شکل گیری هویت در فضای مجازی

نفوذپذیری مرزها به معنای رهاشدگی فرد از بافت فرهنگی اجتماعی و جغرافیایی، باز بودن حضور فرد به این معنا که فرد می تواند تصویر جدیدی از خود را به نمایش گذارد
پنجشنبه، 2 آبان 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
شکل گیری هویت در فضای مجازی
مفهوم هویت با پرسش «من چه کسی هستم» از نخستین دوره های حیات انسانی همواره مطرح بوده است. یکی از تحولات اساسی جوامع انسانی، گذار از سنت به مدرنیته بوده است. از جمله مفاهیمی که پیرامون جامعه مدرن مطرح است، بحث جامعه ارتباطی است. یکی از تکنولوژی‌های اساسی جامعه مدرن ارتباطی، اینترنت است. با توجه به این که دامنه این تکنولوژی در حال گسترده شدن است و استفاده از اینترنت در میان افراد جامعه کشورمان به طور غیرقابل باور افزایش یافته. براساس آمار کشور ایران با داشتن ۲۳ میلیون نفر کاربر در میان کشورهای خاورمیانه رتبه اول را دارد. با این مقدمه، سؤال اصلی پژوهش عبارت است از این که امکانات و روندهای شکل گیری هویت در فضای مجازی چیست؟ این پژوهش به شیوه پژوهش های فلسفی و به شیوه تحلیلی - استنتاجی انجام شده است. نتایج نشان می دهد که مهمترین امکانات شکل گیری هویت در فضای مجازی عبارتند از: نفوذپذیری مرزها به معنای رهاشدگی فرد از بافت فرهنگی اجتماعی و جغرافیایی، باز بودن حضور فرد به این معنا که فرد می تواند تصویر جدیدی از خود را به نمایش گذارد؛ ساختارشکنی قالب های هویتی به این معنا که گروه هایی که در طول تاریخ هویتهای فقیرانه و ضعیفی به آنها نسبت داده شده است، اقدام به شکل دهی هویتشان به گونه ای که می خواهند، بکنند و فراهم ساختن زمینه گفتمان هویتی.
 
 مهم ترین روندها عبارتند از: انتخاب گری هویتی به این معنا که فرد در هر لحظه آزادانه خود را در تماس با هر نقطه ای از دنیا و هر موقعیتی قرار دهد؛ هویت بازتابی به معنای این که اطلاعات زیادی در دنیای مدرن مبادله می شود و بازتاب این اطلاعات شالوده هویست را می سازد؛ هویت درون گروهی با این توضیح که افرادی که با هم اشتراک نظر دارند، به تشکیل گروه می پردازند و عضویت در این گروه برایشان هویت گروهی به وجود می آورد؛ روند دیالکتیک و سازنده گرایی به معنای این که هویت ها سازه های اجتماعی استراتژیک هستند که طی تعامل ایجاد شده و دارای پیامدهای فردی و اجتماعی هستند؛ فرد از خود تصویری دارد و جامعه مجازی تصاویر خاص خود را ارائه میدهد. این دیالکتیک درونی و بیرونی سنتری به همراه دارد که همان هویت فرد است.جامعه ارتباطی هویت یابی به عقیده بسیاری پیدا کردن جواب این سؤال است «من کیستم؟». اینترنت با ویژگیهای منحصر به فردش مانند تمرکززدایی، بی زمانی و امکان گمنامی فضایی را برای کاربر ایجاد می کند که می تواند به راحتی و با تنوع غیرقابل وصفی به انواع پاسخها برای سؤالش دست پیدا کند، او نه تنها با انواع پاسخ ها مواجه می شود بلکه می تواند به تجربه کردن آنها در فضای مجازی نیز بپردازد.اینترنت در فرآیند رشد هویتی افراد دارای ویژگی برون گرایی نقش تسهیل کننده دارد و سطح هویت یافتگی این افراد را ارتقا می دهد. از طرفی تأثیر هویتی اینترنت در افراد با ویژگی های شخصیتی مختلف و هم چنین با توجه به نوع استفاده آنها، متفاوت است. بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی معادلات ساختاری بین شخصیت، استفاده از اینترنت و سبک هویت کاربران انجام شده است. نمونه های این پژوهش شامل ۳۳۱ نفر از دانشجویان کارشناسی بودند که به روش نمونه گیری تصادفی - طبقه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه های پنج عامل بزرگ شخصیت»، «سبک هویت برزونسکی» و پرسشنامه محقق ساخته «استفاده از اینترنت» بهره برده است. مدل معادله ساختاری نشان داد که استفاده از اینترنت متغیر میانجی بین سه عامل شخصیتی برون گرایی، گشاده ذهنی و روان نژندی گرایی) و سبک هویت کاربران است. نتایج پژوهش به شرح زیر می باشد: اینترنت در فرآیند رشد هویتی افراد دارای ویژگی گشاده ذهنی نقش تسهیل کننده دارد و سطح هویت یافتگی این افراد را ارتقا می دهد. افراد با ویژگی شخصیتی گشاده ذهنی که هویت اطلاعاتی دارند در مواجهه با گستردگی امکانات و اطلاعات فضای مجازی نه تنها سردرگم نمی شوند، بلکه به دلیل ویژگی سبک هویتشان می توانند آگاهانه و به طور فعال به جستجو و ارزیابی اطلاعات در اینترنت پرداخته و نسبت به تجارب تازه به صورت خلاقانه و مسئولانه مسائل هویتی خود را در فضای مجازی حل کنند. اینترنت در فرآیند رشد هویتی افراد روان رنجور نقش بازدارنده دارد. افراد دارای ویژگی روان رنجوری از یک طرف به دلیل ویژگی شخصیتیشان که آنها را مستعد تجارب عاطفی منفی همچون احساس گناه، احساس سرزنش خود و احساس نفرت می کند و از طرف دیگر به دلیل تعلل شان در تصمیم گیری در فضای مجازی دچار سردرگمی بیشتر شده و احساسات منفی زیادی را تجربه خواهند کرد.
 
هم چنین، اینترنت در فرآیند رشد هویتی افراد دارای ویژگی برون گرایی نقش تسهیل کننده دارد و سطح هویت یافتگی این افراد را ارتقا می دهد. از آنجا که فضای مجازی این امکان را به افراد می دهد که در هر لحظه و در هر کجا که مایل باشند بتوانند خود را در گیر فعالیت ها و اجتماعات مجازی بکنند، بنابراین فضایی بسیار جذاب برای افراد برونگرا خواهد بود و این افراد می توانند از طریق اینترنت و فضای اجتماعات مجازی به طور فعالانه به کاوش در مسائل هویتی خود پرداخته و در نهایت به سطوح بالاتری از هویت یافتگی دست پیدا کنند.
 
منبع: فضای مجازی و هویت، دکتر شقایق حیدری، انتشارات تمدن ایرانی، چاپ دوم، تهران، 1394
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
چرا جنگ‌های امام علی (ع) حق بود؟ (شبهاتِ سیاسی و پاسخ به آن‌ها)
چرا جنگ‌های امام علی (ع) حق بود؟ (شبهاتِ سیاسی و پاسخ به آن‌ها)
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
روز تکریم مادران و همسران شهدا؛ از ادای دین نمادین تا مسئولیت اجتماعی
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
از اسنپ‌شاپ بخر، شانسِ بُردن فولکس ID.4 رو بالا ببر!
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
ایثار یا خود فراموشی؟ الگوی فاطمی براساس قرآن و روایات
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
play_arrow
پس از حذف فیزیکی ولی فقیه، نوبت حذف اسلام سیاسی است
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
play_arrow
فریب روباه دم بریده را نخورید...!
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
play_arrow
کراکت سیب‌زمینی قلبی با مرغ و پنیر 🧡
چه می کنیم!؟
play_arrow
چه می کنیم!؟
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
music_note
حجت الاسلام والمسلمین احمد اولیایی در جمع عزاداران فاطمی _ فاطمیه 1405 _ بیت الزهراء
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
music_note
روضه خوانی حجت الاسلام والمسلمین حسینی نژاد - فاطمیه 1405
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
آیا ژن‌ها سرنوشت اخلاقی ما را تعیین می‌کنند؟ مرز وراثت و انتخاب
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
play_arrow
تصاویر خارق‌العاده از شکار مزدوران سعودی توسط تک تیراندازان یمنی
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
play_arrow
ایران، گورستان پهپادهای آمریکا
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
play_arrow
دستگیری باند گروگان‌گیری اتباع خارجی و آزادی ۲ گروگان
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی
play_arrow
قرائت پاسخ رهبر شهید انقلاب به نامه حداد عادل درباره اهدای کتابخانه شخصی وی به بنیاد دایرةالمعارف انقلاب اسلامی