سه‌شنبه، 2 تير 1394
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما

پرسش :

فلسفه قيام در نماز چيست؟


پاسخ :
قيام و ايستادن براي خواندن حمد و سوره، يكي از مراحل اقامه نماز است. نمازگزار هنگام خواندن نماز از جاي برمي خيزد و با فروتني، وقار و آرامش، در محضر الهي حاضر مي شود.
قيام، آمادگي براي تحرك، فعاليت و رشد و بالندگي است.
قيام، بر پاي خاستن و دوري از سكون و خموشي است.
قيام، جهاد عليه هواهاي نفساني و آماده شدن براي توبه و استغفار است.

درباره اسرار و حكمت هاي «قيام» مي توان به موارد زير اشاره كرد:

1. قيام، يعني ايستادن جسم و روح در مقابل خدا. در اين حالت، سر، كه بالاترين عضو بدن است، افتاده و افكنده مي شود. پايين آمدن سر، نشانه فروتني در مقابل خدا و دوري از تكبر و رياست طلبي است.(1)

2. همان گونه كه مي دانيم، همه موجودات به عبادت و تسبيح خداوند مشغولند: «يُسَبِّحُ لِلَّهِ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ.» قيام انسان و خواندن نماز، نوعي هم آوايي است. بنده نيز با اين كار، آمادگي خود را براي عبادت الهي نشان مي دهد.

3. قيام نشانه تلاش و فعاليت هميشگي انسان در جبهه رشد و تكامل است. نمازگزار سستي، رخوت، سكون و بي تحركي را كنار مي گذارد و با شادابي، طراوت و اميد بر پاي مي خيزد و آماده تلاشي نو مي گردد؛ حركتي براي رسيدن به خدا و كسب فضايل انساني.

4. معناي ديگر قيام، آمادگي نمازگزار براي مبارزه با شيطان و هواهاي نفساني و مفسدان و ستمگران است. قيام نماد جهاد اكبر و جهاد اصغر است.

5. قيام تجلي مساوات، برابري و همگونگي است. در نماز، همه يكسان در محضر الهي قيام مي كنند: سياه و سفيد، فقير و غني، پير و جوان، رئيس و مرئوس و بزرگ و كوچك هيچ يك تفاوتي ندارند.
قيام بيانگر اين است كه هيچ كس بر ديگري برتري ندارد؛ همه بنده ناتوان درگاه الهي اند. در قيام، ديوار تكبرها، منيت ها و خودخواهي ها فرو مي ريزد و افراد فقير و عالي مرتبه، در كنار افراد معمولي حاضر مي شوند و به اداي تكليف مي پردازند.

6. قيام رعايت احترام، ادب و متانت در پيشگاه آفريدگار تواناست. نمازگزار، به احترام نام و ياد خدا برمي خيزد و با ادب و فروتني تمام مي ايستد و با متانت و آرامش به عبادت مي پردازد.

7. قيام در حال نماز براي اين است كه انسان در پيشگاه خداي متعال بايستد و حق بندگي او را ادا كند و از خيرات پروردگار بهره مند شود و بداند كه در قيامت نيز در پيشگاه او قيامي خواهد داشت.

حاج ميرزا جواد ملكي تبريزي در كتاب گران سنگ خود به نام اسرار الصلاة مي فرمايد:
و اما قيام، حقيقت قيام عبارت از ايستادن در پيشگاه پروردگار براي اداي حق عبوديت و بندگي او و جلب خيرات پروردگاري، و انس گرفتن با او و لذت بردن به مخاطبات و گفت وگوي با او در كلام، و به مناجات با او در دعا است ... و مي بايست كه انسان از اينكه در نماز مي بايست بر هر دو پا بايستد، به اين حقيقت پي ببرد كه مسلمان بايد در مقام خوف و رجا باشد و از پايين افكندن سر در هنگام نماز، الزام قلب را بر تذلل و خشوع و تواضع و دوري از رياست طلبي و خودبزرگ بيني فهم نمايد و بداند كه در فرداي قيامت، او را در پيشگاه ذات اقدس خود ايستادني است كه چگونگي آن را اين ايستادن تعيين مي كند، و لذا سزاوار است كه انسان آنچه در توان دارد، در تصحيح قيام نماز خود به كار گيرد و بداند كه تمام پنهاني ها و خاطرات و ضمايرش، نزد حضرت حق مكشوف و آشكار است، و پروردگار حتي به چيزهايي كه خود از آن بي خبر است و در باطن اوست، آگاه است. و لذا خيلي مراقب باشد كه مبادا باطنش مخالف با رضاي پروردگار باشد. به ناچار در چنين مقام خطيري تواضع و فروتني او، لااقل همچون تواضع در محضر سلطاني از سلاطين دنيا خواهد بود. چگونه كسي كه در مقابل حاكمي قرار مي گيرد، مراقب تمام حركات و گفته هاي خود مي باشد، كه مبادا سخني بر خلاف رضاي او بر زبان آورد و يا از معناي آنچه مي گويد، غافل باشد و يا اشارات مخاطبات سلطان را درنيابد، و خدايي كه ملك الملوك و جبارالجبابره است، هرگز نزد مسلمان از بشري مثل خود بي مقدارتر خواهد بود.(2)

پی نوشتها:
1. الاخلاق، ص 70.
2. ميرزا جواد ملكي تبريزي، اسرار الصلوة، ج 1، ص 323.

منبع: پرسمان نماز، محسن محمدی، نشر: قم: مرکز پژوهش های اسلامی صدا و سیما (1389)
تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
تازه های پرسش و پاسخ
موارد بیشتر برای شما
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
سیره تربیتی پیامبر (ص) در برخورد با نوجوانان؛ از کرامت تا تربیت دینی
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
مرگ ناگهانی و پرسش های ناتمام؛ چگونه درباره فقدان با کودکان حرف بزنیم؟
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
play_arrow
واکنش صلیب سرخ جهانی به جنایت‌های دشمن در جنگ چهل روزه علیه ایران چه بود؟
پرونده جدید علیه رسایی
play_arrow
پرونده جدید علیه رسایی
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سواد مرگ، چرا جامعه ای که درباره زندگی حرف می زند از مرگ سخن نمی گوید؟
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
play_arrow
سلاح شیمیایی ایرانی در قلب واشنگتن؟!
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
play_arrow
ضرب و شتم محمد خردادیان پس از افشاگری علیه پهلوی
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
play_arrow
اولین ساعت‌مچی تلویزیون دار جهان سیکو در سال ۱۹۸۲ + فیلم
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
play_arrow
پیرترین ایرانی در سرشماری جدید شناسایی شد + فیلم
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
آیا هر رازی را باید با یک ربات در میان گذاشت؟
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
play_arrow
تقدیر از معلمی که جان دانش‌آموز را براثر خفگی نجات داد + فیلم
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
play_arrow
تعبیر جدید ترامپ از ونزوئلا ؛ دارایی جدید آمریکا است + فیلم
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
play_arrow
ادعای کارشناس پزشکی قانونی: جفری اپستین خفه شده است + فیلم
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
play_arrow
نجات خدمه نفتکش متخلف در تنگه هرمز توسط صیادان + فیلم
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم
play_arrow
مسیریاب ایرانی با حال‌وهوای بازی GTA به‌روزرسانی شد + فیلم