حج، تولد جدید

امام صادق علیه السلام فرمودند:

اذا افاضَ الرَّجُلُ مِنْ مِنی وَضَعَ یَدَهُ مَلَکٌ فی کِتْفَیْهِ ثُمّ قال:اسْتَأْنِفْ!

آنگاه که حاجی (پس از اتمام اعمال) از منا کوچ می‌کند، فرشته‌ای دست بر شانه‌های او می‌گذارد و می‌گوید: اعمال را از سر بگیر.

وسائل الشیعه، ج 8، ص 73

پاک شدن از گناهان، نتیجه حضور در وادی رحمتِ عرفات و مناست.
رحمت الهی هم فراگیر و گسترده است.
به پایان رساندن صحیح و کامل مناسک و اعمال حج، موجب آمرزش الهی است و نورانیّت حاصل از حاجی شدن، زندگی را دگرگون می‌سازد.
آمرزیده شدن حاجی، او را مانند روز نخستین ولادت می‌سازد؛ پاک و بی‌گناه و بخشوده. نامه اعمالش سفید است و دور از گناه.
باید مواظب باشد تا دوباره، تیرگی معصیت و غفلت، صفحه دل و نامه عمل را نیالاید و صفای باطنی‌اش را از دست ندهد.
این است که به او خطاب می‌شود:کارها و اعمال را از اوّل آغاز کن، چرا که گذشته گناه آلود، محو شده و فصل تازه‌ای آغاز گشته است.