گويند سعديا به چه بطال مانده‌اي

گويند سعديا به چه بطال مانده‌اي شاعر : سعدي سختي مبر که وجه کفافت معينست گويند سعديا به چه بطال مانده‌اي پاي رياضتت به چه در قيد دامنست؟ اين دست سلطنت که تو داري به ملک شعر صاحب هنر که مال ندارد تغابنست يکچند اگر مديح کني کامران شوي چون کام دوستان ندهي کام دشمنست بي‌زر ميسرت نشود کام دوستان سيمرغ را که قاف قناعت نشيمنست آري مثل به کرکس مردارخور زدند حاجت برم که فعل گدايان خرمنست از من نيايد آنکه به دهقان و کدخداي چون خارپشت بر بدنم...

چهارشنبه، 3 فروردين 1390

تخمین زمان مطالعه:

موارد بیشتر برای شما

گويند سعديا به چه بطال مانده‌اي

شاعر : سعدي

سختي مبر که وجه کفافت معينست		گويند سعديا به چه بطال مانده‌اي
پاي رياضتت به چه در قيد دامنست؟		اين دست سلطنت که تو داري به ملک شعر
صاحب هنر که مال ندارد تغابنست		يکچند اگر مديح کني کامران شوي
چون کام دوستان ندهي کام دشمنست		بي‌زر ميسرت نشود کام دوستان
سيمرغ را که قاف قناعت نشيمنست		آري مثل به کرکس مردارخور زدند
حاجت برم که فعل گدايان خرمنست		از من نيايد آنکه به دهقان و کدخداي
چون خارپشت بر بدنم موي، سوزنست		گر گوييم که سوزني از سفله‌اي بخواه
اين هم خلاف معرفت و راي روشنست		گفتي رضاي دوست ميسر شود به سيم
منت بر آنکه مي‌دهد و حيف بر منست		صد گنج شايگان به بهاي جوي هنر
من فارغم که شاهد من منعم منست		کز جور شاهدان بر منعم برند عجز
پيش اعمي چراغ داشتنست		ره نمودن به خير ناکس را
تخم در شوره‌بوم کاشتنست		نيکويي با بدان و بي‌ادبان
صاحب عقلش نشمارد به دوست		دشمن اگر دوست شود چند بار
ورچه به صورت به در آيد ز پوست		مار همانست به سيرت که هست
به گردون مي‌رسد فريادش از پوست		دهل را کاندرون زندان بادست
رها کن تا بداند دشمن و دوست		چرا درد نهاني برد بايد؟
شاهدت روي و دلپذيرت خوست		ماه را ديد مرغ شب پره گفت
راست خواهي به چشم من نه نکوست		وينکه خلق آفتاب خوانندش
دشمني با وي از براي تو دوست		گفت خاموش کن که من نکنم
لاغري بر من گرفت آن کز گدايي فربهست		خواست تا عيبم کند پرورده‌ي بيگانگان
شير اگر مفلوج باشد همچنان از سگ بهست		گرچه درويشم بحمدالله مخنث نيستم
آزاد باش تا نفسي روزگار هست		اي نفس چون وظيفه‌ي روزي مقررست
چون دولت جوان خداوندگار هست		از پيري و شکستگيت هيچ باک نيست
مباش غره که هيچ آفريده واقف نيست		در سراي به هم کرده از پس پرده
گرش بلند بخواني وگر نهفته يکيست		از آن بترس که مکنون غيب مي‌داند
حلال باد خراجش که مزد چوپانيست		شهي که پاس رعيت نگاه مي‌دارد
که هر چه مي‌خورد او جزيت مسلمانيست		وگرنه راعي خلقست زهرمارش باد
چون ماه پيکري که برو سرخ و زرد نيست		صاحب کمال را چه غم از نقص مال و جاه
بهتر ز جامه‌اي که درو هيچ مرد نيست		مردي که هيچ جامه ندارد به اتفاق
که پند مصلحت آموز کاربندش نيست		ضرورتست به توبيخ با کسي گفتن
که هر چه سر نکشد حاجت کمندش نيست		اگر به لطف به سر مي‌رود به قهر مگوي
نه مردست آنکه در وي مردمي نيست		اگر خود بردرد پيشاني پيل
اگر خاکي نباشد آدمي نيست		بني آدم سرشت از خاک دارد
سال و مه کردي به کوه و دشت گشت		در حدود ري يکي ديوانه بود
آمدي در قلب شهر از طرف دشت		در بهار و دي به سالي يک دو بار
گاه قرب و بعد اين زرينه طشت		گفت اي آنان که تان آماده بود
قندز و قاقم به سرما هفت و هشت		توزي و کتان به گرما پنج و شش
ور که ما را بينوايي بد چه گشت؟		گر شما را بانوايي بد چه شد؟
بر شما بگذشت و بر ما هم گذشت		راحت هستي و رنج نيستي
من آن نيم که سخن در غلاف خواهم گفت		بيا که پرده برانداختم ز صورت حال
وگر خلاف کني بر خلاف خواهم گفت		دعاي خير تو گويم گرم نواخت کني
اي که دستت نمي‌رسد بر شاخ		به تماشاي ميوه راضي شو
بارگه کردمي و صفه و کاخ		گر مرا نيز دسترس بودي
نتواند نهاد پاي فراخ		و آدمي را که دست تنگ بود
که نتواني کمند انداخت بر کاخ		چه سود از دزدي آنگه توبه کردن
که کوته خود ندارد دست بر شاخ		بلند از ميوه گو کوتاه کن دست
همي گفت و رخ بر زمين مي‌نهاد		شنيدم که بيوه‌زني دردمند
ترحم نباشد زنش بيوه باد		هر آن کدخدا را که بر بيوه‌زن