ريشه‌ بزهكاري چيست؟

آيا رفتار انسان نتيجه عوامل زيست‌شناختي مانند سازمان ژنتيكي يا ساختار مغزي اوست يا اينكه ما فرآورده محيط خويش هستيم؛ يعني شيوه‌اي كه با آن پرورش مي‌يابيم يا چيزهايي كه با آنها روبه‌رو مي‌شويم؟
چهارشنبه، 29 دی 1389
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
ريشه‌ بزهكاري چيست؟

ريشه‌ بزهكاري چيست؟
ريشه‌ بزهكاري چيست؟


 

نويسنده: دكتر فربد فدايي




 
آيا رفتار انسان نتيجه عوامل زيست‌شناختي مانند سازمان ژنتيكي يا ساختار مغزي اوست يا اينكه ما فرآورده محيط خويش هستيم؛ يعني شيوه‌اي كه با آن پرورش مي‌يابيم يا چيزهايي كه با آنها روبه‌رو مي‌شويم؟
پاسخ به اين پرسش اهميت زيادي براي تقريبا هر جنبه از مسايل حقوقي و سياست عمومي دارد؛ از جمله، روش رفتار ما در مورد بزهكاران يا طريقه درمان و مراقبت از بيماران روان‌پريش تحت‌تاثير پاسخي است كه به اين پرسش مي‌دهيم. واقعيت اين است كه فرهنگ ما به‌طور عمده و به جز چند مورد معدود بر پايه اين پيش‌فرض بنا شده كه ما انسان‌ها زاييده اراده آزاد خويش و داراي ظرفيت گزينش آگاهانه هستيم و در نتيجه در برابر اين گزينش‌ها، مسوول هستيم اما چه وضعي پيش خواهد آمد اگر مشخص شود كه يك ژن ويژه، يا گروهي از ژن‌ها، يا وجود يك كروموزوم اضافي، يا فقدان يك كروموزوم، عامل تمايل به سمت پرخاشگري يا جنايت يا مصرف مواد اعتيادآور است؟ به عبارت ديگر چه خواهيم كرد در صورتي كه نشان داده شود رفتار يا حتي ذهن انسان به‌صورتي از قبل تعيين‌شده، به وسيله شرايط زيست‌شناختي هدايت مي‌شود و ما بر آن كنترل ناچيزي داريم يا اصلا كنترل نداريم؟
در آن صورت آيا جامعه در مجازات برخي بزهكاران كه قادر به كنترل اعمال خود نيستند محق خواهد بود؟
توجه داشته باشيد كه تا چند قرن پيش در اروپا و آمريكا، بيماران روان‌پريش مبتلا به هذيان و توهم به‌عنوان جادوگر و همدست شيطان شكنجه مي‌شدند و در آتش مي‌سوختند. امروز براي ما عجيب است كه چگونه فرد مبتلا به روان‌پريشي را كه در گفتار و رفتار بيمار گونه خود تعمدي ندارد و بنيان‌هاي قاطع ژنتيك براي بيماري او هم وجود دارد، به عوض درمان مورد قضاوت اخلاقي قرار مي‌دادند و مجازات مي‌كردند؟
البته طرح جنبه‌هاي ژنتيك رفتارهاي بزهكارانه هر اندازه هم كه بر مبناي علم باشد با دشواري‌هايي روبه‌روست؛ زيرا خاطره بحث‌ها و اقدام‌هاي مربوط به «بهسازي نژادي» را كه در اروپا و ايالات متحده سابقه طولاني و تلخي دارد زنده مي‌كند و با مقاومت روبه‌رو مي‌شود. در عين حال افراد زيادي هم هستند كه چنين پژوهش‌هايي را نويدبخش بررسي علمي‌تر رفتار مي‌دانند و عقيده دارند گرچه بالقوه امكان سوءاستفاده از اين بررسي‌ها هم وجود دارد اين همان راهي است كه مي‌تواند تبيين كند چه چيزي در وجود يك فرد موجب تمايل به رفتارهاي انهدام خود (از جمله خودكشي، سلوك ضداجتماعي و رفتار بزهكارانه) مي‌شود.
در واقع پرسش ما به‌صورت ساده اين است كه آيا رفتار انسان و به‌طور خاص بزهكاري ناشي از عوامل اجتماعي يا زيست‌شناختي يا تركيبي از اين دو عامل است؟
به ‌نظر مي‌رسد تركيب هر دو عامل اجتماعي و زيست‌شناختي سبب رفتار انسان از جمله بزهكاري مي‌شود. رفتار انسان به وسيله تركيب پيچيده و پيوسته دگرگون‌شونده‌اي از عوامل زيست‌شناختي و محيطي هدايت مي‌شود كه تاثير آن در تمام عمر انسان احساس مي‌شود. اين دو نكته را هم بهتر است تذكر دهيم كه ژنتيك تنها بخشي از زيست‌شناسي را تشكيل مي‌دهد و زيست‌شناسي هم بيش از آنكه با تفاوت‌هاي ما انسان‌ها سروكار داشته باشد، به مشابهت‌هاي ما مي‌پردازد. اينكه دانشمندان درباره يافتن يك ژن براي يك صفت خاصي صحبت مي‌كنند، الزاما چنين معني نمي‌دهد كه در هركسي كه حامل اين ژن است يا در هر محيطي اين صفت تظاهر خواهد كرد. به‌علاوه اكنون اين را هم مي‌دانيم كه تظاهر كامل ژنتيك ما آن‌گونه كه زماني تصور مي‌رفت به يكباره در حوالي تولد ما صورت نمي‌پذيرد، بلكه در مسير زندگي ما برحسب انواع محرك‌هاي محيطي كه با آنها روبه‌رو مي‌شويم، تطور و تكامل مي‌يابد. همه آنچه ذكر شد دلالت دارد براينكه گرچه انسان ممكن است به‌طور ژنتيكي مستعد رفتار خاصي باشد اما پيدايش يك رفتار نامناسب، احتمالا مستلزم وجود واسطه‌‌هاي بيروني است؛ مانند يك تجربه ناخوشايند، رفتار نامناسب پدر و مادر يا محروميت در دوران كودكي.

پي نوشت ها :
 

* روان‌پزشك

منبع:www.salamat.com
/ع



 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم