پیوند بین اندیشه و رفتار

مقدمه:

با یک نگاه ساده به زندگی انسانهای اطراف خود می توانیم تفاوت و تنوع در رفتار و گفتار آنان را مشاهده کنیم. به راستی این تفاوت ها چه دلیلی دارد؟در این مختصر می کوشم این پرسش را پاسخ گوییم.

پیوند بین اندیشه ورفتار

رفتار انسان از اندیشه او سرچشمه می گیرد و در حقیقت عمل هر فرد ثمره اندیشه اوست.اندیشه انسان به هر سمت و سو تمایل پیدا کند عمل انسان نیز به همان سمت تمایل پیدا می کند. طبیعی است انسانی که به نیکی
و صداقت و ارزش های اخلاقی معتقد است با کسی که اخلاق وعدالت و انسانیت را ضد ارزش می داند یکسان رفتار نمی کند.به همین جهت است که شیوه رفتار گروه ها و فرقه ها و مکاتب گوناگون با افراد تحت نفوذ خود به این شکل است که با تمام تلاش اندیشه های خود را به آنان می باورانند تا هنگام عمل تردیدی در ذهن افراد به وجود نیاید .اگر گاهی با خبر می شویم که برخی از افراد یک فرقه تروریستی جان خود را در یک عملیات باخته اند به این جهت است که آنان به مسیری که انتخاب کرده اند اعتقاد داشته اندو با هیچ گونه تردیدی قدم دراین راه نهاده اند.
در روایتی از امام صادق(علیه السلام) آمده :
" التَّفَكُّرُ يَدْعُو إِلَى الْبِرِّ وَ الْعَمَلِ بِهِ" تفکر انسان را به کار نیک و عمل به آن دعوت می کند.
از آن رو که بین اندیشه و رفتار رابطه مستقیم قرار دارد اگر قصد اصلاح رفتاری را در خود و یا دیگران داریم می بایست به اصلاح اندیشه بپردازیم .چون تا فکر تغییر نکند رفتار نیز تغییر نخواهد کرد. دقت در شیوه تبلیغی پیامبران و امامان به ما نشان می دهد ،آنان برای مبارزه با خرافه پرستی و ظلم وجهالت های بشریت تمام توان وپتانسیل خود را در مسیر اصلاح فکر بشر قرار داده اند و می کوشیده اند
با تغییر در ساختار اندیشه امت خویش آنان را به سمت هدایت رهنما باشند.دقیقا همان سبک وروشی که در معجزه جاودان الهی آمده است.قرآن برای اندیشه جایگاه ممتازی قائل است واز انگیزه های نزول آیه های قرآن ،رشد فکری بشریت بوده است.

تفکر در تاریخ

در قرآن هدف از نقل قصه های تاریخی و ذکر مثال های فراوان در آن، اندیشه ورزی پیرامون آنها ذکر
شده است.دو آیه زیر این ادعا را ثابت می کند.
"لَقَدْ كانَ في‏ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِأُولِي الْأَلْبابِ ما كانَ حَديثاً يُفْتَرى‏ وَ لكِنْ تَصْديقَ الَّذي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ تَفْصيل كُلِّ شَيْ‏ءٍ وَ هُدىً وَ رَحْمَةً لِقَوْمٍ يُؤْمِنُون" .
"به راستى در سرگذشت آنان، براى خردمندان عبرتى است . سخنى نيست كه به دروغ ساخته شده باشد، بلكه تصديق آنچه [از كتابهايى‏] است كه پيش از آن بوده و روشنگر هر چيز ا ست و براى مردمى كه ايمان مى‏آورند رهنمود و رحمتى است."
"لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى‏ جَبَلٍ لَرَأَيْتَهُ خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّهِ وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ" .
" اگر اين قرآن را بر كوهى فرو مى‏فرستاديم، يقيناً آن [كوه‏] را از بيم خدا فروتن [و] از هم پاشیده مى‏ديدى. و اين مَثَلها را براى مردم مى‏زنيم، باشد كه آنان بينديشند."

منلبع:

1-قرآن کریم،ترجمه محمدمهدی فولادوند.
2- حر عاملی،شیخ محمدبن حسن : وسائل الشیعه ،چاپ اول،بیروت ، مؤسسه آل البيت لإحياء التراث،1409، ج، 15.
1- شیخ محمدبن حسن حر عاملی:وسائل الشیعه ،چاپ اول،بیروت ، مؤسسه آل البيت لإحياء التراث،1409، ج، 15، ص197.

پي نوشت :

2- سوره یوسف،آیه111.
3- ترجمه از محمدمهدی فولادوند.
4- سوره حشر،آیه21.
5- ترجمه از محمدمهدی فولادوند.