همي تا برآيد به تدبير کار

همي تا برآيد به تدبير کار شاعر : سعدي مداراي دشمن به از کارزار همي تا برآيد به تدبير کار به نعمت ببايد در فتنه بست چو نتوان عدو را به قوت شکست به تعويذ احسان زبانش ببند گر انديشه باشد ز خصمت گزند که احسان کند کند، دندان تيز عدو را بجاي خسک در بريز که با غالبان چاره زرق است و لوس چو دستي نشايد گزيدن، ببوس که اسفنديارش نجست از کمند به تدبير رستم درآيد به بند پس او را مدارا چنان کن که دوست عدو را به فرصت توان کند پوست که از قطره...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

همي تا برآيد به تدبير کار

شاعر : سعدي

مداراي دشمن به از کارزار		همي تا برآيد به تدبير کار
به نعمت ببايد در فتنه بست		چو نتوان عدو را به قوت شکست
به تعويذ احسان زبانش ببند		گر انديشه باشد ز خصمت گزند
که احسان کند کند، دندان تيز		عدو را بجاي خسک در بريز
که با غالبان چاره زرق است و لوس		چو دستي نشايد گزيدن، ببوس
که اسفنديارش نجست از کمند		به تدبير رستم درآيد به بند
پس او را مدارا چنان کن که دوست		عدو را به فرصت توان کند پوست
که از قطره سيلاب ديدم بسي		حذر کن ز پيکار کمتر کسي
که دشمن اگرچه زبون، دوست به		مزن تا تواني بر ابرو گره
کسي کش بود دشمن از دوست بيش		بود دشمنش تازه و دوست ريش
که نتوان زد انگشت با نيشتر		مزن با سپاهي ز خود بيشتر
نه مردي است بر ناتوان زور کرد		وگر زو تواناتري در نبرد
به نزديک من صلح بهتر که جنگ		اگر پيل زوري وگر شير چنگ
حلال است بردن به شمشير دست		چو دست از همه حيلتي در گسست
وگر جنگ جويد عنان بر مپيچ		اگر صلح خواهد عدو سر مپيچ
تو را قدر و هيبت شود يک، هزار		که گروي ببندد در کارزار
نخواهد به حشر از تو داور حساب		ور او پاي جنگ آورد در رکاب
که با کينه ور مهرباني خطاست		تو هم جنگ را باش چون کينه خاست
فزون گرددش کبر و گردن کشي		چو با سفله گويي به لطف و خوشي
برآر از نهاد بدانديش گرد		به اسبان تازي و مردان مرد
به تندي و خشم و درشتي مکوش		و گر مي برآيد به نرمي و هوش
نبايد که پرخاش جويي دگر		چو دشمن به عجز اندر آمد ز در
ببخشاي و از مکرش انديشه کن		چو زنهار خواهد کرم پيشه کن
که کارآزموده بود سالخورد		ز تدبير پير کهن بر مگرد
جوانان به نيروي و پيران به راي		در آرند بنياد رويين ز پاي
چه داني کران را که باشد ظفر؟		بينديش در قلب هيجا مفر
به تنها مده جان شيرين به باد		چو بيني که لشکر ز هم دست داد
وگر در ميان لبس دشمن بپوش		اگر بر کناري به رفتن بکوش
چو شب شد در اقليم دشمن مايست		وگر خود هزاري و دشمن دويست
چو پانصد به هيبت بدرد زمين		شب تيره پنجه سوار از کمين
حذر کن نخست از کمينگاهها		چو خواهي بريدن به شب راهها
بماند، بزن خيمه بر جايگاه		ميان دو لشکر چو يک روزه راه
ور افراسياب است مغزش برآر		گر او پيشدستي کند غم مدار
سر پنجه‌ي زورمندش نماند		نداني که لشکر چو يک روزه راند
که نادان ستم کرد بر خويشتن		تو آسوده بر لشکر مانده زن
که بازش نيايد جراحت به هم		چو دشمن شکستي بيفگن علم
نبايد که دور افتي از ياوران		بسي در قفاي هزيمت مران
بگيرند گردت به زوبين و تيغ		هوابيني از گرد هيجا چو ميغ
که خالي بماند پس پشت شاه		به دنبال غارت نراند سپاه
که خالي بماند پس پشت شاه		سپه را نگهباني شهريار