معرفی تفسیر محاسن التأویل

محاسن التأویل، به سبک و سیاق تفاسیر قدیم است. میان نقل و عقل جمع نموده و در تبیین قرآن، به شکل رایج مفسرین عمل میکند. در افکار و آراء، سلفی است و به همین دلیل، به آراء و اقوال پیشینیان، بسیار اهتمام دارد، چنانکه صفحه ای از تفسیرش نیست که حدیثی در آن نباشد.
دوشنبه، 15 شهريور 1400
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
معرفی تفسیر محاسن التأویل

شناسنامه تفسیر

نام معروف تفسیر قاسمی، محاسن التأویل
مؤلف محمد جمال الدین قاسمی
تولد ۱۲۸۳ق
وفات ۱۳۳۲ق
مذهب سنی سلفی
تاریخ تألیف ۱۳۲۹ق
تعداد مجلدات ۱۷ جزء در ۱۰ مجلد
مشخصات نشر قاهره، داراحیاء الکتب العربیه، چاپ اول، ۱۳۷۶ق، ۱۰ جلد، قطع وزیری، تحقیق محمد فؤاد عبدالباقی. این چاپ در قاهره و بیروت توسط ناشران مختلف بارها افست شده است. بیروت، در احیاء التراث العربی، حروف چینی جدید با همان تحقیق یاد شده، ۱۴۱۴ق، قطع رحلی، جلد.پ


معرفی مفسر و تفسیر

جمال الدین قاسمی دمشقی، معروف به علامه شام، از شاگردان بزرگ مفتی اعظم محمد عبده است و در فقه، حدیث و تفسیر دارای تألیفات است. قاسمی، از خاندان علم و تقوی برخاسته و نسبتش به امام حسین (علیه السلام) می رسد. وی با آنکه سنین عمرش به پنجاه نرسیده، شماره تألیفاتش، از صد عنوان، گذشته است. با آن که از اهل سنت است، از تحقیقات معتزله و شیعه امامیه و زیدیه هم غافل نیست. رشید رضا، شاگرد دیگر عبده درباره او چنین می نویسد:
 
«او علامه شام، نادر ایام و احیاگر معارف اسلام و سنت، به علم و عمل و تعلیم و تهذیب، حلقه رابطی است بین میراث شکوهمند پیشینیان و ترقی خواهی جدید که مقتضای زمان است.»(1)
 
محاسن التأویل، به سبک و سیاق تفاسیر قدیم است. میان نقل و عقل جمع نموده و در تبیین قرآن، به شکل رایج مفسرین عمل میکند. در افکار و آراء، سلفی است و به همین دلیل، به آراء و اقوال پیشینیان، بسیار اهتمام دارد، چنانکه صفحه ای از تفسیرش نیست که حدیثی در آن نباشد.
 
قاسمی پیرو مکتب تفسیر بیانی است و در تفسیر نیز به محمد عبده توجه کامل دارد و به مسائل اجتماعی می پردازد، هر چند که تفاوت هایی هم با گرایش عبده در برجسته کردن مباحث کلامی دارد. از طبری، زمخشری، فخررازی، ابن کثیر، ابن تیمیه و حتی برخی مفسران شیعه، نقل قول می کند. اقوال معتزله و شیعه را در باب مسائل کلامی نقادی می کند و آن جا که پای مذهب اهل سنت و جماعت برسد، به شدت از عقاید آنان دفاع کرده و از دیدگاه های ابن تیمیه و ابن قیم در این زمینه استفاده میکند. قاسمی با آن که از علمای حدیث است، در این تفسیر، از تطبیق مسائل علمی و نجومی با آیات قرآن، پرهیزی ندارد.
 
سبک ارائه و تبیین مسائل به این شکل است که در آغاز، با اسم سوره، یادکرد مکی و مدنی، تعداد آیات هر سوره و فضیلت تلاوت شروع میکند، آن گاه با انتخاب قطعه ای از آیه، کلمه به کلمه و جمله به جمله توضیح و تفسیر می کند. در هنگام تفسیر به نکات صرفی و نحوی، لغت، بیان و وجوه و احتمالات اشاره دارد. در مجموع، تفسیر محاسن التأویل جزء تفاسیر تحلیلی و اجتماعی و سنت گرای اهل سنت محسوب می گردد.
 
پی‌نوشت‌:
1. خرمشاهی، بهاء الدین، تفسیر و تفاسیر جدید، ص۹۳. تهران، انتشارات کیهان، ۱۳۶۴ش.
 
منبع:
شناخت نامه تفاسیر، سید محمدعلی ایازی، چاپ اول، نشر علم، تهران، 1393ش، صص 846-845
تبلیغات در راسخون
مقالات مرتبط
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
شایعه در یک کلیک؛ بازنشر اخبار، خطرات شایعه‌پراکنی و لزوم تبیین در فضای مجازی
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
play_arrow
خاطره تلخ دختر شهید طهرانی مقدم از اولین نامه‌ای که به پدرش نوشت‏
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
play_arrow
افزایش مشکلات مردم غزه همزمان با فصل سرما
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
play_arrow
تشریح اهداف برگزاری اولین سالگرد شهادت رهبر شهید
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
play_arrow
تصاویر دیده‌نشده از رزمایش موشکی سپاه در سال ۱۳۸۳
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
play_arrow
بدون محدودیت جغرافیایی که می‌گوییم این‌گونه است...
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
play_arrow
پهپاد ایرانی چطور بالای سر «ناو روح» آمریکا رفت؟
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
play_arrow
انهدام و رهگیری یک فروند پهپاد MQ1 در آسمان جزیره قشم
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
play_arrow
هشدار ایران در شورای امنیت به آمریکا و متحدانش
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
play_arrow
مادری که بعد از ۱۸ سال فرزندش را پیدا کرد!
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
play_arrow
گوشه‌هایی از عزاداری شام شهادت حضرت فاطمه(س) در زینبیه
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
play_arrow
دبیر: حسن یزدانی جزو بی‌نظیرهای تاریخ کشتی دنیاست
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
play_arrow
بهترین کشتی‌گیر حال حاضر دنیا از نظر علیرضا دبیر
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
play_arrow
نماهنگ/ "زدیم دوباره می‌زنیم" با نوای مهدی رسولی
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا
play_arrow
اظهارات قالیباف درباره شرایط توافق با آمریکا