تپه‌ی باستانی‌

نام تپه‌ای است که بر فراز تپه‌ای باستانی‌تر که نام آن مشخص نیست، قرار دارد. آلتین تپه (Altin-Teppe) دارای دو برج و دیوارهای خشتی قدیمی به ضخامت شش متر بوده که در عصر برنز، صنایع مختلفی در این محل وجود داشته است. گورهای موجود در این تپه که در شمال شرقی خراسان و ترکستان قرار دارد، شامل آثار زیادی متعلق به زینت آلات زنان، وسایل جنگی، وسایل مربوط به اسب و غیره، سفال‌های متنوع و وسایل زندگی یافت شده است. احتمالاً این تپه جایگاه یک شهر مذهبی بوده که قوانین مذهبی حاکم بر آن، مانعی در راه ایجاد حکومتی غیر مذهبی می‌شده است. در عصر برنز، پرستش یک زن - خدا به طور گسترده متداول بوده که پیکرک‌های سفالی وی در هر خانه و نیز در داخل گورهای دسته جمعی نگهداری می‌شده است. آنها از زن - ایزدان تصوری واحد داشته و معبدی را به آنها اختصاص داده بودند. هر زن - ایزد دارای علامتی مخصوص به خود بود. به طور مثال، زن - ایزد بهشت با علامت ستاره، زن - ایزد آب‌ها با علامت زیگزاک، زن - ایزد گیاهان با علامت گلوله یا شاخه‌ی ذرت و چند زن - ایزد دیگر که با علاماتی دیگر مشخص می‌شدند. اشیاء یافت شده از آلتین تپه نشان می‌دهد که مجموعه‌ی مذهبی آلتین تپه به خداوند حامی شهر که احتمالاً ایزد ماه بود، اهدا شده است. در یک گور روحانی یا اشرافی از این تپه، اشیائی همچون پلاک سنگی کوچک با علائم آسمانی ماه و ستاره که روی آن حک شده؛ سر یک گاو نر از طلا که در پیشانی آن فیروزه‌ای به شکل هلال ماه ترصیع شده؛ سفال‌هایی با نقوش متنوع پلنگ سفید، عقاب با بال‌های گشوده، حیوانات اسطوره‌ای و غیر قابل باور همچون اژدهای سه سر با بدن یک شیر ماده که دو تا از سرهای آن به شکل مار و سر سوم مانند مرغ شکاری، صلیب شکسته که اهمیتی جادویی داشته و سرانجام مهرهای مسطح با نقوش مار چنبره زده از این محل کشف شده‌اند. همچنین در آلتین تپه، کوره‌ای سفال پزی وجود داشته که سالیانه 16 تا 20 هزار قطعه سفال در آن پخته می‌شد. نقوش متنوع این سفال‌ها و نیز تنوع فلزات یافت شده از آنجا نشانگر نفوذ تمدن هاراپای (Harappa) هند بر این تمدن می‌باشد. همچنین اشیاء متنوع و منقوش از جنس عاج و نیز میله‌هایی از جنس عاج که احتمالاً از وسایل فالگیران و جادوگران بوده، از این محل کشف شده‌اند. دو مهر مسطح از جنس عاج و از نوع مهرهای هاراپا در آلتین تپه پیدا شد که یکی دارای علامت صلیب شکسته و دیگری دارای دو علامت تصویری (خط پیش از زمان سغدیان) بودند. بنابر عقیده‌ی دانشمندان زبان شناس، این خط متعلق به زبان دراویدی (Dravidian) می‌باشد.
منبع مقاله :
معصومی، غلامرضا؛ (1388) دایره المعارف اساطیر و آیین های باستانی جهان جلد اول، تهران: شرکت انتشارات سوره مهر؛ چاپ اول