هدایت حرارت در توکاماک

پلاسمای توکاماک در اثر یونش یک گاز (رقیق) در اتاقک خلأ چنبره‌ای به وجود می‌آید. در میدان مغناطیسی توکاماک، پلاسما توسط ترکیبی از یک میدان مغناطیسی چنبره‌ای قوی و یک میدان قطبیوار ضعیفتر محصور (در داشت) می‌شود. میدان
سه‌شنبه، 28 دی 1395
تخمین زمان مطالعه:
پدیدآورنده: علی اکبر مظاهری
موارد بیشتر برای شما
هدایت حرارت در توکاماک
هدایت حرارت در توکاماک

 

مترجم: فرید احسانلو
منبع:راسخون
 

پلاسمای توکاماک در اثر یونش یک گاز (رقیق) در اتاقک خلأ چنبره‌ای به وجود می‌آید. در میدان مغناطیسی توکاماک، پلاسما توسط ترکیبی از یک میدان مغناطیسی چنبره‌ای قوی و یک میدان قطبیوار ضعیفتر محصور (در داشت) می‌شود. میدان قطبیوار در اثر یک جریان چنبره‌ای در پلاسما ایجاد می‌شود که برای گرمایش اهمی پلاسما تا دماهای حدود یک کیلو الکترون ولت نیز به کار می‌رود. دماهای بیشتر را می‌توان با استفاده از روشهای گرمایش کمکی به دست آورد.
در دماهای پلاسمایی حدود ده کیلو الکترون ولت، مخلوط دوتریوم – تریتیوم (D - T) با انرژی آزاد شده توسط ذرات آلفای حاصل از واکنش گداخت به صورت خود گرماینده در می‌آید (یعنی مشتعل می‌شود). کیفیت عایق گرمایی که پلاسما برای حصول به اشتعال لازم دارد با پارامتر لاوسون (حاصل ضرب چگالی پلاسما در زمان محصور بودن انرژی) اندازه گیری می‌شود. برای واکنشهای D – T، لازمه اشتعال آن است که این پارامتر در حدود 3×1014 cm-3 sec باشد.
در دستگاه آلکاتور سی در ام. آی. تی. (توکاماک کوپکی که به طریق اهمی گرم می‌شود)، که دارای شعاع اصلی شصا و چهار سانتیمتر، میدان مغناطیسی چنبره‌ای نسبتاً قوی 12 T، و جریان پلاسمای 0.8 MA است، مقادیری در حدود 8×1013 cm-3 sec برای پارامتر لاوسون به دست آمد، که بیش از حد اقل لازم (حد پایینتر، معروف به «سر به سر» با مقدار 6×1013 cm-3 sec) برای تولید انرژی توسط یک رآکتور گداخت D – T است و تقریباً به هدفهای اشتعال نزدیک است. در این آزمایش، قله دما یک و هفت دهم کیلو الکترون ولت و زمان در داشت انرژی در حدود پنجاه میلی ثانیه بود.
دستگاه بسیار بزرگتر رآکتور آزمایشی گداخت توکاماک (TFTR) در پرینستون با شعاع دویست و پنجاه سانتی متر، برای حصول به دماهایی در گستره ده تا بیست کیلو الکترون ولت با استفاده از گرمایش توسط باریکه‌های قوی خنثی طرح شد. در آزمایشهای اولیه TFTR، پلاسماهای یک و نیم تا دو کیلو الکترون ولتی که به طریق اهمی گرم شده‌اند در جریانهای تا یک و نیم مگا آمپر و میدانهای مغناطیسی تا دو و هفت دهم تسلا – که در حدود نصف مقادیر طراحی شده برای دستگاه است – مطالعه شدند. خصوصیات در داشت پلاسما در TFTR و در چنبره مشترک اروپایی (JET) در کالهام، انگلستان، به طور غیر منتظره‌ای مناسب از کار در آمدند، حد اکثر زمان در داشت در حدود سه دهم ثانیه است (برای مقایسه، زمان در داشت لازم برای مغز پلاسمایی یک رآکتور توکاماک مشتعل شده در حدود یک ثانیه است).
از لحاظ نظری، ترابرد گرما در توکاماک باید عمدتاً توسط یونهای پلاسما صورت بگیرد. ترابرد به اصطلاح «نو کلاسیک»، ناشی از بر خوردهای کولنی میان ذرات بار دار در مدارهای مختلف مغناطیسی است. مقادیر پیش بینی شده نظری برای خواص ترابری گرمایی یونها در توکاماکها با آزمایشها تقریباً به خوبی سازگار است – از جمله در آزمایشهای انجام شده در TFTR که در آنها زمانهای در داشت انرژی یونی اندازه گیری شده بیش از نیم ثانیه بوده است.
نا به هنجاری اساسی توکاماک، از دست دادن انرژی از طریق الکترونها می‌باشد، که از لحاظ نظری باید این افت با ضریب (me/mi)1/2 از افت مربوط به یونهای کوچکتر باشد، ولی در عمل بزرگتر است. با نداشتن درک روشنی از این پدیده، قوانین مقیاس بندی تجربی را برای پیش بینی احتیاجات آتی به کار می‌برند.
افزایش قابل انتظار زمان در داشت انرژی با ابعاد فیزیکی، در تعیین حد اقل اندازه و هزینه رآکتور آن اهمیت فراوان دارد. در مدل سنتی، انتظار می‌رود که زمان پخش متناسب با مربع شعاع کوچکتر پلاسما بالا برود. به هر حال، با توجه به آزمایشهای انجام شده در آلکاتور سی، و سایر توکاماکها طی سالیان گذشته، می‌توان خوش بینانه انتظار داشت که زمان در داشت احتمالاً با مکعب اندازه رآکتور افزایش یابد. این نوع افزایش در حال حاضر توسط آزمایشهای گرمایش اهمی TFTR تأیید شده است.
ثابت شده است که در توکاماکهای گرماییده کمکی، ترابرد حرارتی یونی تقریباً نو کلاسیک باقی می‌ماند، ولی در داشت الکترون در معرض نا به هنجاریهای جدیتر و پیچیده‌تری از گستره گرمایش اهمی قرار می‌گیرد. گروه توکاماک ASDEX در آلمان کشف کرد که می‌توان با استفاده از روشهای مهار لبه پلاسما به در داشت با کیفیت بالا («مد - H») دست یافت. آزمایشهای بحرانی دمای بالا با گرمایش کمکی در TFTR و JET برای آینده برنامه ریزی شده است.

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
play_arrow
نفتکش‌ها در تنگه هرمز طعمه مین شدند
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
play_arrow
یادش بخیر حسینیه... چه برو بیایی بود فاطمیه...
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
play_arrow
لحظاتی منتشر نشده از دیدارهای صمیمانه خانواده‌های شهدا با رهبر شهید
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
play_arrow
پرتاب موشک تنها لحظاتی بعد از هدف قرار گرفتن یک پرتابگر دیگر
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
play_arrow
بلینکن: جنگ با ایران ذخایر مهمات آمریکا را به‌شدت کاهش داده است + فیلم
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
play_arrow
ناتوانی کنگره آمریکا در تامین بودجه مورد نیاز بخش کنترل تردد هوایی + فیلم
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
play_arrow
لحظه انهدام پهپاد MQ1 در آسمان جزیرۀ قشم + فیلم
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
play_arrow
گزارشگر دیدار ستارگان ایران و لبنان: پهپادهای اسرائیلی بالای ورزشگاه در حال پرواز هستند + فیلم
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
play_arrow
استوری 25 آبان؛ سالروز حماسه و ایثار مردم اصفهان
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
حکمت‌های الهی بیماری؛ از کفارهٔ گناهان تا تازیانهٔ تربیتی
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
play_arrow
خلاصه بازی ایران ۲ - فلسطین ۰
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
play_arrow
روایت مهندس حاجی اسفندیاری از دو دهه همراهی با پدر موشکی
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
play_arrow
انفجار مهیب کشتی متخلف حمل گاز مایع درر تنگه هرمز
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری
play_arrow
جمله ماندگار سیدحسن نصرالله به شهید محمود باقری