0
ویژه نامه ها
ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

ویژه نامه طرح مدیریت مصرف سوخت

دوشنبه، 27 آبان 1398
ویژه نامه دهه وقف

ویژه نامه دهه وقف

شنبه، 11 آبان 1398

محیط زیست از دیدگاه قرآن کریم

قرآن کریم محیط زیست را از دو منظر، مد نظر قرار داده و دیدگاه خود را در باره اهمیت محیط زیست، حفاظت آن و لزوم مبازره با آلودگی طبیعت و تخریب و آسیب رساندن به آن، بیان داشته است
محیط زیست از دیدگاه قرآن کریم
قرآن کریم به عنوان معجزه جاویدان پیامبر اسلام که هدایت بشر را برای همیشه تاریخ، وجهه همت خود می داند و با شیوه های گوناگون و از ابعاد مختلف بر آن تأکید می کند، به طبیعت و محیط زیست نیز بی تفاوت نبوده و از ابعاد مختلف و با شیوه‌های متفاوت به آن توجه کرده است.
 
به طور کلی این کتاب آسمانی محیط زیست را از دو منظر، مد نظر قرار داده و دیدگاه خود را در باره اهمیت محیط زیست، حفاظت آن و لزوم مبازره با آلودگی طبیعت و تخریب و آسیب رساندن به آن، بیان داشته است: نخست، با طرح مقولاتی که جنبه اعتقادی و فرهنگ سازی در باره محیط زیست دارد و می تواند به عنوان مبانی حفاظت و مبارزه با آلایندگی آن در نظر گرفته شود. دوم، توجه دادن به مصادیق متعدد آن، مانند آب، خاک، درخت، حیوانات و فواید و ارزش آنها. در مجموع از این دو منظر، دیدگاه خود را در مورد اهمیت محیط زیست نشان داده است.
 

مبانی قرآنی محیط زیست

قرآن کریم به اصول گوناگونی توجه کرده است که می توان از آنها به عنوان مبانی محیط زیست یاد کرد. این اصول هر چند دیدگاه‌های متفاوتی در باره طبیعت، انسان، استفاده از طبیعت  و اجزای آن و سایر امور مربوط را در بر می گیرد، اما در مجموع می تواند اهمیت محیط زیست، لزوم حفاظت آن و ضرورت برخورد با آلودگی و جلوگیری از نابودی آن را بیان کرده و اساسی ترین بنیان های اعتقادی، فکری و فرهنگی را در این پهنه عرضه دارد.
 
از دیدگاه قرآن کریم طبیعت، موجودات و محصولات مربوط بدان، مخلوق خداوند و در تملک آن حضرت می باشد. آیات قرآنی با بیان های متفاوت، عالم هستی، به ویژه طبیعت و اجزای آن را نتیجه اراده و مشیت الهی می داند و هیچ کسی را در امر آفرینش شریک او نمیشمارد: او خدایی است که همه موجودات زمین را برای شما آفرید، پس از آن به خلقت آسمان نظر افکند و هفت آسمان را برفراز یکدیگر برافراشت و او به هر چیز داناست. د و در جای دیگر به آسمان توجه کرده و فرموده است: آسمان ها را بدون ستونی که به دیده اید، آفرید. و در باره به دست آمدن محصولات زمین نیز تنها اذن الهی را دخیل میداند و می فرماید: زمین پاک، گیاهان نیکوی آن به اذن خدا می روید و زمین خشن ناپاک بیرون نیاورد جز گیاه ناچیز و کم ثمر. بدین ترتیب، ثمرات و فرآورده‌های زمین نیز در اختیار خداوند و به اذن او، هستی می یابد. در مورد دیگر، ضمن اعتراض به جاهلان و منکران توحید در باره چگونگی ایجاد زمین می افزاید:
 
زمین را نمی نگرند که آن را گستردیم و در آن، کوه های استوار قرار دادیم. سرانجام دسته ای از آیات قرآن مجید نزولات آسمانی و تعامل آن با زمین و ثمرات آن را در اراده خداوند و توسط او می داند: و خدا از آسمان، باران را فرستاد تا زمین را پس از مرگ زنده کرد. البته در این کار، نشانه قدرت و حکمت خداوندی برای آنان که سخن بشنوند پدیدار است.
 
هم چنین می فرماید: خداست آنکه آسمانها و زمین را آفرید و باران را از آسمان فرو فرستاد و بدان باران برای روزی شما میوه ها رویانید و کشتی ها را برای شمار رام کرد تا به فرمان او در دریا روان شوند و رودها را مسخر شما گردانید و خورشید و ماه را که پیوسته در حرکتند رام شما کرد و شب و روز را مسخر شما کرد و هر چه از او خواسته اید به شما ارزانی داشته است و اگر خواهید که نعمتهایش را شمارش کنید، نتوانید، که آدمی ستمکار و کافر نعمت است. با آنکه از همین آیات که آفرینش انسان و جهان را فقط از آن خداوند و مختص ذات او می دانند، به روشنی مالکیت مطلق و بی چون و چرای خداوند نسبت به مخلوقات و تمام هستی، از جمله طبیعت و مواهب آن، به دست می آید، اما در آیات متعدد دیگر بر مالکیت خداوند نسبت به هستی، تأکید کرده و او را «مالک الملک» دانسته است و نه تنها موجودات و از جمله انسان را مملوک و در اختیار او می داند، بلکه وجود و حیات را در اختیار خداوند ذکر می کند:
 
بگو: سپاس مر خدایی راست که فرزندی اتخاذ نکرد و برای او هرگز شریکی در ملک نیست. و در جایی دیگر می فرماید: برای خداست مالکیت آسمانها و زمین ها و بازگشت همگان به سوی اوست. در جای دیگر می فرماید: بگو: خدایا، [شما] مالک ملک هستی و به هر کسی بخواهی ارزانی می داری و از هر کس اراده کنی میگیری. البته طبیعی است که فقط این دسته از آیات قرآن کریم به انتساب خلقت جهان، از جمله طبیعت به خداوند و ملکیت آنها اشاره ندارد، هم چنان که این کتاب آسمانی موضوع مورد نظر را تنها با تعبیر خلقت و ملکیت بیان نکرده است، بلکه تعابیر دیگری چون سلطنت الهی بر جهان دنیوی و اخروی، احاطه علمی و تکوینی خداوند بر همه اشیاء، قدرت و دانش فراگیر وی و تعلق و وابستگی حقوقی همه موجودات به ذات حق و سرسپردگی تکوینی کاینات را به وی نیز به کار برده است که همگی مالکیت بی چون و چرای حق را نشان می دهد و هرگونه نظام شرکتی و شریک را در این باب برای او غیر قابل تصور می داند.
 
منبع: محیط زیست و بهداشت، عبد المجید ناصری داوودی، مؤسسه بوستان کتاب، چاپ اول، قم، 1391
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
دوشنبه، 27 آبان 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
آشنایی با برنامه Doreh
آشنایی با برنامه Doreh

آشنایی با برنامه Doreh

چگونگی کار کردن با پیام رسان اینستاگرام
چگونگی کار کردن با پیام رسان اینستاگرام

چگونگی کار کردن با پیام رسان اینستاگرام

وزیر اطلاعات: حمایت از اساتید دانشگاهی در حوزه امنیتی بر عهده وزارت اطلاعات است
وزیر اطلاعات: حمایت از اساتید دانشگاهی در حوزه امنیتی بر عهده وزارت اطلاعات است

وزیر اطلاعات: حمایت از اساتید دانشگاهی در حوزه امنیتی بر عهده وزارت اطلاعات است

افزایش امنیت آیفون با 10 نکته
افزایش امنیت آیفون با 10 نکته

افزایش امنیت آیفون با 10 نکته

رییس دیوان عدالت اداری درباره مصوبه «تعیین محل تجمعات» میگوید

رییس دیوان عدالت اداری درباره مصوبه «تعیین محل تجمعات» میگوید

چگونگی مراقبت از فرزندان در فضای مجازی
چگونگی مراقبت از فرزندان در فضای مجازی

چگونگی مراقبت از فرزندان در فضای مجازی

چگونه در گوگل کروم حافظه کش را پاک کنیم؟
چگونه در گوگل کروم حافظه کش را پاک کنیم؟

چگونه در گوگل کروم حافظه کش را پاک کنیم؟

چگونه مدیران اجرایی، تاثیرگذار شوند؟
چگونه مدیران اجرایی، تاثیرگذار شوند؟

چگونه مدیران اجرایی، تاثیرگذار شوند؟

نحوه روت گوشی Samsung Galaxy J500
نحوه روت گوشی Samsung Galaxy J500

نحوه روت گوشی Samsung Galaxy J500

نتایج جنگ تجاری بی فایده ی ترامپ علیه چین
نتایج جنگ تجاری بی فایده ی ترامپ علیه چین

نتایج جنگ تجاری بی فایده ی ترامپ علیه چین

هشدار گرفتن اسکرین شات از چت دایرکت در اینستاگرام
هشدار گرفتن اسکرین شات از چت دایرکت در اینستاگرام

هشدار گرفتن اسکرین شات از چت دایرکت در اینستاگرام

نحوه روت کردن Samsung Galaxy J1 SM-J100H
نحوه روت کردن Samsung Galaxy J1 SM-J100H

نحوه روت کردن Samsung Galaxy J1 SM-J100H

شایعه سازی ترامپ برای ایران با آمارهای غلط
شایعه سازی ترامپ برای ایران با آمارهای غلط

شایعه سازی ترامپ برای ایران با آمارهای غلط

فرزندان خود را با خطر غریبه ها در فضای مجازی آشنا کنیم

فرزندان خود را با خطر غریبه ها در فضای مجازی آشنا کنیم

چه گوشی هایی اندروید ۷ نوقا را دریافت می کنند؟
چه گوشی هایی اندروید ۷ نوقا را دریافت می کنند؟

چه گوشی هایی اندروید ۷ نوقا را دریافت می کنند؟

ضعف در تولید مسکن در ۵ سال گذشته موجب ازبین رفتن تعادل عرضه و تقاضا در بازار مسکن شده
ضعف در تولید مسکن در ۵ سال گذشته موجب ازبین رفتن تعادل عرضه و تقاضا در بازار مسکن شده

ضعف در تولید مسکن در ۵ سال گذشته موجب ازبین رفتن تعادل عرضه و تقاضا در بازار مسکن شده

22 میلیون لیتر کاهش مصرف بنزین پس ازاجرای طرح سهمیه بندی/ بالا رفتن مصرف گاز
22 میلیون لیتر کاهش مصرف بنزین پس ازاجرای طرح سهمیه بندی/ بالا رفتن مصرف گاز

22 میلیون لیتر کاهش مصرف بنزین پس ازاجرای طرح سهمیه بندی/ بالا رفتن مصرف گاز

چگونه استرس را مدیریت کنیم؟
چگونه استرس را مدیریت کنیم؟

چگونه استرس را مدیریت کنیم؟

اهمیت بیولوژی پدر (بخش اول)

اهمیت بیولوژی پدر (بخش اول)

چند نکته کاربردی برای حفظ امنیت کودکان در اینترنت
چند نکته کاربردی برای حفظ امنیت کودکان در اینترنت

چند نکته کاربردی برای حفظ امنیت کودکان در اینترنت

چگونه فرزندان خود را کنترل کنیم؟
چگونه فرزندان خود را کنترل کنیم؟

چگونه فرزندان خود را کنترل کنیم؟