سپیده دم ستاره شناسی جدید

یک کشیش لهستانی به نام نیکولا کُپرنیک (1)، ضمن مطالعه ی دستگاه بطلمیوسی در اوایل قرن شانزدهم، از نارساییهایش در شگفت شد. او بدون آنکه دانسته باشد، به
سه‌شنبه، 31 مرداد 1391
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
سپیده دم ستاره شناسی جدید
سپیده دم ستاره شناسی جدید





 
یک کشیش لهستانی به نام نیکولا کُپرنیک (1)، ضمن مطالعه ی دستگاه بطلمیوسی در اوایل قرن شانزدهم، از نارساییهایش در شگفت شد. او بدون آنکه دانسته باشد، به نظریه ی آریستارخوس کشانده شد: او ثابت کرد که زمین، سیاره ای مثل سیارات دیگر است که هم حول محور خودش و هم حول محور خورشید می چرخد. یک قرن بعد، گالیلئو گالیله (2) ایتالیایی، روز 7 ژانویه ی 1610 با کشف چهار قمر مشتری، این نظریه را تأیید کرد. این دانشمند همچنین ثابت کرد. وقتی جسمی تحت تأثیر نیرو نباشد، سرعت و شتاب حرکتی یکسانی خواهد داشت؛ توقف، حالت ویژه ای از حرکت است.
یوهان کپلر (3)، معاصر گالیله به دعوت تیکو براهه (4) منجم، به پراگ دعوت شد. بر پایه ی رصدهای تیکو براهه و مخصوصاً اندازه گیریهایش از وضعیتهای متوالی سیاره ی مریخ بود که کپلر دو قانون مشهور اولیه اش را بیان کرد: مدار هر سیاره به شکل بیضوی است که خورشید در یکی از دو کانون آن واقع است.
به موجب قانون دوم، شعاع خورشید ــ مریخ [خط واصل خورشید و مریخ] در زمانهای مساوی، سطوح مساوی می پیماید. این قانون اخیر که به «قانون سطوح» (5) معروف است و درباره ی همه سیارات و کلاً درباره ی همه ی اقمار صادق است، بیان می کند که مریخ وقتی به خورشید نزدیک تر است سرعت بیشتری دارد تا وقتی که از آن دورتر است. قانون سوم کپلر که مقارن با اواخر زندگیش منتشر شد، و به «قانون توافقی» (6) شهرت دارد، بیان می کند که برای سیاره های متفاوت، نسبت مربع زمانهای حرکت انتقالیشان به دور خورشید مساوی است با نسبت مکعب محور بزرگ مدار بیضویشان. برای کپلر، منشاء هر سه قانون را باید در خورشید جست وجو کرد که هنوز راز آن سر به مُهر است.
برای گشودن این راز سر به مُهر و تبیین این نظمهای تناوبی باید یک قرن انتظار کشید تا نوبت به آیزک نیوتون برسد. او به موجب قانون جاذبه اش ثابت کرد که شتاب یک جسم با مقدار نیرویی که بر آن وارد می شود نسبت مستقیم و با جرمش نسبت معکوس دارد. او همچنین ثابت کرد که در «حرکت مستدیر متشابه» (7) شتاب به سمت مرکز مسیر گرایش دارد و با نیروی گریز از مرکز متناظر است. همه کس لطیفه ای را که نیوتون با دیدن سقوط سیبی از درخت با خود گفت شنیده است: «نیرویی که باعث سقوط سیب می شود، همان نیرویی است که ماه را در چرخشش به دور زمین نگه می دارد.» از آنجا نیوتون به تدوین «قانون جاذبه عمومی» (8) هدایت شد که به موجب آن دو جسم به نسبت جِرمشان و به نسبت عکس مجذور فاصله شان یکدیگر را جذب می کنند. این قانون که نیروی گرانش (9) را به دست می دهد، امکان تبیین قوانین کپلر را فراهم کرد.

پی نوشت ها :

1. Nicolas copernic.
2. Galileo Galilei.
3. Johannes Kepler.
4. ticho Brahe.
5. Law of areas.
6. Harmonic law.
7. Circular uniform motin.
8. Universal attraction law.
9. gravitation.

منبع: سرگذشت اتم، شماره 2034

 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم