 – دیول است. آدنوزین در مولکول DNA و RNA نوکلئوتید را با تشکیل پیوندهای فسفو دی استر بین گروه‌های فسفاته و بازهای مجاور، تشکیل می‌دهد.
علاوه بر این، دیده شده است که آدنوزین به عنوان داروی مسکن، گشاد کننده‌ی عروق و عامل‌های ضد آریتمی عمل کند. این مولکول به خاطر این وظایف و عملکردهای خود و هم چنین به خاطر این واقعیت که یک مولکول سنتز شده‌ی طبیعی در تمام سلول‌های موجود زنده است، از اهمیت دارویی برخوردار است. نوکلئوتید آن در چهار فرم و شکل رخ می‌دهد : آدنوزین مونو فسفات (AMP)، آدنوزین مونو فسفات سیکلیک (cAMP)، آدنوزین دی فسفات (ADP) و آدنوزین تری فسفات (ATP).
تفاوت‌های عمده و مهم :
فاکتور متمایز کننده‌ی مهم و عمده بین این دو مولکول، این است که آدنین نوکلئو باز اصلی و اساسی است که وقتی به قند پنتوزی مثل ریبوز متصل می‌شود، آدنوزین را به دست می‌دهد که یک نوکلئوزید است. به عبارت دیگر، آدنوزین یک مولکول پیچیده است که آدنین یکی از اجزای سازنده‌ی آن است. در نتیجه آدنوزین یک مولکول بزرگ‌تر است و به طور عملی، فعال‌تر است.
نقش و وظیفه در سیستم‌های بیولوژیکی :
آدنین به کمک دو پیوند هیدروژنی با تیامین (در مولکول DNA) و با مولکول‌های اوراسیل (در RNA) پیوند برقرار می‌کند در نتیجه به پایداری ساختار اسید نوکلئیک کمک می‌کند. آن قبلاً جزو گروه ویتامین‌های ب کمپلکس بود اما حالا جزو آنها نیست چون ویتامین حقیقی نیست. اما جفت‌هایی با ویتامین‌های دیگر مثل نیاسین و اسید فولیک تشکیل می‌دهد تا کمک فاکتورها و کمک آنزیم‌هایی را شکل دهد که مسیر متابولیسم را منظم کنند.
آدنوزین همراه با پذیرنده‌های خود، پیشرفت و رشد چرخه‌ای سلول و عبور مولکول‌ها از مانع خون – مغز را منظم می‌کند. شکل‌های فسفات آن در مسیرهای متابولیک مختلف برای کسب انرژی نقش دارند که به شکل ATP است. هم چنین دیده شده است که به عنوان انتقال دهنده‌ی عصبی و عامل ضد التهاب عمل ‌کند.
آدنین، مولکول اجرایی اصلی و ساده‌ است که وقتی با گروه‌های اجرایی دیگر جفت می‌شود مولکول‌های پیچیده‌ای مثل آدنوزین و شکل‌های فسفات آن را به دست می‌دهد که در فرآیندهای سلولی مختلف شرکت می‌کنند. هر دوی این مولکول‌ها برای عملکرد درست و مناسب فرآیندهای فیزیولوژیکی موجودات زنده، ضروری و حیاتی هستند.