نویسندگی
منوچهر امیری

(تو 1299 ش)، نویسنده، مترجم و شاعر. وى نواده‏ى حاج محمدتقى امیرالامراء بود. در كرمانشاه متولد شد. در كودكى به تهران آمد، سپس به تبریز رفت و در آنجا تحصیلات ابتدایى خود را به پایان رساند. در سال 1314 ش به تهران بازگشت و دوره‏ى متوسطه را تمام كرد، سپس از دانشكده‏ى ادبیات دانشگاه تهران لیسانس گرفت. در سال ...

محمداسماعیل امیر خیزی

(1344 -1255 ش)، نویسنده، شاعر، متخلص به هنر. اصلاً از اهالى ارونق بود اما چون خانواده‏اش در محله‏ى امیرخیز تبریز سكونت داشتند، به امیرخیزى مشهور شدند. مقدمات فارسى و عربى را در زادگاه خویش فراگرفت. سپس به تكمیل معلومات خود پرداخت و از محضر استادان بزرگ عصر استفاده كرد. در ایام جوانى از ادبا و نویسندگان ...

محمد امیرخرد کرمانی

(وف 790 ق)، عارف و نویسنده. معروف به میرخرد. وى از مشایخ سلسله چشتى و نواده‏ى سید محمد علوى بود كه در خاندانى معروف و متنفذ در هند متولد شد. وى مرید شیخ نصیرالدین اودهى معروف به چراغ دهلى جانشین نظام‏الدین بود و در میان بزرگان فرقه‏ى چشتیه‏ى هند شهرت و مقام بلندى داشت. وى از معاصران سلطان جلال‏الدین ...

حسین امید

(تو 1269 ش)، نویسنده. در تهران متولد شد. تحصیلات مقدماتى خود را در دبستان دانش و ادب به پایان رساند و از محضر علما استفاده كرد. از پیش قدمان كتب كلاسیك بود و تألیفات طبع و نشر شده‏ى او در زمینه تاریخ عمومى و جغرافى، مورد استفاده‏ى دانش آموزان قرار گرفت. به خدمت معارف و اوقاف درآمد و سالها معلم و ناظم ...

رشید امانت

(تو 1289 ش)، نویسنده و مترجم. در یزد متولد شد. پس از اتمام تحصیلات مقدماتى در زادگاهش به تهران آمد و دو سال در مدرسه‏ى صنعتى آلمان و سه ماه در كالج تحصیل نمود، بعد به خدمت سربازى پرداخت. پس آن به شغل آزاد مشغول شد. زبان انگلیسى را در مدت پنج سال و زبان آلمانى را در مدرسه‏ى صنعتى و فرانسوى را خود آموخت. ...

عنایت الشریعه امامی شیرازی

(س چهاردهم ق)، نویسنده و شاعر. نسب وى از جانب پدر به مجاهد بزرگ اسلام، حبیب بن مظهر اسدى و از جانب مادر به حاج شیخ محمد مفید مى‏رسید. وى مقدمات و علوم ادبى و فارسى و عربى و فقه و اصول را در شیراز آموخت. سپس به تهران آمد و از عهده‏ى آزمون مؤسسه‏ى وعظ و خطابه برآمد، از تهران به مشهد رفت و پس از چندى به ...

محمود افضل الملک کرمانی

(1322 -1267 ق)، نویسنده و خطاط. وى برادر شیخ احمد روحى و از دوستان سید جمال‏الدین اسدآبادى بود. افضل‏الملك پس از دستگیرى برادرش شیخ احمد و میرزا آقاخان كرمانى و میرزا حسن‏خان خبیرالملك، به استانبول گریخت و پس از مدتى توقف، به طور ناشناس به كرمان بازگشت و اندكى بعد به تهران آمد اما چون از دوستان سید جمال‏الدین ...

مهدی افجه ای

(وف 1325 ش)، نویسنده و روزنامه‏نگار. وى از مبارزان مشروطیت ایران بود. پس از تبعید محمدامین رسول‏زاده سردبیر روزنامه «ایران نو» در سال 1329 ق، این روزنامه از طرف حزب دموكرات منتشر مى‏شد تا این كه در شعبان همان سال از سوى دولت توقیف شد.او بلافاصله روزنامه‏ى «ایران نوین» را منتشر كرد كه آن نیز پس از یك ...

حسن اعظام قدسی

(تو 1308 ق)، روحانى و نویسنده. ملقب به اعظام الوزاره. در تهران متولد شد. بعد از فراگیرى مقدمات عربى نزد سید على‏اكبر امام جمعه، مدتى روضه‏خوان شد. سپس با افكار مشروطه‏خواهى آشنا گردید. پس از به توپ بستن مجلس، به طالقان و رشت سفر كرد و به امور سیاسى پرداخت و سمت‏هاى مختلفى را احراز كرد. در سال 1322 ش ...

محمدحسن اعتماد السلطنه صنیع الملک

(1313 -1259 ق)، نویسنده، مترجم و روزنامه‏نگار. ملقب به صنیع‏الدوله و موتمن‏السلطنه. از شاگردان دوره‏ى اول رشته‏ى نظام مدرسه‏ى دارالفنون بود و در سن شانزده سالگى به منصب سرهنگى ارتقاء یافت و به ریاست قشون و نیابت حكومتهاى خوزستان و لرستان منصوب و پس از آن معاون وزارت عدلیه شد. اعتمادالسلطنه ضمن این كه ...

یوسف آشتیانی اعتصام الملک

(1316 -1253 ش)، نویسنده، مترجم و روزنامه‏نگار. اصلا آشتیانى بود و در تبریز متولد شد. پس از فوت پدرش، كه از مستوفیان آذربایجان بود، به اعتصام‏الملك ملقب گردید. در تبریز ادبیات فارسى و عربى و قدرى از فقه و اصول و حكمت قدیم و زبان فرانسه و عربى را آموخت. در ترجمه از عربى و فرانسه توانا بود. در جوانى مطبعه‏ى ...

ابوالکریم اشکذری

(س هشتم ق)، نویسنده. مؤلف كتاب «تحفه‏ى نصرتى» شامل قواعد و دستور انشاء و ترسل كه براى نصرت‏الدین شاه یحیى آل‏مظفر تألیف كرده است. ...

اسماعیل اشرف شیرازی

(تو 1290 ش)، نویسنده و شاعر. وى در شیراز متولد شد. مادرش دختر شاهزاده جمال‏الدین میرزاى قاجار بود. او تحصیلات ابتدایى و متوسط را در شیراز به پایان رساند، علوم ادبى و عربى را در محضر حاج شیخ یوسف حدائق كازرونى آموخت. سپس به تهران آمد و در دانشگاه به تحصیل پرداخت. پس از خاتمه‏ى تحصیلات، به خدمات دولتى ...

اسداللَّه اشتری اصفهانی

(تو 1287 ش)، نویسنده، مترجم و شاعر. در اصفهان و در یك خانواده‏ى روحانى متولد شد. پس از طى دوران تحصیلات ابتدایى در اصفهان، به تهران آمد و در وزارت دارایى به خدمت مشغول شد. او ضمن نوشتن مقالات ادبى و اجتماعى براى جراید و سرودن شعر، به تألیف و ترجمه هم مى‏پرداخت و از آن جمله است: «تاریخ عشق»؛ «طوفان روح»؛ ...

اسماعیل محمد یزدی

(س سیزدهم ق)، نویسنده و شاعر. میرزا محمد، برادرزاده‏ى میرزا محمدعلى مدرس یزدى، متخلص به حیران بود. و از سلسله‏ى سادات طباطبایى یزد و مردى با فضل و هوش بود. شعر كم مى‏گفت، دیوان و تخلص هم نداشته است. از تألیفات اوست: «كفایة الطالبین»، كه شرحى است بر «معالم الاصول»؛ «مرآة الملوك» در اخلاق؛ شرحى بر «منهاج» ...

حسن اسفندیاری

(1364 -1283 ق)، نویسنده و شاعر. ملقب به محتشم‏الساطنه. وى علاوه بر تحصیل در دارالفنون، مقدمات عربى و ادبیات فارسى و دوره‏اى از فقه و اصول و حدیث را نیز در مدارس دینى آموخت. در سال 1302 ق به خدمت وزارت خارجه درآمد. و سمت‏هاى مختلفى را دارا بود. در سفر سوم مظفرالدین شاه به فرنگ، به عنوان نماینده‏ى وزارت ...

معین الدین محمد اسفزاری هروی

(وف 915 ق)، نویسنده، شاعر و خطاط. از نویسندگان و منشیان معروف خراسان بود كه در جوانى به هرات رفت و در آنجا به كسب فضایل و كمالات معنوى همت گماشت. در ادب و انشاء شهرت یافت و مورد توجه خواجه قوام‏الدین نظام‏الملك خوافى، وزیر سلطان حسین بایقرا، قرار گرفت و به دربار وى راه یافت و به مرتبه‏اى رسید كه نشان ...

وحیدالدین ابوالحسن محمد اسفر غابادی

(س نهم و دهم ق)، نویسنده. معروف به میرجان. وى نخست در بغداد سكنى گزیده بود، پس از آن به خراسان بازگشت. آثار وى: «حدائق الدقایق»؛ در تصوف و در شرح حال مرشد خود جلال‏الدین محمود؛ «روضة الاصحاب» در احوال خلفاى اربعه كه در سال 944 ق آن را تألیف كرد. ...

عبداللَّه اسحاقی حسینی

(س نهم ق)، نویسنده. او مؤلف كتاب «عین الشفاء» یا «عجله‏ى سماعیه» در تصوف است. ...

اسحاق استرآبادی

(تو 771 ق)، نویسنده و شاعر. ملقب به مرشد. از اصحاب فضل‏اللَّه حروفى بود و رسایلى به نظم و نثر در بیان عقاید حروفیه نوشته است. از آثار وى: كتاب «محرم نامه» نوشته شده به سال 831 ق و كتاب «تراب‏نامه» كه برخى تذكره‏نویسان به خطا «شراب‏نامه» ضبط كرده‏اند و مثنوى‏هاى سه‏گانه «بشارت‏نامه»، «اشارت‏نامه» و «نامه‏ى ...