شایعه پراکنی نکنید
امام علی علیه السلام فرمودند:
اعْقِلُوا الْخَبَرَ إِذَا سَمِعْتُمُوهُ عَقْلَ رِعَایَهٍ لَا عَقْلَ رِوَایَهٍ فَإِنَّ رُوَاهَ الْعِلْمِ کَثِیرٌ وَ رُعَاتَهُ قَلِیلٌ.
وقتی خبری را شنیدید در آن اندیشه کنید نه اینکه تا شنیدید نقل کنید که راویان علم فراوانند ولی اندیشه کنندگان در آن کم اند.
نهج البلاغه، حکمت 94
شرح حدیث:
در هر عصری اخبار اعتقادی اخلاقی و سیاسی فراوانی برای ما می آورند که طبق فرمایش امام علیه السلام باید بی درنگ در پخش آن اقدام نکنیم چون احتمال می رود خبر دروغ باشد و نقل خبر دروغ نیز دروغ محسوب می شود به ویژه اگر گوینده خبر فاسق و انسان منحرفی باشد.
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَهٍ فَتُصْبِحُوا عَلَی مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ (1)
ای اهل ایمان اگر فاسقی برای شما خبری را آورد تحقیق کنید تا مبادا از روی نادانی به گروهی آسیبی وارد سازید و از کرده خود سخت پشیمان شوید.
اخبار را باید پالاش کرد و دروغ و راست آن را جدا کرد و به صرف شنیدن نمی توان به ان عمل کرد در اعتقادات و احکام حدیث شناسی یا علم رجال برای همین منظور به وجود آمده تا ناقلان خبر از نظر ثقه بودن مورد بررسی قرار گیرند و اگر سلسله راویان مورد وثوق نبودند نمی توان به آن احادیث اعتبار کرد.
امام علیه السلام می فرمودند:
اَما اِنَّهُ لَیس بَینَ الحَقِّ و الباطِل الّا اَربَعُ اَصابعَ؛
بدانید که میان حق و باطل جز چهار انگشت فاصله نیست.
از حضرت پرسیدند معنای آن چیست؟ امام علیه السلام فرمودند:
فَجَمعَ اَصابِعَهُ وَ وَضَعَها بَینَ اُذِنِهِ وَ عَینِهِ ثُمَّ قالَ: الباطِلُ اَن تَقولَ سَمِعتُ وَ الحَقَّ اَن تَقولَ رَاَیتُ (2)
انگشتان خود را میان چشم و گوش گذاشت و فرمود باطل آن است که بگویی شنیدم و حق آن است که بگویی دیدم.
پی نوشت:
1- حجرات 6
2- نهج البلاغه خطبه 141
منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت،1390.
یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِنْ جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا أَنْ تُصِیبُوا قَوْمًا بِجَهَالَهٍ فَتُصْبِحُوا عَلَی مَا فَعَلْتُمْ نَادِمِینَ (1)
ای اهل ایمان اگر فاسقی برای شما خبری را آورد تحقیق کنید تا مبادا از روی نادانی به گروهی آسیبی وارد سازید و از کرده خود سخت پشیمان شوید.
اخبار را باید پالاش کرد و دروغ و راست آن را جدا کرد و به صرف شنیدن نمی توان به ان عمل کرد در اعتقادات و احکام حدیث شناسی یا علم رجال برای همین منظور به وجود آمده تا ناقلان خبر از نظر ثقه بودن مورد بررسی قرار گیرند و اگر سلسله راویان مورد وثوق نبودند نمی توان به آن احادیث اعتبار کرد.
امام علیه السلام می فرمودند:
اَما اِنَّهُ لَیس بَینَ الحَقِّ و الباطِل الّا اَربَعُ اَصابعَ؛
بدانید که میان حق و باطل جز چهار انگشت فاصله نیست.
از حضرت پرسیدند معنای آن چیست؟ امام علیه السلام فرمودند:
فَجَمعَ اَصابِعَهُ وَ وَضَعَها بَینَ اُذِنِهِ وَ عَینِهِ ثُمَّ قالَ: الباطِلُ اَن تَقولَ سَمِعتُ وَ الحَقَّ اَن تَقولَ رَاَیتُ (2)
انگشتان خود را میان چشم و گوش گذاشت و فرمود باطل آن است که بگویی شنیدم و حق آن است که بگویی دیدم.
پی نوشت:
1- حجرات 6
2- نهج البلاغه خطبه 141
منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت،1390.
