مغزتان را جوان نگه داريد

تقويت حافظه در دوران سالمندي
 

نازک شدن موي سر، جوگندمي شدن محاسن، اندکي شکم آوردن و کمي قوزدار شدن نشانه‌‌هاي رايج پير شدن در آقايان است که البته ناراحتي چنداني ايجاد نمي‌کند و اغلب مردان مي‌آموزند که مقداري نقصان را در قدرت جسمي، انرژي، بنيه و ميل جنسي خود بپذيرند و اين تغييرات تدريجي را جبران کنند تا سال‌هاي سالمندي خلاق و شادماني را بگذرانند. اما يکي از منافع بزرگ سالمندي که ترکيبي از تجربه،‌ داوري و خاطرات است، خردمندي است.
2500 سال پيش، سوفوکلس گفت: «مردان در سالمندي مي‌آموزند که خردمند باشند.» شايد به خاطر همين گنجينه خردمندي باشد که سالمندان بيش از هر تغيير ديگر مربوط به سن،‌ از نقصان حافظه‌شان نگران مي‌شوند. اين نگراني، ناموجه نيست. حدود 7 درصد افراد بالاي 65 سال داراي معيارهاي پزشکي تعريف‌کننده «نقصان شناختي» هستند و تا 85 سالگي 40 درصد افراد ممکن است دچار اختلال قابل توجه ذهني شوند.
پيري اجتناب‌ناپذير است اما پژوهش‌ها نشان مي‌دهد که نقصان ذهني قابل‌پيشگيري است. يک برنامه فراگير که شامل تغييرات سبک زندگي و مراقبت پزشکي باشد مي‌تواند به‌طور قابل‌توجهي خطر «از دست دادن حافظه»‌ را کاهش دهد.
تأثير افزايش سن بر حافظهافزايش سن حتي بر بهترين مغزها هم اثر مي‌گذارد. يادگيري چيزهاي جديد مدت بيشتري به طول مي‌انجامد.‌ اطلاعات جديد به‌طور سطحي‌تري پردازش مي‌شوند و جزييات در ذهن نمي‌مانند.
حافظه کوتاه‌مدت به‌طور مشخص تضعيف مي‌شود اما حافظه درازمدت به خوبي حفظ مي‌شود. و سالمندان سالم نقصاني در استدلال انتزاعي، توانايي بينايي فضايي و مهارت‌هاي زباني نشان نمي‌دهند.
در واقع با وجودي که فرآيندهاي شناختي اغلب اندکي آهسته‌تر مي‌شوند، ‌برخي از کارکردهاي شناختي مانند دانش واژگان، ممکن است با افزايش سن حتي بهتر شود.

لغزش‌هاي طبيعي حافظه
 

حتي افرادي با حافظه طبيعي نيز ممکن است گاهي چيزها را فراموش کنند اما در حالي که مردان جوان ممکن است به لغزش‌هاي حافظه‌شان بخندند، مردان سالمندممکن است از اين فراموشکاري‌هاي عادي کاملا آشفته شوند. جدول 1 برخي از تفاوت‌هاي مهم ميان خطاهاي طبيعي حافظه و فراموشکاري ناشي از اختلال شناختي را بيان مي‌کند. خطاهاي جزيي حافظه ممکن است طبيعي و اجتناب‌ناپذير باشند اما با اين حال باعث آزردگي و آشفتگي فرد مي‌شوند.

اختلال‌شناختي و زوال عقل
 

افراد بالاتر از 50 سالي که از نقصان حافظه شکايت مي‌کنند اما در آزمون‌هاي حافظه کارکردي طبيعي دارند، را جزو افراد دچار «اختلال حافظه مربوط به سن» (AAMI) مي‌شمارند. اين عارضه با وجود نام طولاني‌اش بخشي از پيري طبيعي است و کمتر از يک درصد افراد مبتلا به آن به مشکلات جدي مانند زوال عقل (دمانس) مبتلا مي‌شود.
عارضه بعدي در اين رده، «اختلال ملايم‌شناختي» (MCI) است که مشکلي جدي‌تر است. اين عارضه در مردان سالمندي که از نقصان حافظه شکايت مي‌کنند و در آزمون‌هاي استاندارد حافظه نمره کمتري از همسالان سالم‌شان مي‌آورند،‌ تشخيص داده مي‌شود.
افراد مبتلا به اين عارضه مهارت‌هاي زباني و استدلال انتزاعي‌شان را حفظ مي‌کنند و مي‌توانند به‌طور مستقل کار کنند اما تا حداکثر 50 درصد افراد مبتلا به اين عارضه نهايتا به زوال عقل تمام‌عيار مبتلا مي‌شوند.

طرز تشخيص دمانس
 

زوال عقل يا دمانس هنگامي تشخيص داده مي‌شود که نقصان شناختي فرد آن‌قدر شديد است که کارکرد روزانه‌اش مختل مي‌شود. در اغلب موارد اين عارضه پيشرونده و بازگشت‌ناپذير است. گرچه چند بيماري ممکن است سبب زوال عقل شوند اما‌ اغلب موارد اين عارضه ناشي از دو بيماري است: بيماري آلزايمر و زوال عقل ناشي از سکته‌هاي مغزي متعدد.
زوال عقل مسيري وحشتناک براي زندگي و راهي سخت براي مرگ است. دانشمندان در حال تحقيق براي درک علل ايجاد اختلال‌شناختي هستند و پژوهش‌هاي مداومي براي پيشرفت در تشخيص،‌ درمان و پيشگيري اين بيماري در جريان است اما حتي همين حالا هم شما مي‌توانيد کارهاي زيادي براي کاهش خطر نقصان حافظه در پيري انجام دهيد.

آيا فراموشکاري شما طبيعي است؟
پيري طبيعي	فراموشکاري غيرطبيعي
توانايي فرد در انجام مستقل فعاليت‌هاي روزانه حفظ مي‌شود .	افراد براي انجام فعاليت‌هاي روزانه خود شديدا به ديگران وابسته مي‌شوند .
فرد از نقصان حافظه شکايت مي‌کند اما مي‌تواند جزييات کاملي در خصوص موارد فراموشکاري‌‌اش بيان کند .	تنها اگر به‌طور خاص از او سوال شود، ممکن است از مشکلات حافظه شکايت کند و اساسا نمي‌تواند مواردي را به ياد آورد که نقصان حافظه‌اش مورد توجه ديگران قرار مي‌گيرد .
خود فرد بيشتر در مورد فراموشکاري‌‌‌اش نگران است تا اعضاي نزديک خانواده‌اش .	خانواده‌ فرد بيشتر نگران موارد نقصان حافظه‌اش هستند تا خود او .
حافظه ميان‌مدت فرد در مورد وقايع و امور مهم و مکالمات مهم دست‌نخورده باقي مي‌ماند .	نقصان قابل‌توجه حافظه در مورد وقايع اخير .
گاهي در يافتن کلمات مناسب براي بيان موضوع دچار مشکل مي‌شود .	وقفه‌ها و جايگزيني‌هاي مکرر در کلام به هنگام يافتن کلمات رخ مي‌دهد .
فرد در منطقه‌اي آشنا گم نمي‌شود. ممکن است لحظه‌اي توقف کند تا راه را به ياد آورد .	فرد هنگام پياده‌روي يا رانندگي در يک منطقه آشنا گم مي‌شود و ممکن است ساعت‌ها طول بکشد تا به خانه بازگردد .
فرد مي‌تواند با ابزارهاي معمول کار کند، با وجود اينکه ممکن است براي کار کردن با ابزارهاي جديد علاقه نشان ندهد .	فرد نمي‌تواند با ابزارهاي معمول کار کند و نمي‌‌تواند حتي کار با ابزارهاي ساده جديد را ياد بگيرد .
فرد ميزان قبلي مهارت‌هاي اجتماعي بين‌فردي را حفظ مي‌کند .	فرد علاقه به فعاليت‌هاي اجتماعي را کلا از دست مي‌دهد و رفتارهاي نامناسب اجتماعي از خود نشان مي‌دهد .
در معاينه وضعيت ذهني،‌ با توجه به سطح تحصيلي و فرهنگي فرد، کارکرد طبيعي دارد .	کارکرد غيرطبيعي در معاينه وضعيت ذهني که با عوامل تحصيلي يا فرهنگي قابل‌توجيه نيست .

منبع:www.salamat.com
/ج