مارسیلیوس پادوایی و مشروطیت قرون وسطایی

مدرن ترین متفکّر قرون وسطی

مارسیلیوس پادوایی، اصلی ترین و «مُدرن» ترین نظریه پرداز سیاسی قرون وسطا، در حدود سال 1275 به دنیا آمد. (1) نام اصلی او مارسیلیو مایناردینی بود. اطلاعات خاص ما درباره ی زندگی او بسیار اندک است. پدرش، مانماتّئو
شنبه، 19 بهمن 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
مدرن ترین متفکّر قرون وسطی
مدرن ترین متفکّر قرون وسطی

 

نویسنده: جورج کلوسکو
مترجم: خشایار دیهیمی



 

مارسیلیوس پادوایی و مشروطیت قرون وسطایی

مارسیلیوس پادوایی، اصلی ترین و «مُدرن» ترین نظریه پرداز سیاسی قرون وسطا، در حدود سال 1275 به دنیا آمد. (1) نام اصلی او مارسیلیو مایناردینی بود. اطلاعات خاص ما درباره ی زندگی او بسیار اندک است. پدرش، مانماتّئو دئی مایناردینی، سردفتر دانشگاه پادوا بود، و ظاهراً مارسیلیوس هم تحصیلاتش را در همانجا به پایان برد. احتمالاً رشته ی تحصیلی اش طب بود - که باعث شد نوعی خویشاوندی خُلقی با ارسطو پیدا کند که در نوشته هایش کاملاً به چشم می آید. از دانشگاه با درجه ی ممتاز فارغ التحصیل شد، که نشانه اش منصوب شدن او به سِمَت رئیس دانشگاه پاریس در 1312 است.
شهرت مارسیلیوس به دلیل فلسفه ی سیاسی اش، خصوصاً اثر بسیار مهمش، دفنسور پاکیس (مدافع صلح) است، که در 1324 آن را به اتمام رساند. (2) دلیل بلافصل نگارش این اثر، نزاعی بود میان پاپ یوآنس بیست و دوّم و لودویگ باوارایی. لودویگ در 1322، پس از نزاعی طولانی، امپراتور امپراتوری مقدس روم شد، امّا پاپ به مخالفت و مقاومت پرداخت.
مارسیلیوس به هنگام پیشروی لودویگ به طرف رُم و سرانجام اخراجش از رُم در رکاب لودویگ بود. مارسیلیوس باقی عمرش را تحت حمایت لودویگ سپری کرد. اگرچه شرایط مرگ مارسیلیوس روشن نیست، امّا بیانیه ی پاپ کلمنس ششم، در 1343، از او به عنوان فردی در گذشته یاد می کند.
دفنسور پاکیس، که مُلهم از مبارزه ی میان امپراتور و پاپ بود - البته شاید تا حدودی - حمله ای بود پیگیرانه به ادّعاهای پاپ برای اِعمال اقتدار سیاسی در این جهان. ما نگاهی به چنین ادعاهایی، و استدلالهایی در دفاع از این ادعاها، در فصل پیش انداختیم. مارسیلیوس برای رد کامل این ادعاها به بنیانهای آنها حمله می برد. مارسیلیوس در مخالفت با نگاه پاپی به طبیعت و کارکرد جامعه ی سیاسی، بدیلی ساخته و پرداخته عرضه می کند که عمدتاً مبنی بر اندیشه ی سیاسی ارسطوست. مارسیلیوس در برابر نگاه پاپی به طبیعت کلیسا و اقتدار پاپ در درون آن، بدلیل چشمگیری عرضه می کند که برگرفته از گزارش خودش از فرمانروایی یا اقتدار سیاسی و قرائت تاریخی - و نه تمثیلی - کتاب مقدس است. مفسران می گویند نگاه مارسیلیوس متأثر از شرایط شهرهای ایتالیای بود که او نخستین تجربه ی سیاسی اش را همانجا به دست آورد. (3) امّا اگرچه ردّ عناصری از اندیشه ی سیاسی او را می توان تا به حکومت شهرهای ایتالیایی پی گرفت، نحوه ی استفاده ی او از این عناصر بکر و اصیل است. باز هم از آن شگفت تر، به کار گرفتن اصولی مشابه در مورد کلیساست.اندکی پس از آنکه مارسیلیوس دفنسور پاکیس را به اتمام رساند، پاپ یوآنس بیست و دوّم او را به ارتداد محکوم کرد. دویست و چهل مورد ارتدادی و بدعتگذارانه در این اثر شناسایی شده بود. در 1343، پاپ کلمنس ششم نوشت که دفنسور پاکیس ارتدادی ترین و بدعتگذارانه ترین اثری است که به عمرش خوانده است.(4)
اصالت و نوآوری عظیم مارسیلیوس در سه حوزه برای فهم مُدرن سیاست اهمیّت محوری دارد: مشروطیت، فرمانفرمایی، و فرمانفرمایی مردمی یا دموکراسی. او برای پروراندن نگاهی به دولت که کاملاً مستقل از ادعاهای پاپی است، از استدلالهای طبیعت گرایانه استفاده می کند، و محکومیتش به ارتداد و بدعتگذاری به دلیل به کار گرفتن استدلالهای مشابه در مورد کلیساست. مارسیلیوس در عرضه ی دیدگاههایش درباره ی رابطه ی میان قدرتهای زمینی و قدرتهای روحانی و ساختار فرمانروایی و اقتدار در درون کلیسا، پاپ، و در واقع کلّ سلسله مراتب کلیسایی را از هر گونه اختیار و امتیاز ویژه در این جهان محروم می کند. اگرچه احتمالاً مارسیلیوس در جهت همین هدف بود که نگاه متمایزش به کنترل اجتماعی قدرت سیاسی را پروراند، امّا گزارش او از دولت و کارکردهای آن اهمیت پایدار و طولانی مدّتی داشت.
اگرچه مارسیلیوس که رسماً به ارتداد و بدعتگذاری محکوم شده بود، و اندیشه هایش بسی پیشتر از زمانه اش بودند، امّا تأثیر محدودی بر نویسندگان بعدی قرون وسطایی گذاشت. دفنسور پاکیس در آینده، در دوره های مبارزه ی انقلابی علیه قدرت خود سرانه ی پادشاهان، بود که دوباره چاپ و منتشر شد و مورد بحث قرار گرفت. (5)

پاورقی ها

1. جزئیات زندگی مارسیلیوس برگرفته از منبع زیر است:
A. Gewirth, Marsilius of Padua: The Defender of Peace, Vol. I: Marsilius of Padue and Medieval Political Philosophy (New York, 1951), pp.20-25.
2. Marsilius of Padua, Defensor Pacis (The Defender of Pease), A. Gewirth, ed. And trans. (New york, 1956), (3.3; p.42).
نقل قولها از این کتاب در این متن با شماره ی گفتار، شماره ی فصل، و شماره ی بخش مشخص شده است. مثلاً 1.6.9 یعنی گفتار اول، فصل ششم، بخش نهم.
3. C.W. Previte- Orton, ''Marsilius of Padua'', Proceedings of the British Academy, 21 (1935); Gewirth, Marsilius of Padua, pp. 24-31; N. Rubenstein, ''Marsilius of Padua and Italian Political Thought of His Time, ''in Europe in the Middle Ages, J.R.Hale, J.R.L. Hightield, B. smalley, eds.(Evanston Ill., 1965).
4. J.Morrall, Political Thought in medieval Times (London, 1958), p.105.
5. Gewirth, Marsilius of Padua, Chap.8.

منبع مقاله :
کلوسکو، جورج، (1390)، تاریخ فلسفه سیاسی، ترجمه خشایار دیهیمی، تهران: نشر نی، چاپ دوم



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
پیام های تسلیت مراجع عظام و شخصیت ها در پی ارتحال آیت‌الله العظمی وحید خراسانی
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
play_arrow
عقب‌راندن نیروهای مزدور سعودی توسط انصارالله در مارب
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
play_arrow
حدادعادل: جلوه شاعرانه و ادبی، ویژگی متمایز رهبر شهید بود
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
play_arrow
تشویق و تجلیل بخاطر تمرد از رفتن به سربازی در ارتش!
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
play_arrow
چرت زدن وزیر امور خارجه ترکمنستان در اجلاس اکو + فیلم
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
play_arrow
انتشار تصاویریی از حملات پهپادهای شاهد-۱۳۶ ایران به پایگاه آمریکا در کویت + فیلم
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
play_arrow
رونمایی از ربات غول پیکر سیتکس در میدان آزادی + فیلم
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
play_arrow
پاسخ ترامپ درباره درخواست از چین برای عدم خرید نفت ایران: نیاز نیست بدانید + فیلم
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
play_arrow
واکنش ترامپ در زمینه تهدید حملات پهپادی + فیلم
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
play_arrow
انهدام پهپاد MQ-1 بر فراز تنگه هرمز با آتش نیروی پدافند هوایی ارتش + فیلم
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
play_arrow
روایت شکارچی جنگنده F-35 آمریکایی از نحوه هدف قراردادن این جنگنده پیشرفته توسط پدافند هوافضای سپاه + فیلم
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
play_arrow
استقرار بالن‌های مراقبتی و شناسایی آمریکا در مناطق شمالی امارات و بر فراز بحرین + فیلم
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
play_arrow
وقتی روآن اتکینسون ناگهان به مستر بین تبدیل می‌شود
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
play_arrow
کنایه مجری تلویزیون به استایل ترند این روزها: شلوار دور سرتان می‌بندید و فکر می‌کنید باکلاسید + فیلم
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران
از نهی ذلت‌پذیری تا الگوی عزت‌مداران؛ مسیر و ریشه‌های تاریخی خودتحقیری در ایران