معرفت را چگونه کسب می کنیم؟

بخش اعظم رآلیسم معاصر به شدت حول علم و مسائل علمی از نوع فلسفی آن دور می زند. این حرکت بیشتر در قرن بیستم رخ داده و با رشد مکاتب فکری جدید از قبیل تجربه گرایی منطقی و تحلیل زبانی مرتبط بوده است.
چهارشنبه، 11 دی 1398
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
معرفت را چگونه کسب می کنیم؟
جان لاک John Locke به پیروی تقریبی از بیکن تلاش کرد توضیح دهد که چگونه معرفت را کسب می کنیم. او به یک کار فلسفی تقریبأ معمولی اقدام کرد تا زمینه برخی مزخرفاتی که مردم را از کسب شناخت باز می دارد، روشن سازد. در این زمینه تلاش می کرد اندیشه را از آنچه بیکن به آنها عنوان «بت» داده بود، رها سازد.
 
لاک در انگلستان متولد شد و فرزند یک حقوقدان محلی بود. در مدرسه وست مینسترا و دانشکده کلیسای مسیح در آکسفورد، جایی که بعدا در آن جا به کار مشغول شد، تحصیل کرد. تحصیلات او شتتی و مدرسی بود. بعدها به این شتت پشت کرد و ریشه های ارسطویی و رغبت مدرسی آن را به مناظره، که صرفا آن را کشمکش و ریا کاری می دانست، مورد حمله قرار داد.
 
کمک لاک به رآلیسم، تحقیقات او در مورد میزان و قطعیت شناخت انسان بود. او خاستگاه اندیشه را در اشیاء متعلق به ذهن یا آنچه که ذهن به آن توجه می کند، ردیابی می کرد. به نظر لاک چیزی به عنوان اندیشه‌های ذاتی وجود ندارد. ذهن در هنگام تولد به لوحی سفید می ماند که اندیشه‌ها بر آن نقش می بندد. بنابراین، تمام شناختها از منابع مستقل از ذهن یا در نتیجه تأمل  پیرامون داده های به دست آمده از منابع مستقل حاصل می شود. به تعبیر دیگر، تمام اندیشه‌ها ناشی از تجربه از طریق احساسه و تأمل است.
 
لاک آن قدرها به ماهیت ذهن نپرداخت، بلکه بر این موضوع متمرکز شد که ذهن چگونه به اندیشه یا شناخت می رسد. او می گفت که اشیاء خارجی وجود دارد و با دو گونه کیفیت، کیفیتهای اولیه از قبیل سختی، اندازه و حرکت، و کیفیتهای ثانوی از قبیل رنگ، مزه، بو، صدا و سایر کیفیتهای حسی متعین می شود. می توان کیفیتهای اولیه را عینی (به دلیل ارتباط مستقیم با عین خارجی) و کیفیتهای ثانوی را ذهنی (به دلیل وابستگی به تجربه انسان) نامید.
 
لاک تجربه گرا بود. او عینیت و عملی بودن را مورد توجه قرار می داد، در حالی که ایده‌آلیسم انتزاعی را قابل اعتماد نمی دانست؛ در نتیجه به عقیده او آنچه می دانیم همان است که تجربه می کنیم. ما کیفیت اشیا را خواه کیفیات مادی باشد یا ذهنی، تجربه می کنیم. داده هایی که ذهن با آنها عمل می کند، داده هایی تجربی است و هنگامی که از خارج به ما می رسد، ذهن می تواند تجارب را تلفیق کرده آنها را نظم ببخشد و همچنین می تواند نسبت به عملکردهای خود، آگاهی کسب کند. بنابراین، شناخت به احساس و تأمل وابسته است.
 
لاک در مورد ماهیت دنیای عینی خارج حرف زیادی برای گفتن ندارد. او اساسا وجود آن را بدیهی می انگاشت و این وجود را با «اصل جوهر»، یعنی این که جوهر یا واقعیت خارجی پشتیبان لازم تجربه است، تبیین می کرد. بنابراین، او واقعیت را مستقل می انگاشت بدون این که برای اثبات آن تلاش کند. کمک بزرگ او به فلسفه، توجه دادن عمیق نسبت به تجربه فردی بود. زمینه تحقیق او به جای تعمق در مورد آگاهی های ذاتی یا واقعیت مادی مستقل، تجربه فردی و شناخت انسان بود. همانگونه که در کتاب اندیشه‌هایی در باب تعلیم و تربیت بیان شده، دیدگاههای لاک در مورد تعلیم و تربیت به اندازه اندیشه‌های عمیق او در مورد شناخت شناسی، نظری نیست. دیدگاه‌های او، اندیشه‌هایی عملی در مورد رفتار، تنبلی، تشویق و تنبیه و سایر کلیات فرایند تربیتی است. اندیشه‌های لاک به نوعی تعلیم و تربیت «اشرافی» که تعلیم و تربیت انگلستان عمیقا از آن ریشه می گیرد منجر می شود. می توان گفت که علی رغم گرایش فلسفی لاک به دموکراسی، نظرات تربیتی او به نخبه گرایی آشرافی بسیار نزدیک است.
 
بخش اعظم رآلیسم معاصر به شدت حول علم و مسائل علمی از نوع فلسفی آن دور می زند. این حرکت بیشتر در قرن بیستم رخ داده و با رشد مکاتب فکری جدید از قبیل تجربه گرایی منطقی و تحلیل زبانی مرتبط بوده است. در عین حال، همراه با این رشد، اعتقاد به موضوع محوری استقلال نیز استمرار داشته است.
 
دو نفر از سرشناس ترین چهره های رالیسم معاصر، آلفرد ثرث وایتهد و برتراند راسل بودند این دو دانشمند مشترکات فراوانی داشته از جمله این که هر دو انگلیسی بودند و در نوشتن مطالب ریاضی همکاری می کردند. سرانجام، هر دو به تدریس در برخی از دانشگاه‌های سرشناس ایالات متحده پرداخته، به تعلیم و تربیت علاقه مند شدند و در مورد آن کتاب نوشتند.
 
با این همه مشترکات، هر کدام گرایش فلسفی خاص خود را در پیش گرفتند. گرایش فلسفی وایتهد، تحقیق در الگوهای کلی مانند افلاطون بود؛ اما راسل به سوی کمیت سنجی و بررسی صحت و سقم به شیوه ریاضی به عنوان مبنای تعمیم های فلسفی روی آورد.

آلفرد ثرث وایتهد (۱۸۶۱ - ۱۹۴۷ م): شاید یکی از پرثمرترین کارهایی که فلاسفه خلاق انجام می دهند، ایجاد سازش میان نظامهای فکری متخالف است. آکویناس با ایجاد آشتی بین تفکرات ارسطو و مسیحیت این کار را انجام داد. کانت در تلاش برای آشتی علم و ارزشهای سنتی به چنین کاری اقدام کرد. آلفرد ثرث وایتهد کوشید بین برخی جنبه های ایده‌آلیسم و رآلیسم آشتی برقرار کرده، بدین وسیله مبانی فلسفی علم جدید را بازسازی نماید.
 
وایتهد از طریق ریاضی به فلسفه راه یافت. او در نوشتن اثری با عنوان اصول ریاضی با برتراند راسل همکاری کرد. شصت سال از عمرش گذشته بود که به صورت تمام وقت به فلسفه روی آورد و به عنوان استاد فلسفه هاروارد کار خود را آغاز کرد. یکی از رساله‌های برجسته فلسفی او علم و دنیای جدید است و می توان برخی از اظهارات اساسی او در مورد تعلیم و تربیت را در کتاب اهداف تعلیم و تربیت و کتاب گفتاری دیگر یافت. اساسا پویش محور فلسفه وایتهد است، زیرا او اعتقاد داشت که واقعیت، پویش است. آنچه را فرد در این پویش با آن مواجه می شود، موجود واقعی یا «لحظه ها» (اشیای واقعی یا عینی)، «ادراکات» (پویشهای ارتباطی میان فرد تجربه کننده و اشیای تجربه شده) و «شبکه های ارتباطی» (حوادث گسترده زمانی که «وقایع» و «پویش‌های ارتباطی» را در وجودی مستمر، با یکدیگر جفت می کند) است.
 
منبع: مبانی فلسفی تعلیم وتربیت، هوارد آ. اوزمن و ساموئل ام. کراور،مترجمان: غلامرضا متقی فر، هادی حسین خانی، عبدالرضا ضرابی، محمدصادق موسوی نسب و هادی رزاقی،صص102-99، انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی رحمة الله علیه، قم، چاپ دوم، 1387
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تحلیل ابعادی از روانشناسی زن در قرآن و روایات اهل بیت(ع)
تحلیل ابعادی از روانشناسی زن در قرآن و روایات اهل بیت(ع)
تحلیل راهبردی پیام ۱۳ آبان رهبر انقلاب: از «ایران هرچه قوی‌تر» تا «نظم جدید جهانی»
تحلیل راهبردی پیام ۱۳ آبان رهبر انقلاب: از «ایران هرچه قوی‌تر» تا «نظم جدید جهانی»
خاطراتی از حمید علیدوستی از جنگ عراق با ایران و از دست رفتن قهرمانی جام ملتهای آسیا ۱۹۸۰
play_arrow
خاطراتی از حمید علیدوستی از جنگ عراق با ایران و از دست رفتن قهرمانی جام ملتهای آسیا ۱۹۸۰
آقا حساب کردند...
play_arrow
آقا حساب کردند...
انقلاب دوم؛ «روایت تسخیر»
play_arrow
انقلاب دوم؛ «روایت تسخیر»
جزئیات جدیدی از پرونده جنایت میدان علیخانی اصفهان
play_arrow
جزئیات جدیدی از پرونده جنایت میدان علیخانی اصفهان
صیدگاه هرمز؛ ثبت لحظه انهدام پنجاه‌وپنجمین پهپاد پیشرفته MQ-۹
play_arrow
صیدگاه هرمز؛ ثبت لحظه انهدام پنجاه‌وپنجمین پهپاد پیشرفته MQ-۹
بازدید نماینده ولی‌فقیه در سپاه از تونل‌های موشکی جنوب
play_arrow
بازدید نماینده ولی‌فقیه در سپاه از تونل‌های موشکی جنوب
آخرین وضعیت پرونده پلتفرم زرپاد، فروش آنلاین طلا
play_arrow
آخرین وضعیت پرونده پلتفرم زرپاد، فروش آنلاین طلا
علت توقف اجرای حکم اعدام متهم خانه وحشت چه بود؟
play_arrow
علت توقف اجرای حکم اعدام متهم خانه وحشت چه بود؟
حمله وحشیانه پلیس آلمان به دختر معترض
play_arrow
حمله وحشیانه پلیس آلمان به دختر معترض
تصاویری از حمله رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان
play_arrow
تصاویری از حمله رژیم صهیونیستی به جنوب لبنان
اینترنشنال توجیه‌گر حمله به زیرساخت‌های ایران
play_arrow
اینترنشنال توجیه‌گر حمله به زیرساخت‌های ایران
لحظه رهگیری و انهدام پهپاد MQ۹ آمریکایی در شرق تنگه هرمز
play_arrow
لحظه رهگیری و انهدام پهپاد MQ۹ آمریکایی در شرق تنگه هرمز
دردسرهای انتخاباتی ترامپ
play_arrow
دردسرهای انتخاباتی ترامپ