محمد هادی مازندرانی مولف و خوشنویس دوره صفوی

محمدهادی مازندرانی (زادهٔ اصفهان) فرزند ملا محمدصالح مازندرانی، مؤلّف و خوشنویس اواخر دوره صفوی است  پدر و مادر او، هر دو از دانشمندان شیعه بوده‌اند.
چهارشنبه، 28 خرداد 1404
تخمین زمان مطالعه:
گردآورنده : ابوالفضل رنجبران
موارد بیشتر برای شما
محمد هادی مازندرانی مولف و  خوشنویس دوره صفوی
محمدهادی مازندرانی
محمدهادی مازندرانی (زادهٔ اصفهان) فرزند ملا محمدصالح مازندرانی، مؤلّف و خوشنویس اواخر دوره صفوی است  پدر و مادر او، هر دو از دانشمندان شیعه بوده‌اند. پدرش، شارح «اصول و روضه کافی» و مؤلف آثار ارزش مند دیگری است و مادرش، مرحومه آمنه بیگم، دختر شیخ محمد تقی مجلسی و خواهر علامه محمد باقر مجلسی است.

 او به «آقاهادی» و «هادی مترجم» نیز شهرت دارد و در زمرهٔ علما و زهّاد بوده است.

پدرش ملا محمدصالح مازندرانی زادهٔ روستای تیلک چهاردانگه‌ی ساری بود و مادرش آمنه بیگم مجلسی از زنان به اجتهاد رسیده در اصفهان بود و پدر بزرگ مادری او محمدتقی مجلسی (از شاگردان شیخ بهایی و پدر محمدباقر مجلسی)، عالم شیعه در عصر صفویان بود.

در خط نسخ از معاصران و پیروان شیوه آقا ابراهیم قمی بوده‌است. زندگی او در اصفهان گذشته و در این شهر به هنگام فتنه افغان در سال ۱۱۳۵ه‍.ق درگذشت.[۲] روایت دیگری درگذشت او را در سال ۱۱۲۰ هـ. ق دانسته، آرامگاهش را در بقعه علامه مجلسی در اصفهان معرفی می‌کند.

نوشته‌ها: :حاشیهٔ تفسیر بیضاوی، انوارالبلاغه، ترجمهٔ صحیفهٔ سجادیه، شرح صحیفهٔ سجادیه و…

ازدواج پدر و مادر 
داستانی زیبا و شنیدنی از شب ازدواج پدر و مادر ایشان نقل شده که نشان دهنده تبحر علمی والدین دانشمند ایشان است:

ملا صالح مازندرانی، از خانواده‌ای بسیار فقیر بوده و از مازندران به اصفهان رفته است. وقتی استادش، مرحوم شیخ محمد تقی مجلسی، پیش رفت درسی او را می‌بیند، شخصا برای ازدواج او اقدام نموده، دختر عالمه و مجتهده اش را به عقد او درمی آورد.

زمانی که ملا صالح به حجله عروسی می‌رود، به گوشه‌ای رفته و به مطالعه می‌پردازد و حل مسئله‌ای ساعت‌ها وقت وی را می‌گیرد و این مطالعه تا صبح به طول می‌انجامد، به ناچار مطالعه را رها کرده، برای تدریس می‌رود. همسر وی، آمنه بیگم، سراغ نوشته‌های او می‌رود و پاسخ مسئله را مشروحا می‌نویسد.

وقتی که ملا صالح به خانه برمی گردد، متوجه می‌شود که مسئله حل شده است و به شکران اینکه چنین همسر دانشمندی روزی او شده است، تا سه شب به عبادت می‌پردازد. خداوند به این دو بزرگوار، شش فرزند پسر و یک فرزند دختر داده است. پسران وی همه اهل علم و قلم بوده‌اند.

مرحوم محمد هادی مازندرانی فقیهی وارسته بوده است. در شرح حال وی تعبیرهایی مانند فقیه الزمان و مجتهد الزمان آمده است؛ «شرح فروع کافی» وی، بهترین دلیل این مدعاست. او در رشته‌های دیگر علوم، مانند ادبیات، معانی، بیان، تفسیر و اصول نیز تبحر داشته و آثاری از وی در این زمینه‌ها به جا مانده که در مقدمه «شرح کافی» معرفی شده‌اند.

ترجمه آثار گوناگون
یکی از کارهایی که ایشان انجام داده، ترجمه آثار گوناگون، از جمله قرآن مجید و صحیفه سجادیه است و به همین جهت، به هادی مترجم نیز شهرت یافته است. عصر وی، عصر رونق ترجمه است و صفویه به این کار تشویق می‌کردند و می‌توان وی را یکی از پرچم داران این حرکت به حساب آورد.

یکی دیگر از ویژگی‌های ایشان، خط زیباست. نام او در زمره خوش نویسان عهد صفوی به ثبت رسیده است. بخشی از «شرح کافی» که به خط خودش موجود است، بسیار زیبا نگاشته شده و بهترین دلیل این مدعاست. وی، در خط نسخ، از معاصران و پیروان شیوه آقا ابراهیم قمی بوده است. از دیگر آثار ایشان، می‌توان به کتاب «انوار البلاغة» اشاره کرد.

ولادت و وفات
تاریخ ولادت او، در جایی ذکر نشده است، ولی تاریخ وفات او، بنا بر گفته برخی، به هنگام فتنه افغان در سال ۱۱۳۵ ق یا ۱۱۳۴ ق است و در مقبره خاندان مجلسی که کنار مسجد جامع اصفهان است، به خاک سپرده شده است.

منابع:
فضایلی، حبیب‌الله. اطلس خط. انتشارات مشعل اصفهان. چاپ دوم، اصفهان۱۳۶۲ش. ص ۳۵۰
خبرگزاری قرآنی ایران


در پایان:
جا دارد که از دلسوزی، همراهی و توجه اساتید معظم، متعهد، متدین و مجاهدِ خود در کسوت شاگردی، از زحمات ارزشمند استاد مسعود نجابتی و عبدالرسول یاقوتی، سید حسن موسی زاده، ناصر طاووسی و ابوالفضل خزائی تقدیر و تشکر نمایم.

شاگرد شما، ابوالفضل رنجبران

© کلیه حقوق متعلق به صاحب اثر و پرتال فرهنگی راسخون است. استفاده از مطالب و آثار فقط با ذکر منبع بلامانع است.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
مقالات مرتبط
موارد بیشتر برای شما