«فرمول یک» اینک ده ها سرمایه گذار و اسپانسرهایی غیرقابل شمارش دارد و مظهر پولسازی است و از هر گوشه آن دلار و منفعت می بارد، هر چند به همان تناسب مسائل پشت پرده و برخی روابط مافیایی در آن زیاد است، اما اگر به دنبال زمان شروع بهره های بزرگ مالی در این رقابت ها باشیم و سر منشأ آن و فرد شروع کننده این راه تجاری بزرگ را بشناسیم باید به گذشته دورتر و اوایل دهه ۷۰ سفر کنیم و به برنی اکلستون بنگریم.
مردی که ابتدا «برابهام» یکی از تیم های موفق و بزرگ فرمول یک را در سال ۱۹۷۱ خریداری کرد و سپس وارد هیات رئیسه تشکیلات فرمول یک شد و آن گاه در سال ۱۹۷۸ به ریاست این سازمان ارتقا یافت. تا آن زمان رسم بود که مدیران و مالکان پیست های محل برگزاری مسابقات فرمول یک طراح و مجری روند تقسیم درآمدهای رقابت ها باشند و آنها رأسا با تیم ها و راننده ها گفت وگو و در این زمینه تفاهم می کردند، ولی با آمدن اکلستون اوضاع عوض شد و وی بازی را از دست مدیران فوق در آورد و درآمدها و مدیریت و تقسیم آن را به خود تیم ها و به واقع به نهاد تحت ریاست خود انتقال داد. طبق قواعد او که مدیران پیست های مشهور اتومبیلرانی مجبور به پذیرش و اجرای آن شدند، حق تبلیغات کنار زمین که یک منبع بزرگ کسب درآمد بود به سازمان فرمول یک منتقل شد و فقط درصدی از آن به مالکان پیست ها داده می شد. او در شکل گیری و قدرت گرفتن «اتحادیه تیم های فرمول یک» که با نام اختصاری Foca شناخته و نامیده می شد رل مهمی را بازی کرد و هر چند سال ۱۹۷۹ سازمان تازه ای با نام فدراسیون بین المللی ورزش های ماشینی (FISA) که با فدراسیون بین المللی اتومبیلرانی (FIA) فرق داشت ایجاد شد و با طراحی رئیس جاه طلب و فرانسوی اش به نام ژان ماری بالستره برسر پول با Foca به ستیز پرداخت، اما به نظر می رسید در هر جنگی اکلستون دست پیش داشت و راه خود را می رفت. جنگ های Fisa و Foca حتی به چگونگی قواعد فنی برگزاری مسابقات فرمول یک نیز مربوط می شد و بحث ظرفیت و توان موتورهای مسابقه ای نیز از مباحث اصلی جاری بین گروه اکلستون و باند بالستره بود. دعوای دو طرف سرانجام به تفاهم نامه موسوم به کنکورد در سال ۱۹۸۷ منجر شد که طی آن Fisa پذیرفت حق پخش تلویزیونی این مسابقات را بـه Foca بسپرد و از آن پس سرازیر شدن پول به دامان فرمول یکی ها بیشتر و وسیع تر شد و آنان تبدیل به ماشین پولسازی و ثروت اندوزی ای شدند که سال هاست می بینیم.
سپس مکس موزلی به عنوان رئیس فدراسیون بین المللی اتومبیلرانی (FIA) هم وارد این جنگ قدرت شد، اما او همسو با فرمول یکی ها بود و بازوی قدرتمندی برای آنان بود و تقریبا مشابه با اکلستون اقدام و عمل می کرد. نسخه های دوم و سوم قـراردادهای کنکورد در سال های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۷ امضاء و اجرا شد، ولی امروز اثری از آن نیست زیرا Fisa دیگر در صحنه حضور ندارد و هیچ نهادی نمی تواند با اتحادیه فرمول یک و FIA بر سر اداره این مسابقات رقابت و چالش کند و اگر پولی هست (که البته زیاد هم هست!) با مدیریت همین نهادها تقسیم می شود.
می توان تا حدی توضیح داد که پول گراندپری های اتومبیلرانی از کجا می آید، اما این که چطور این چرخه در درازمدت تبدیل به صنعتی بزرگ با نامی شد که می شناسیم، مساله دومی است که حتی اکلستون به عنوان کلیددار رازهای فرمول یک حاضر به تشریح دقیق آن نیست. فقط محرز است که در آستانه سال ۲۰۱۳ حدود ۸۰ سازمان تجاری و صاحبان کالاها از پپسی گرفته تا مسترکارد و حتی شرکت های بزرگ هواپیمایی با فرمول یک همکاری تجاری می کنند و آخرین برآورد نشریه معتبر اقتصادی فورچون این است که سال ۲۰۱۱ گردش مالی در فرمول یک به رقم ۳ / ۴ میلیارد دلار رسید که حتی بالاتر از واگذاری امتیاز شرکت بزرگ فیلمسازی جورج لوکاس مشهور به والت دیسنی در اواسط نوامبر ۲۰۱۲ بوده است و تصور کارشناسان این است که سود خالص مالی فصل تازه پایان یافته ۲۰۱۲ فرمول یک از ۵ / ۴ میلیارد دلار هم بیشتر باشد.
منبع:آفتاب
http://www.aftabir.com
مردی که ابتدا «برابهام» یکی از تیم های موفق و بزرگ فرمول یک را در سال ۱۹۷۱ خریداری کرد و سپس وارد هیات رئیسه تشکیلات فرمول یک شد و آن گاه در سال ۱۹۷۸ به ریاست این سازمان ارتقا یافت. تا آن زمان رسم بود که مدیران و مالکان پیست های محل برگزاری مسابقات فرمول یک طراح و مجری روند تقسیم درآمدهای رقابت ها باشند و آنها رأسا با تیم ها و راننده ها گفت وگو و در این زمینه تفاهم می کردند، ولی با آمدن اکلستون اوضاع عوض شد و وی بازی را از دست مدیران فوق در آورد و درآمدها و مدیریت و تقسیم آن را به خود تیم ها و به واقع به نهاد تحت ریاست خود انتقال داد. طبق قواعد او که مدیران پیست های مشهور اتومبیلرانی مجبور به پذیرش و اجرای آن شدند، حق تبلیغات کنار زمین که یک منبع بزرگ کسب درآمد بود به سازمان فرمول یک منتقل شد و فقط درصدی از آن به مالکان پیست ها داده می شد. او در شکل گیری و قدرت گرفتن «اتحادیه تیم های فرمول یک» که با نام اختصاری Foca شناخته و نامیده می شد رل مهمی را بازی کرد و هر چند سال ۱۹۷۹ سازمان تازه ای با نام فدراسیون بین المللی ورزش های ماشینی (FISA) که با فدراسیون بین المللی اتومبیلرانی (FIA) فرق داشت ایجاد شد و با طراحی رئیس جاه طلب و فرانسوی اش به نام ژان ماری بالستره برسر پول با Foca به ستیز پرداخت، اما به نظر می رسید در هر جنگی اکلستون دست پیش داشت و راه خود را می رفت. جنگ های Fisa و Foca حتی به چگونگی قواعد فنی برگزاری مسابقات فرمول یک نیز مربوط می شد و بحث ظرفیت و توان موتورهای مسابقه ای نیز از مباحث اصلی جاری بین گروه اکلستون و باند بالستره بود. دعوای دو طرف سرانجام به تفاهم نامه موسوم به کنکورد در سال ۱۹۸۷ منجر شد که طی آن Fisa پذیرفت حق پخش تلویزیونی این مسابقات را بـه Foca بسپرد و از آن پس سرازیر شدن پول به دامان فرمول یکی ها بیشتر و وسیع تر شد و آنان تبدیل به ماشین پولسازی و ثروت اندوزی ای شدند که سال هاست می بینیم.
می توان تا حدی توضیح داد که پول گراندپری های اتومبیلرانی از کجا می آید، اما این که چطور این چرخه در درازمدت تبدیل به صنعتی بزرگ با نامی شد که می شناسیم، مساله دومی است که حتی اکلستون به عنوان کلیددار رازهای فرمول یک حاضر به تشریح دقیق آن نیست. فقط محرز است که در آستانه سال ۲۰۱۳ حدود ۸۰ سازمان تجاری و صاحبان کالاها از پپسی گرفته تا مسترکارد و حتی شرکت های بزرگ هواپیمایی با فرمول یک همکاری تجاری می کنند و آخرین برآورد نشریه معتبر اقتصادی فورچون این است که سال ۲۰۱۱ گردش مالی در فرمول یک به رقم ۳ / ۴ میلیارد دلار رسید که حتی بالاتر از واگذاری امتیاز شرکت بزرگ فیلمسازی جورج لوکاس مشهور به والت دیسنی در اواسط نوامبر ۲۰۱۲ بوده است و تصور کارشناسان این است که سود خالص مالی فصل تازه پایان یافته ۲۰۱۲ فرمول یک از ۵ / ۴ میلیارد دلار هم بیشتر باشد.
منبع:آفتاب
http://www.aftabir.com
/ج
