ترجمه ماده ۲۲: نمایندگان مجاز ارائهدهنده سیستمهای هوش مصنوعی پرخطر
بند ۱پیش از اینکه ارائهدهندگان مستقر در کشورهای ثالث (غیرعضو اتحادیه اروپا) سیستمهای هوش مصنوعی پرخطر خود را در بازار اتحادیه عرضه کنند، باید از طریق یک اختیارنامهی کتبی، یک نمایندهی مجاز را که در قلمرو اتحادیه مستقر است منصوب کنند.
بند ۲
ارائهدهنده باید امکان انجام وظایف مشخصشده در اختیارنامه را برای نمایندهی مجاز خود فراهم کند.
بند ۳
نمایندهی مجاز باید وظایفی را که در اختیارنامه از سوی ارائهدهنده به او محول شده انجام دهد. او باید بنا به درخواست مقامات نظارت بر بازار، نسخهای از اختیارنامه را به آنها ارائه کند؛ آن هم به یکی از زبانهای رسمی نهادهای اتحادیه، مطابق زبانی که مقام صلاحیتدار تعیین میکند.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا؛ فصل 3- ماده 22: نمایندگان مجاز ارائهدهنده هوش مصنوعی پرخطر")
برای مقاصد این قانون، اختیارنامه باید نمایندهی مجاز را برای انجام وظایف زیر توانمند سازد:
(الف)
احراز اینکه «اظهارنامه انطباق اتحادیه (EU Declaration of Conformity)» موضوع ماده ۴۷ و «مستندات فنی» موضوع ماده ۱۱ تهیه شدهاند و اینکه ارائهدهنده یک فرایند مناسب ارزیابی انطباق را اجرا کرده است.
(ب)
نگهداری اطلاعات و مدارک زیر جهت ارائه به مقامات صلاحیتدار و مقامات ملی یا نهادهای موضوع ماده ۷۴(۱۰) برای مدت ۱۰ سال پس از عرضه یا بهرهبرداری از سیستم پرخطر: اطلاعات تماس ارائهدهندهای که او را منصوب کرده، نسخهای از اظهارنامه انطباق اتحادیه موضوع ماده ۴۷، مستندات فنی، و در صورت وجود، گواهی صادرشده از سوی نهاد اعلانشده (Notified Body).
(ج)
ارائه تمامی اطلاعات و مستندات موردنیاز به مقام صلاحیتدار، از جمله موارد ذکرشده در بند (ب)، بنا بر درخواست مستدل، بهمنظور اثبات انطباق سیستم هوش مصنوعی پرخطر با الزامات قسمت ۲؛ ازجمله فراهمکردن دسترسی به لاگهای خودکار ایجادشده توسط سیستم طبق ماده ۱۲(۱)، تا جایی که این لاگها تحت کنترل ارائهدهنده باشد.
(د)
همکاری با مقامات صلاحیتدار، بنا بر درخواست مستدل، در تمامی اقداماتی که این مقامات در مورد سیستم هوش مصنوعی پرخطر انجام میدهند؛ بهویژه اقداماتی برای کاهش یا تخفیف خطرات ناشی از سیستم.
(هـ)
در صورت لزوم، انجام الزامات ثبتنام موضوع ماده ۴۹(۱)، یا در مواردی که ثبتنام توسط خود ارائهدهنده انجام میشود، اطمینان از صحت اطلاعات اشارهشده در بخش A(3) پیوست هشتم.
اختیارنامه باید امکان دهد که مقامات صلاحیتدار بتوانند در تمام موضوعات مربوط به انطباق با این مقرره، به نمایندهی مجاز مراجعه کنند—چه بهطور مشترک با ارائهدهنده و چه به جای او.
بند ۴
اگر نمایندهی مجاز تشخیص دهد یا دلیلی برای تشخیص داشته باشد که ارائهدهنده برخلاف تعهدات خود طبق این مقرره عمل میکند، باید اختیارنامه را فسخ کند. در چنین وضعیتی، نماینده باید فوراً مقام نظارت بر بازار مربوطه را—و درصورت لزوم، نهاد اعلانشدهی صادرکننده گواهی—از فسخ اختیارنامه و دلایل آن مطلع کند.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا؛ فصل 3- ماده 22: نمایندگان مجاز ارائهدهنده هوش مصنوعی پرخطر")
تحلیل و تفسیر بندبهبند ماده ۲۲ EU AI ACT
🔸 بند ۱ – الزام به معرفی نمایندهٔ مجاز در اتحادیه اروپااین بند بیان میکند که هر ارائهدهندهٔ سیستمهای هوش مصنوعی پرخطر که خارج از اتحادیه اروپا فعالیت میکند، پیش از عرضه محصول در بازار اتحادیه باید یک نمایندهٔ رسمی در اروپا تعیین کند.
این الزام باعث میشود که مسئولیتپذیری شرکتهای خارجی تضمین شود و مقامات اتحادیه همواره یک نقطه تماس قانونی و پاسخگو در داخل اتحادیه داشته باشند. در واقع، این بند نوعی “پل نظارتی” بین شرکت غیراروپایی و نظام حقوقی اتحادیه ایجاد میکند تا امکان فرار از نظارت وجود نداشته باشد.
🔸 بند ۲ – فراهمکردن امکان انجام وظایف نماینده
در این بند تأکید میشود که نمایندهٔ مجاز تنها یک نقش تشریفاتی ندارد؛ بلکه ارائهدهنده باید امکانات و دسترسی لازم را برای انجام وظایف به او بدهد.
به بیان دیگر، شرکت خارجی نمیتواند نماینده را منصوب کند اما اطلاعات، مدارک یا اختیار لازم را به او ندهد. این بند شفاف میکند که مسئولیت نماینده واقعی و قابل اجرا باشد، نه صوری و بیاثر.
🔸 بند ۳ – تعریف دقیق وظایف و اختیارات نماینده
بند ۳ طولانیترین و مهمترین بخش ماده است و وظایف اصلی نماینده را مشخص میکند:
(الف) کنترل انطباق و وجود مستندات فنی
نماینده باید اطمینان یابد که ارائهدهنده:
مدارک فنی لازم را تهیه کرده،
اظهارنامه انطباق اتحادیه صادر کرده،
و فرایند ارزیابی انطباق را انجام داده است.
این یعنی نماینده نقش یک ناظر و کنترلکننده ثانویه را بر عهده دارد.
(ب) نگهداری مدارک به مدت ۱۰ سال
نماینده مسئول نگهداری:
اظهارنامه انطباق،
مستندات فنی،
گواهیهای صادر شده توسط نهادهای اعلانشده،
اطلاعات تماس ارائهدهنده
به مدت ۱۰ سال است.
این دوره طولانی برای تضمین قابلیت پیگیری، حسابرسی و بررسیهای پس از عرضه است.
(ج) ارائه اطلاعات به مقامات در صورت درخواست
نماینده باید تمام اطلاعات لازم را برای اثبات انطباق سیستم با مقررات، بنا به درخواست مقامات نظارتی، ارائه کند.
حتی دسترسی به لاگهای خودکار سیستم نیز در صورت نیاز باید فراهم شود.
این بند نماینده را به یک کانال رسمی برای شفافیت و پاسخگویی تبدیل میکند.
.jpg "قانون هوش مصنوعی اروپا؛ فصل 3- ماده 22: نمایندگان مجاز ارائهدهنده هوش مصنوعی پرخطر")
(د) همکاری عملی با مقامات در مدیریت خطرات
نماینده موظف است در اقدامات مقامات برای:
کاهش خطرات،
اصلاح مشکلات سیستم،
بررسیهای ایمنی
با آنها همکاری کند.
این بند نقش نماینده را از یک نهاد اداری صرف به یک نهاد عملیاتی و مشارکتی ارتقا میدهد.
(هـ) رعایت یا تضمین رعایت الزامات ثبتنام
نماینده باید: خود الزامات ثبتنام را انجام دهد
یا
اگر ارائهدهنده ثبتنام میکند، صحت اطلاعات را تضمین کند.
همچنین نماینده میتواند مستقیماً هدف مکاتبات مقامات قرار گیرد.
این نکته نشان میدهد که نماینده تقریباً جایگزین ارائهدهنده در فرآیندهای نظارتی داخل اتحادیه محسوب میشود.
🔸 بند ۴ – فسخ رابطه در صورت تخلف ارائهدهنده
اگر نماینده تشخیص دهد ارائهدهنده به تعهدات قانونی خود پایبند نیست، باید:
اختیارنامه را فسخ کند،
بلافاصله مقامات نظارتی را مطلع سازد،
و در صورت ارتباط، نهاد اعلانشده را نیز خبردار کند.
این بند از نماینده میخواهد مستقل عمل کند و در صورت مشاهده رفتار غیرقانونی، نقش «هشداردهنده قانونی» (Regulatory whistleblower) را ایفا نماید.
منبع: تهیه شده در واحد فناوری های نوین راسخون
