0
ویژه نامه ها
مرثیه ها و مولودی‌های ویژه حضرت فاطمه (علیها السلام)

مرثیه ها و مولودی‌های ویژه حضرت فاطمه (علیها السلام)

چهارشنبه، 30 بهمن 1398
سبک زندگی فاطمی

سبک زندگی فاطمی

يکشنبه، 6 بهمن 1398

آثار شیوه تربیت مقتدرانه بر فرزندان (بخش دوم)

تربیت مقتدرانه به دو مولفه نظارت و محبت به یک اندازه توجه دارد. در این نوشتار به بیان آثار شیوه تربیتی مقتدرانه خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید.
آثار شیوه تربیت مقتدرانه بر فرزندان (بخش دوم)
شیوه تربیت مقتدرانه می تواند فرزندانی با روان سالم را تربیت کند. 
 

آثار تربیت فرزند به شیوه مقتدرانه

  1. فرزندانی را که والدین مقتدر پرورش می دهند، از نظر عاطفی نیز متعادل و بدون افراط و تفریط هستند و به موقع از محبت والدین بهره می جویند. به شخصیت آنها در خانه توجه شده و به آنان احترام می گذارند و جایگاهشان در جمع خانواده مشخص و محفوظ است. این فرزندان با نظارت و راهنمایی مدیر خانه، از قوانین و مقررات اجتماعی و خانوادگی اطاعت می کنند و پیروی از قوانین، جزو ساخت های شناختی آنها شده و به تبع همین ساخت ها رفتار می کنند. این کودکان به هنگام اشتباه، دچار ناامنی روانی نمی شوند؛ زیرا مطمئن هستند که راهنمایی و هدایت والدین مقتدر به یاریشان می شتابد و برای رفع اشتباه به آنها کمک می کند که بار دیگر مرتکب این خطاها نشوند.
 
نمونه ای از آرامش روانی فرزندان والدین مقتدر در عبارت زیر آمده است:
دختر شانزده ساله ای درباره والدینش می گوید: «وقتی که والدینم را با دیگر پدر و مادرها مقایسه می کنم، می بینم که یک خصوصیت خیلی خوب دارند و آن این که واقعا به حرف های من گوش می کنند. آنان تشخیص می دهند که سرانجام باید برای خودم زندگی کنم. بسیاری اوقات که توضیح می دهم چه می خواهم بکنم، به حرف های من خوب گوش می کنند. گاهی عواقب آن را به من هشدار می دهند و می گویند باید با آن روبه رو شوم یا این که اشتباهم را به من گوشزد می کنند. گاهی هم صریحا به من جواب منفی می دهند؛ ولی وقتی این کار را می کنند، همیشه علتش را توضیح می دهند و این گونه برخورد، کار را برای من آسان تر می کند». (کانجر، ۱۹۷۹، ص ۴۹)
 
  1. سیموند در تحقیقات خود درباره خانوده مقتدر به این نتیجه رسید که نمرات درسی کودکان این خانواده ها و حتی بهره هوشی آنها در مقابل دیگر الگوهای تربیتی پیش رفت بهتری دارد، از حس کنجکاوی بیشتری برخوردارند، خلاق هستند و در بین همسالان خود به حدی محبوبیت دارند که می توانند رهبری گروه را به عهده بگیرند. در فرزندان این خانواده ها اعتماد به نفس و لیاقت برای مسؤولیت های اجتماعی دیده می شود.
 
  1. کودکانی که پرورش یافته والدین مقتدر هستند، بین رشد اخلاقی، اجتماعی، روانی، عاطفی و شخصیتی آنها هم آهنگی کامل وجود دارد و این هم آهنگی سبب شکل گیری منش و خلقیات مثبت در آنان می شود و همچنین از خودمحوری به قانون محوری می رسند.
 
  1. اعطای آزادی متعادل و باز گذاشتن دست کودک در انتخاب، مایه شادابی و نشاط کودک و سبب رضایت درونی و خرسندی او است. شادابی و نشاط که از ویژگی های فرزندان والدین مقتدر است، موجب شجاعت، جرأت، غلبه بر خودخواهی و خودمداری، مقابله با مشکلات و دشواری های زندگی و در نهایت عامل حرکت و فعالیت در جهت رشد و پیشرفت است.
 
  1. از ویژگی های کودکانی که با شیوه تربیتی مقتدرانه تربیت شده اند، این است که رفتارهای هدفمند و پیشرفت گرا دارند(بومریند، ۱۹۸۸). همچنین در این کودکان، انگیزه پیشرفت نیز بیش از کودکانی است که به شیوه های تربیتی سهل گیرانه یا سخت گیرانه تربیت شده اند. یکی از مصادیق روشن رفتارهای هدفمند و پیشرفت گرا تحصیل است. نتایج پژوهش ها نشان می دهد که عوامل خانوادگی مانند شیوه های تربیت فرزند و تعامل والدین با آنان، با انگیزه پیشرفت تحصیلی ارتباط معناداری دارند(بختیار فاطمی، ۱۹۹۰، ماری کولمن، ۱۹۹۳، ماری فونتن، ۱۹۹4).
 

جمع بندی

آنماری فونتن (۱۹۹۴) با توجه به شیوه های فرزندپروری و تربیتی والدین، می خواست بداند که کدام یک از شیوه های سه گانه تربیت سخت گیرانه، سهل گیرانه و مقتدرانه با انگیزه پیشرفت تحصیلی ارتباط دارد. او پژوهش خود را درباره ۲۸۸ مادر به اجرا درآورد. یافته های وی نشان داد که شیوه تربیتی مقتدرانه، رابطه معناداری با انگیزه پیشرفت تحصیلی دارد. نتایج پژوهش ها در ایران نیز با تحقیقات بومریند و دیگران همخوانی دارد. نتایج تحقیق (شریفی درآمدی و آقارشتی، ۱۳۸۴) نشان می دهد که سهم نسبی تأثیر متغیر شیوه فرزندپروری مقتدرانه بر انگیزه پیشرفت تحصیلی ۴۴ درصد است.
 
دقت در مفهوم و ماهیت هر یک از شیوه های تربیت والدینی و تأثیرات منفی و مثبتی که بر تربیت و رفتار فرزندان می گذارد، انتخاب و تعقیب شیوه تربیتی مطلوب و معقول را برای والدین با قاطعیت هموار خواهد ساخت.
 
 در بحث از تأثیر سبک های والدینی سهل گیرانه، سخت گیرانه و مقتدرانه، توضیح دادیم که شیوه های اول و دوم به سبب عدم رعایت حد اعتدال، آثار نامطلوبی بر تربیت فرزندان دارد. از این رو با قاطعیت می توان گفت که شیوه های مناسبی برای تربیت و هدایت فرزندان نیستند. اما شیوه مقتدرانه با ویژگی های مثبت فراوان، تضمین کننده پرورش توانایی ها و رساننده فرزندان به خودشکوفایی و کمال است.
 
آموزه های اسلامی و متون دینی نیز ما را به رعایت اعتدال در روابط اعضای خانواده به ویژه رابطه والد- فرزند و شیوه تربیتی توصیه می کند. در فرهنگ اسلام، فرزندان امانت های الهی اند و خانواده مسؤول حفظ سلامت، رشد، تربیت و سعادت آنان است. امام سجاد (علیه السلام) در رساله حقوق خود می فرمایند: «تو مسؤول آنچه در اختیارت قرار داده شده، هستی». بنابراین همان طور که فرزندان در برابر والدین وظایف و مسؤولیت هایی دارند، پدران و مادران نیز در برابر تعلیم و تربیت فرزندان خود و رشد و کمال آنان مسؤول و مکلف اند. آنان اجازه ندارند که با سخت گیری های بی جا، مانع رشد و کمال فرزندان و سبب انحرافشان شوند. آنها نباید فرزندان را در آزادی مطلق و بی عنان رها کنند و یا از طرف دیگر، آن چنان سهل گیر و اهل تساهل و تسامح شوند که فرزندان بتوانند به هر کاری که می خواهند دست بزنند و بدون هیچ گونه نظارت و مراقبتی پرورش یابند. این نکته را می توان از آیه شریفه قوا أنفسکم وأهلیکم نارا به خوبی استنباط کرد. در این آیه خداوند متعال می فرماید:ای کسانی که ایمان آورده اید، خود و خانواده خویش را از آتش نگه دارید.
 
نگه داری خویشتن به معنای ترک گناهان و تسلیم نشدن در برابر شهوات سرکش است و نگهداری خانواده به معنای تعلیم و تربیت و فراهم ساختن محیطی پاک و خالی از هرگونه آلودگی در فضای خانه و خانواده است. این برنامه باید در تمام مراحل زندگی، به ویژه در مراحل تربیت فرزندان با برنامه ریزی صحیح و با نهایت دقت تعقیب شود.
 
نکته قابل توجه اینکه تعبیر قرآن به کلمه قوا یعنی (نگه دارید) اشاره به این است که اگر فرزندان را به حال خود رها کنید، خواه ناخواه به انحراف از اصول تربیت صحیح کشیده می شوند و از سوی دیگر اگر بر آنان سخت گیری کنید یا به گونه ای رفتار کنید که محدودیت و استبداد را احساس کنند، در آن صورت به طغیان و ایستادگی آنان در برابر والدین منجر خواهد شد. پس ما والدین به نظارت و مراقبت، انتخاب شیوه صحیح تربیت، حفظ از انحراف و سقوط و زمینه سازی رشد کمال و هدایت آنان مکلف هستیم. در نتیجه، وظیفه سنگین تربیت فرزندان و از سوی دیگر رعایت اعتدال در تربیت، ما را راهنمایی می کند که شیوه تربیتی مقتدرانه را انتخاب کنیم، که هم عدالت در آن رعایت می شود و هم تربیت صحیح و موفقیت آمیز فرزندان را به دنبال دارد بدین ترتیب می توانیم فرزندان را که امانت های الهی اند در فضایی عاطفی و دوستانه ، همراه با انس، صمیمیت و خیرخواهی و در عین حال آزادانه و با احترام پرورش دهیم؛ ان شاء الله.
 
منبعتقویت نظام خانواده و آسیب شناسی آن، گروه نویسندگان، صص 311-314، موسسه علمی-پژوهشی امام خمینی (ره)، قم، سوم، 1388.
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
منتخب مردم آستانه اشرفیه در مجلس یازدهم درگذشت / پیام تسلیت رئیس مجلس
منتخب مردم آستانه اشرفیه در مجلس یازدهم درگذشت / پیام تسلیت رئیس مجلس

منتخب مردم آستانه اشرفیه در مجلس یازدهم درگذشت / پیام تسلیت رئیس مجلس

جوانی، فصل ندارد
جوانی، فصل ندارد

جوانی، فصل ندارد

با بحران اعتقادی چه کنیم؟/ دکتر رفیعی
با بحران اعتقادی چه کنیم؟/ دکتر رفیعی

با بحران اعتقادی چه کنیم؟/ دکتر رفیعی

فرصت استغفار ماه رجب/ آقامجتبی تهرانی
فرصت استغفار ماه رجب/ آقامجتبی تهرانی

فرصت استغفار ماه رجب/ آقامجتبی تهرانی

پس لرزه‌های سفر ترامپ به هند/تعداد کشته‌های اعتراضات در هند به ۴۲ نفر رسید

پس لرزه‌های سفر ترامپ به هند/تعداد کشته‌های اعتراضات در هند به ۴۲ نفر رسید

جون جونم علیه/ محمد فصولی
جون جونم علیه/ محمد فصولی

جون جونم علیه/ محمد فصولی

امیر دو سرایی/ محمد فصولی کربلایی
امیر دو سرایی/ محمد فصولی کربلایی

امیر دو سرایی/ محمد فصولی کربلایی

علی مولا علی/ محمدفصولی کربلایی
علی مولا علی/ محمدفصولی کربلایی

علی مولا علی/ محمدفصولی کربلایی

لیلة الافراح/ محمد فصولی الکربلایی
لیلة الافراح/ محمد فصولی الکربلایی

لیلة الافراح/ محمد فصولی الکربلایی

داریم به دل گرمی طوفان نجف را/ فصولی کربلایی
داریم به دل گرمی طوفان نجف را/ فصولی کربلایی

داریم به دل گرمی طوفان نجف را/ فصولی کربلایی

اللهم صل علی فاطمه و ابیها/ فصولی
اللهم صل علی فاطمه و ابیها/ فصولی

اللهم صل علی فاطمه و ابیها/ فصولی

پاسخ سخنگوی وزارت بهداشت به ادعای مطرح‌شده از طرف بی‌بی‌سی
پاسخ سخنگوی وزارت بهداشت به ادعای مطرح‌شده از طرف بی‌بی‌سی

پاسخ سخنگوی وزارت بهداشت به ادعای مطرح‌شده از طرف بی‌بی‌سی

دوباره دل صبورم شکست/ جواد مقدم
دوباره دل صبورم شکست/ جواد مقدم

دوباره دل صبورم شکست/ جواد مقدم

جان ها به فدای تو ای حضرت ثارالله/ جواد مقدم

جان ها به فدای تو ای حضرت ثارالله/ جواد مقدم

دور شدم از تو توی دنیا ولی حوصله کردی/ جواد مقدم
دور شدم از تو توی دنیا ولی حوصله کردی/ جواد مقدم

دور شدم از تو توی دنیا ولی حوصله کردی/ جواد مقدم

مداحی جلسات هفتگی98/ مقدم: تو روضه می میرم یا تو حرم الله اعلم
مداحی جلسات هفتگی98/ مقدم: تو روضه می میرم یا تو حرم الله اعلم

مداحی جلسات هفتگی98/ مقدم: تو روضه می میرم یا تو حرم الله اعلم

مداحی جلسات هفتگی98/ مقدم: یه حس رؤیایی یه حس دیرینه
مداحی جلسات هفتگی98/ مقدم: یه حس رؤیایی یه حس دیرینه

مداحی جلسات هفتگی98/ مقدم: یه حس رؤیایی یه حس دیرینه

در پی شیوع ویروس کرونا؛ قیمت جهانی نفت برای ششمین روز متوالی کاهش یافت
در پی شیوع ویروس کرونا؛ قیمت جهانی نفت برای ششمین روز متوالی کاهش یافت

در پی شیوع ویروس کرونا؛ قیمت جهانی نفت برای ششمین روز متوالی کاهش یافت

استفاده از پیام‌رسان‌های خارجی در دستگاه‌های حاکمیتی، مدارس و دانشگاه‌ها ممنوع اعلام شد

استفاده از پیام‌رسان‌های خارجی در دستگاه‌های حاکمیتی، مدارس و دانشگاه‌ها ممنوع اعلام شد

انستیتوی پاستور کیت تست کرونای ساخت وزارت دفاع را تایید کرد
انستیتوی پاستور کیت تست کرونای ساخت وزارت دفاع را تایید کرد

انستیتوی پاستور کیت تست کرونای ساخت وزارت دفاع را تایید کرد

رئیس مرکز ملی فضای مجازی: به زودی با تاسیس شبکه ملی اطلاعات به نیازهای مردم و جامعه پاسخ می دهیم
رئیس مرکز ملی فضای مجازی: به زودی با تاسیس شبکه ملی اطلاعات به نیازهای مردم و جامعه پاسخ می دهیم

رئیس مرکز ملی فضای مجازی: به زودی با تاسیس شبکه ملی اطلاعات به نیازهای مردم و جامعه پاسخ می دهیم