مارسیلیوس پادوایی و مشروطیت قرون وسطایی

مدرن ترین متفکّر قرون وسطی

مارسیلیوس پادوایی، اصلی ترین و «مُدرن» ترین نظریه پرداز سیاسی قرون وسطا، در حدود سال 1275 به دنیا آمد. (1) نام اصلی او مارسیلیو مایناردینی بود. اطلاعات خاص ما درباره ی زندگی او بسیار اندک است. پدرش، مانماتّئو
شنبه، 19 بهمن 1392
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
مدرن ترین متفکّر قرون وسطی
مدرن ترین متفکّر قرون وسطی

 

نویسنده: جورج کلوسکو
مترجم: خشایار دیهیمی



 

مارسیلیوس پادوایی و مشروطیت قرون وسطایی

مارسیلیوس پادوایی، اصلی ترین و «مُدرن» ترین نظریه پرداز سیاسی قرون وسطا، در حدود سال 1275 به دنیا آمد. (1) نام اصلی او مارسیلیو مایناردینی بود. اطلاعات خاص ما درباره ی زندگی او بسیار اندک است. پدرش، مانماتّئو دئی مایناردینی، سردفتر دانشگاه پادوا بود، و ظاهراً مارسیلیوس هم تحصیلاتش را در همانجا به پایان برد. احتمالاً رشته ی تحصیلی اش طب بود - که باعث شد نوعی خویشاوندی خُلقی با ارسطو پیدا کند که در نوشته هایش کاملاً به چشم می آید. از دانشگاه با درجه ی ممتاز فارغ التحصیل شد، که نشانه اش منصوب شدن او به سِمَت رئیس دانشگاه پاریس در 1312 است.
شهرت مارسیلیوس به دلیل فلسفه ی سیاسی اش، خصوصاً اثر بسیار مهمش، دفنسور پاکیس (مدافع صلح) است، که در 1324 آن را به اتمام رساند. (2) دلیل بلافصل نگارش این اثر، نزاعی بود میان پاپ یوآنس بیست و دوّم و لودویگ باوارایی. لودویگ در 1322، پس از نزاعی طولانی، امپراتور امپراتوری مقدس روم شد، امّا پاپ به مخالفت و مقاومت پرداخت.
مارسیلیوس به هنگام پیشروی لودویگ به طرف رُم و سرانجام اخراجش از رُم در رکاب لودویگ بود. مارسیلیوس باقی عمرش را تحت حمایت لودویگ سپری کرد. اگرچه شرایط مرگ مارسیلیوس روشن نیست، امّا بیانیه ی پاپ کلمنس ششم، در 1343، از او به عنوان فردی در گذشته یاد می کند.
دفنسور پاکیس، که مُلهم از مبارزه ی میان امپراتور و پاپ بود - البته شاید تا حدودی - حمله ای بود پیگیرانه به ادّعاهای پاپ برای اِعمال اقتدار سیاسی در این جهان. ما نگاهی به چنین ادعاهایی، و استدلالهایی در دفاع از این ادعاها، در فصل پیش انداختیم. مارسیلیوس برای رد کامل این ادعاها به بنیانهای آنها حمله می برد. مارسیلیوس در مخالفت با نگاه پاپی به طبیعت و کارکرد جامعه ی سیاسی، بدیلی ساخته و پرداخته عرضه می کند که عمدتاً مبنی بر اندیشه ی سیاسی ارسطوست. مارسیلیوس در برابر نگاه پاپی به طبیعت کلیسا و اقتدار پاپ در درون آن، بدلیل چشمگیری عرضه می کند که برگرفته از گزارش خودش از فرمانروایی یا اقتدار سیاسی و قرائت تاریخی - و نه تمثیلی - کتاب مقدس است. مفسران می گویند نگاه مارسیلیوس متأثر از شرایط شهرهای ایتالیای بود که او نخستین تجربه ی سیاسی اش را همانجا به دست آورد. (3) امّا اگرچه ردّ عناصری از اندیشه ی سیاسی او را می توان تا به حکومت شهرهای ایتالیایی پی گرفت، نحوه ی استفاده ی او از این عناصر بکر و اصیل است. باز هم از آن شگفت تر، به کار گرفتن اصولی مشابه در مورد کلیساست.اندکی پس از آنکه مارسیلیوس دفنسور پاکیس را به اتمام رساند، پاپ یوآنس بیست و دوّم او را به ارتداد محکوم کرد. دویست و چهل مورد ارتدادی و بدعتگذارانه در این اثر شناسایی شده بود. در 1343، پاپ کلمنس ششم نوشت که دفنسور پاکیس ارتدادی ترین و بدعتگذارانه ترین اثری است که به عمرش خوانده است.(4)
اصالت و نوآوری عظیم مارسیلیوس در سه حوزه برای فهم مُدرن سیاست اهمیّت محوری دارد: مشروطیت، فرمانفرمایی، و فرمانفرمایی مردمی یا دموکراسی. او برای پروراندن نگاهی به دولت که کاملاً مستقل از ادعاهای پاپی است، از استدلالهای طبیعت گرایانه استفاده می کند، و محکومیتش به ارتداد و بدعتگذاری به دلیل به کار گرفتن استدلالهای مشابه در مورد کلیساست. مارسیلیوس در عرضه ی دیدگاههایش درباره ی رابطه ی میان قدرتهای زمینی و قدرتهای روحانی و ساختار فرمانروایی و اقتدار در درون کلیسا، پاپ، و در واقع کلّ سلسله مراتب کلیسایی را از هر گونه اختیار و امتیاز ویژه در این جهان محروم می کند. اگرچه احتمالاً مارسیلیوس در جهت همین هدف بود که نگاه متمایزش به کنترل اجتماعی قدرت سیاسی را پروراند، امّا گزارش او از دولت و کارکردهای آن اهمیت پایدار و طولانی مدّتی داشت.
اگرچه مارسیلیوس که رسماً به ارتداد و بدعتگذاری محکوم شده بود، و اندیشه هایش بسی پیشتر از زمانه اش بودند، امّا تأثیر محدودی بر نویسندگان بعدی قرون وسطایی گذاشت. دفنسور پاکیس در آینده، در دوره های مبارزه ی انقلابی علیه قدرت خود سرانه ی پادشاهان، بود که دوباره چاپ و منتشر شد و مورد بحث قرار گرفت. (5)

پاورقی ها

1. جزئیات زندگی مارسیلیوس برگرفته از منبع زیر است:
A. Gewirth, Marsilius of Padua: The Defender of Peace, Vol. I: Marsilius of Padue and Medieval Political Philosophy (New York, 1951), pp.20-25.
2. Marsilius of Padua, Defensor Pacis (The Defender of Pease), A. Gewirth, ed. And trans. (New york, 1956), (3.3; p.42).
نقل قولها از این کتاب در این متن با شماره ی گفتار، شماره ی فصل، و شماره ی بخش مشخص شده است. مثلاً 1.6.9 یعنی گفتار اول، فصل ششم، بخش نهم.
3. C.W. Previte- Orton, ''Marsilius of Padua'', Proceedings of the British Academy, 21 (1935); Gewirth, Marsilius of Padua, pp. 24-31; N. Rubenstein, ''Marsilius of Padua and Italian Political Thought of His Time, ''in Europe in the Middle Ages, J.R.Hale, J.R.L. Hightield, B. smalley, eds.(Evanston Ill., 1965).
4. J.Morrall, Political Thought in medieval Times (London, 1958), p.105.
5. Gewirth, Marsilius of Padua, Chap.8.

منبع مقاله :
کلوسکو، جورج، (1390)، تاریخ فلسفه سیاسی، ترجمه خشایار دیهیمی، تهران: نشر نی، چاپ دوم



 

 

تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
تفاوت استراتژی و تاکتیک در علوم ژئوپلیتیک و روابط راهبردی
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
پاداش‌ها و درس‌های بیماری؛ از اجر مضاعف تا الگوی عملی برای مؤمنان
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
play_arrow
غرق‌شدن ۲ نفتکش متخلف در تنگه هرمز با اصابت به مین دریایی
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
music_note
ادامه اختلال و بهم ریختگی پروازها در آمریکا
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
play_arrow
از انهدام ۵ نفتکش تا رادار پدافندی آمریکا در بحرین
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
play_arrow
تصاویری از حمله پهپادی سپاه به رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه الرفاع بحرین
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
play_arrow
لحظه تفحص شهید عملیات والفجر یک
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
play_arrow
بقایی: برخی دیپلمات‌های خارجی برای ضربه به ما خنجر به کمر دارند
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
play_arrow
بقایی: کشورهای همدست با آمریکا باید غرامت اقدامات خود را بپردازند
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
play_arrow
قالیباف: در وضعیت "نه جنگ، نه صلح" نخواهیم ماند
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: منتظر نمی‌مانیم تا اول آمریکا حمله کند و بعد ما پاسخ بدهیم + فیلم
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
play_arrow
نخست وزیر قطر: ما هرگز به یک توافق صلح کامل بین ایران و آمریکا نخواهیم رسید + فیلم
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
play_arrow
غریب‌آبادی: طرح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز از ۷ روز به ۲ روز کاهش یافته است + فیلم
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
play_arrow
مرشایمر: آمریکا طی ۵۱ سال باعث کشته شدن ۳۸ میلیون نفر شده است + فیلم
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد
play_arrow
وزیر خزانه‌داری آمریکا: انتشار تصویر خانه‌ام، ایران را قادر به شناسایی محل سکونتم کرد