ره ‏آورد سخاوت

امام علی علیه‌ السلام فرمودند:

الْکَرَمُ أَعْطَفُ مِنَ الرَّحِمِ.

جوانمردی بیش از خویشاوندی محبت می آورد.

نهج البلاغه: حکمت 239

ارحام و خویشاوندان با همه نزدیکی که دارند و با همه محبت و عواطفی که در بین آنان هست اما گاهی یک دوست صمیمی از نظر رسیدگی و لطف به انسان آنقدر پیشقدم و مشتاق است که فرزند دلبند انسان نیست. امام علیه السلام اشاره به چنین جوانمردانی می کند که در عین نداشتن پیوند سببی و حسبی لطف و محبت را به حدی می رسانند که از فامیل برای انسان نزدیکتر محسوب می شوند.

و چه زیباست چنین رفاقت ها و پیوندها که گاه از مرز دنیا نیز گذشته و بعد از مرگ با یاد کردن یکدیگر می ماند و در آخرت نیز هر کدام قدرت شفاعت داشته باشند از همدیگر شفاعت می کنند.

آری بعد از انبیاء و ائمه طاهرین علیهم السلام، مومنین حق شفاعت دارند چنانکه رسول الله صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند:
الشَّفاعَهُ لِلاَنبیاءِ و الاَوصیاءِ و المُومنینَ و المَلائکَهِ؛
شفاعت کردن مخصوص پیامبران و اوصیاء و مومنان و فرشتگان است.(1)

شرح ابن میثم
اعطف، یعنى: مهربان تر. از این عبارت یکى از دو معنى به دست مى آید:

1- شخص جوانمرد - به دلیل جوانمردى اش - نسبت به کسى که بر او نعمتى داده است، مهربان تر از خویشاوندان نسبت به یکدیگر است، زیرا مهربانى شخص جوانمرد طبیعى و مهرورزى خویشاوند گاهى تکلّفى و غیر اصیل است.

2- بزرگوارى باعث علاقمندى دیگران نسبت به شخص بزرگوار است، و محبّت مردم نسبت به او از محبّت خویشاوندى بر خویشان خود بیشتر است.(2)

پی‌نوشت‌ها:
1- بحارالانوار، ج 8، ص 58
2- ترجمه شرح نهج البلاغه ابن میثم، ج 5 ص 618

منبع: حدیث زندگی: شرح حکمت های نهج البلاغه، کاظم ارفع، تهران: پیام عدالت،1390.