از اضطراب تا اختلالات اضطرابی در نوجوانان

دانش آموزان مبتلا به اختلالات اضطرابی در برقراری ارتباط با همسالان و معلمان خود دچار مشکل هستند و به همین خاطر ممکن است افت تحصیلی را در آنها مشاهده کنیم.

فرق اضطراب با اختلالات اضطرابی در میزان شدت اضطراب است. کار اضطراب بسیج کردن نیروی دفاعی بدن است، هشدار می دهد که گوش به زنگ باشید و خود را از خطر حفظ کنید. زمانی اضطراب مشکل ایجاد می کند که بدون دلیل منطقی ناراحت و خود درگیر شوید. اضطراب، ترس ناشناخته از آینده است که امکان دارد هیچ وقت رخ ندهد و  همچنین دارای علایم جسمانی از جمله تنگی نفس، تپش قلب، سرگیجه و...

شیوع اختلالات اضطرابی در کودکان بین 5تا18درصد است. زمانی برچسب اختلالات اضطرابی را بر کودکان و نوجوانانی می زنیم که اضطراب بیش از اندازه را تجربه می کنند.

اختلالات هورمونی و حتی ترشح برخی هورمونها در سن بلوغ و نوجوانی که باعث تغییرات چشمگیری در نوجوانان می شود می تواند ضریب اضطراب و یا حمله ی هراس را در آنها بالا ببرد. عوامل دیگری همچون تغییرات زندگی، شخصیت و خصوصیات فرد و همچنین دوستان و همسالان می توانند علت اضطراب نوجوان باشند.

تحقیقات نشان می دهد حدود 25درصد نوجوانان بین 13تا18سال اضطراب را تجربه می کنند. پس خیلی مهم است که از نوجوان مراقبت شود و چنانچه رفتار غیر طبیعی یا ترس و اضطراب شدید و غیر منطقی در وی مشاهده شد دنبال تشخیص به موقع و درمان باشیم. بنابراین اهمیت مراقبت از نوجوان در حال رشد به این خاطر است که بتوانیم هر رفتار غیرطبیعی و نابهنجار را به موقع تشخیص دهیم. به همین دلیل به منظور پیشگیری از مشکلات خلقی و روحی نوجوانان سعی کردیم در این مقاله شما را با اضطراب و اختلالات اضطرابی نوجوانان و درمان اضطراب در نوجوانان آشنا کنیم.

 

زمانی که نوجوان درگیر اختلالات اضطرابی می شود، علائم مختلف و متفاوتی را تجربه خواهد کرد. اگر بخواهیم دسته بندی دقیقی درباره اختلالات اضطرابی نوجوان داشته باشیم باید به این صورت طبقه بندی کنیم:
 

 هراس یا اضطراب اجتماعی، زمانی به وجود می آید که نوجوان از موقعیت های اجتماعی یا مهمانی ها و دورهمی ها بترسد و ترس از قضاوت یا تایید نشدن داشته باشد. نوجوانی که اضطراب اجتماعی را تجربه می کند، اصلا تمایل به ارتباط با افراد ندارد و با حسی که ناشی از ترس از قضاورت و تایید نشدن است از جمع ها فاصله می گیرد. نوجوان دارای هراس اجتماعی زمانی که مجبور به صحبت کردن با افراد می شود وجودش را شرم و خشم می گیرد و در زمان آشنا شدن با اشخاص جدید و صحبت با افراد غریبه، دچار اضطراب می‌شوند. در این رابطه مقاله با عنوان همه چیز درباره اختلال اضطراب اجتماعی در راسخون به رشته تحریر در آمده است که می توانید برای اطلاعات بیشتر آن را مطالعه کنید.
 

در یک کلام اضطراب فراگیر را بخواهیم تعریف کنیم یعنی نگرانی بیش از حد. بعضی افراد همیشه و در همه حال و بیش از حد نگرانند. نگرانی ها معمولا مربوط به آینده هستند حتی اگر آن آینده نزدیک باشد.  این نگرانی می تواند شامل ترس از دست دادن و مرگ عزیزان نیز باشد. نوجوانانی که این اختلال را دارند در پیشگیری از نگرانی های غیر منطقی دچار مشکل هستند.

ترس از موقعیت هایی مثل بلندی، بلایای طبیعی و یا هر چیزی که گذشته را تداعی کند ایجاد می شود، همچنین فوبیای خاص می تواند ترس های بی اساس و غیر منطقی از حیوانات و جانوران را نیز شامل شود. در فوبیای خاص نوجوان با دیدن یک شی خاص یا در موقعیت خاصی قرار گرفتن دچار ترس شدید می شود به طوری که تمام تلاشش را می کند که از آن شرایط اجتناب کند. و یا علائم خاص جسمانی که گفته شد را تجربه کند. چنانچه علائم اضطراب بیش از شش ماه تداوم پیدا کرد و بر نحوه فعالیت و عملکرد او در زندگی فردی، اجتماعی و مدرسه تاثیر گذاشت حتما می بایست به فکر چاره افتاد.

اختلالی که به حمله های هراس منتهی شود که امکان دارد در آن موقعیت استرس زا بخاطر عدم کنترل بر شرایط به وجود بیاید. این حملات توام است با تپش قلب شدید و سرگیجه و تنگی تنفس و لرزش بدن. مواجهه آنی با حیوانات وحشی، گیر افتادن در آسانسور، پله برقی و حتی حادثه ای که با مرگ عزیزان همراه است می تواند اختلال هراس را به وجود بیاورد.

همه ی ما دانش‌آموزانی را مشاهده کرده ایم که در سال‌های اولیه ی تحصیل، زمانی که با موقعیت جدیدی مثل مدرسه و یا افراد جدید مواجهه می شدند، مضطرب و آویزان مادرشان می شدند که در آن لحظات مورد سرزنش و یا تمسخر اطرافیان بودند. متاسفانه خیلی از پدر و مادرها علت ترس کودکشان را نمی دانند و نمیدانند عدم کنترل هیجانات،شرم و خجالت کودک در آن لحظه از چیست.

 این نوع از اضطراب ممکن است نوجوانی آن را تجربه کند که مجبور است بنا به دلایل و شرایطی دور بودن از خانواده را تجربه کند.

ممکن است والدین آگاهانه و یا ناآگاهانه در مسائل درسی و یا کاری به نوجوان خود فشار بیاورند و حتی ممکن است متوجه اضطراب فرزندانشان نشوند. و یا اینکه والدین آنقدر ایده آل گرا باشند که سطح انتظاراتشان از نوجوانشان منطقی و متناسب با شخصیت و توان و روحیات وی نباشد و در نتیجه موجب اضطراب و نگرانی او شوند.

احتمال دارد نوجوان درگیر و تحت تاثیر دنیای مجازی شود و در آن فضا آسیب هایی را از نظر روحی تجربه کنند که جبران ناپذیر باشد. بطور مثال چندی پیش شخصیتی موهوم به نام مومو در فضای مجازی کودکان و نوجوانان را درگیر خواسته های غیر منطقی و نامتعارفش، که هم عزت نفس آنها را مخدوش و هم ایجاد وحشت و نگرانی در آنها کرده بود.

تهدیداتی همچون کرونا که مدتی است عامل اضطراب و وحشت مردم جهان شده، متاسفانه تاثیرات چند برابری بر کودکان و نوجوانان داشته است. و یا خشونت های خانگی، جرم و جنایاتی که مرتب در رسانه ها اعلام می شود،  به شدت موجب وحشت زدگی فرزندانمان می شود. بنابراین والدین با حساسیت هر چه بیشتر باید مراقب باشند که این گونه خبرها بیش از فرزندان را تحت تاثیر عوامل اضطرابی قرار ندهند.

از افسردگی به عنوان شایع ترین علت اضطراب می توان نام برد. درست افسردگی سرماخوردگی روانی است و قابل بهبود، اما از این جهت نگران کننده است که عامل اضطراب است و اضطراب عامل وسواس فکری و اعتماد بنفس پایین. بنابراین باید افسردگی را جدی گرفت و اجازه نداد این چرخه ی معیوب ایجاد شود.

تجارب تلخ کودکی، رفتارهای خشونت آمیز والدین و یا تعرضات جنسی می تواند عامل اضطراب در کودکی و بزرگسالی شود و همچنین بلوغ را جلو می اندازد.

 

در پایان صحبتی که با نوجوانان داریم این است که اضطراب را به عنوان بخشی از زندگی بپذیرند. مدیریت استرس و اضطراب خود را بالا ببرند و بدانند اضطراب اگر در حد منطقی باشد نه تنها بد نیست بلکه بسیار مفید و کارامد خواهد بود. اضطراب منطقی مانند زنگ خطر و هشدار عمل می کند. بنابراین اول باید موقعیت اضطراب را ارزیابی کنند، آیا این اضطراب منطقی است یا خیر. چنانچه غیر منطقی بود از مهارتهای مقابله ای استفاده کنند.


منبع: بخش مشاوره و سبک زندگی راسخون