(س چهاردهم ق)، نویسنده، روزنامه‏نگار و شاعر، متخلص به ایراندخت. وى در كاشمر متولد شد. تحصیلات خود را تا اخذ گواهینامه‏ى دكترا ادامه داد و مدت سه سال «روزنامه‏ى رستاخیز» را در تهران منتشر كرد و به عنوان وابسته فرهنگى و مطبوعاتى ایران در پاریس، به خدمت مشغول شد. ایراندخت از طبعى موزون بهره‏مند بود و به ...

(ز 1103 ق)، نویسنده. از معاصران شاه سلیمان بود كه در سال 1103 ق از تالیف كتاب مشروح فارسى در داروشناسى به اسم «مصباح الخزائن و مفتاح الدفائن» فراغت یافت و آن را به نام آن پادشاه درآورد. این كتاب از یك مقدمه و پنج مقاله و یك خاتمه تشكیل شده و هر یك از آنها چند فصل است. البته این كتاب غیر از كتاب دیگرى ...

(تو 1301 ق)، نویسنده و روزنامه‏نگار. وى از نویسندگان و آزادیخواهان و خانزادگان تنگستان بود كه از آغاز نداى آزادى و مشروطه، به تهران آمد و جزو مشروطه‏طلبان شد. تنگستانى در اوایل جنگ بین‏الملل اول، با گروه آزادیخواهان به كرمانشاه و استانبول سفر كرد و مدتى در ركاب نظام‏السلطنه مافى با دشمنان ایران جنگید. ...

(1253 -1194 ق)، نویسنده، صوفى و شاعر، متخلص به تمكین. ملقب به مست علیشاه. در شماخى متولد شد. همراه خانواده به كربلا رفت و تا هفده سالگى در آنجا به تحصیل پرداخت. بعد با معصوم علیشاه و نورعلیشاه، سر سلسله‏ى دراویش نعمت‏اللهى، ملاقات كرد و به مسافرت و سیاحت در مازندران، خراسان، قهستان، زابلستان و افغانستان ...

(تو 1283/1282 ش)، نویسنده و مترجم. در تبریز متولد شد. وى برادرزاده‏ى سید حسن تقى‏زاده بود. در مدرسه‏ى اقدسیه به تحصیل پرداخت و در سال 1301 ش براى ادامه‏ى تحصیلات به آلمان رفت و تحصیلات مهندسى خود را در آنجا به انجام رسانید همچنین، با زبانهاى فرانسه، آلمانى و انگلیسى آشنا شد؛ سپس به تهران بازگشت و با ...

(1347 -1256 ش)، مورخ، نویسنده و روزنامه‏نگار. در تبریز متولد شد. اجدادش در قریه‏اى به اسم ونند، از توابع قصبه‏ى اردوباد، به دنیا آمده بودند. پدرش پس از تحصیل در نجف در شهر خود مدت بیست و چهار سال حوزه‏ى درس و مقام مقتدایى روحانى داشته است. تقى‏زاده در چهارده سالگى شروع به تحصیل كرد، ابتدا كتابهاى فارسى ...

(س یازدهم و دوازدهم ق)، نویسنده و شاعر، متخلص به ممتاز. وى از نویسندگان و منشیان دوران شاه سلطان حسین صفوى بود و منشآتش در آن روزگار مشهور بوده است. وى آغاز زندگى خود را در فراه گذراند و خیلى زود به نویسندگى و شاعرى روى آورد. تركمان پس از فراه به مرو رفت و به خدمت حاكم آنجا، اصلان‏خان، درآمد و دو سال ...

(1318 -1256 ش)، نویسنده و روزنامه‏نگار. در تبریز متولد شد و به كسب علوم و فنون، از جمله هیات و طبیعیات و طب پرداخت. در سال 1276 ش آموزشگاه تربیت را در تبریز بنیان نهاد. وى از همفكران و همگامان سید حسن تقى‏زاده بود. در شش دوره از تبریز به نمایندگى مجلس شوراى ملى برگزیده شد. او به مصر و استانبول و برلن ...

(1007- ح 1080 ق)، قرائت‏شناس و مولف. در توابع تبریز به دنیا آمد. مقدمات علوم را در زادگاهش فراگرفت و از مجلس درس پدرش بهره‏مند گردید. در جوانى به مشهد رفت و مجاور آستان قدس رضوى گردید. در ابتدا قرائت قرآن را نزد پدر فراگرفت و سپس در 1030 ق قرائت عام بن ابى‏نجود، از قراء دهگانه، را نزد حاج محمدرضا سبزوارى ...

(تو 1332 ق)، صوفى و نویسنده. پس از تكمیل تحصیلات مقدماتى، دوره‏ى دانشكده‏ى معقول و منقول را گذرانید، و موفق به اخذ درجه‏ى لیسانس شد. سپس به گناباد مراجعت كرد و تحت توجه و تربیت پدر به ریاضت و تصفیه‏ى قلب مشغول شد و به مقامات معنوى رسید. در سال 1369 ق از طرف پدر مامور ارشاد فرقه‏ى گنابادیها شد. از آثار ...

(تو 1298 ش)، اقتصادان، نویسنده و شاعر. از سلسله‏ى سادات حسینى بود. در قم به دنیا آمد و تحصیلات ابتدایى را در زادگاه خویش و تحصیلات متوسطه را در تهران به پایان رساند. پس از آن به تجارت پرداخت و از آنجا كه اهل قلم بود و با بینش خاصى كه داشت، مجموعه‏ى مقالات اقتصادى خود را در روزنامه‏ى «اطلاعات» به چاپ ...

(تو 1287ش)، نویسنده. در سال 1304 ش وارد دانشكده‏ى افسرى شد و در سال 1331 ش به درجه‏ى سرتیپى ارتقا یافت. مشاغل او عبارت بودند از: رئیس ستاد لشكرى، معاون ركن سوم ستاد ارتش، فرمانده تیپ زاهدان و رئیس ركن سوم. آثار به جاى مانده از او: «تاریخ فن جنگ»؛ «دوره‏ى نقشه‏بردارى». ...

(تو 1291 ش)، استاد دانشگاه و نویسنده. در تهران متولد شد. تحصیلات متوسطه را در رشته‏ى علمى و ادبى به پایان رسانید و در سال 1311 ش به كمك حكیم‏الملك براى تكمیل تحصیلات به اروپا رفت و از دانشگاه كمبریج به اخذ درجه‏ى دكترا در علوم مالى و اقتصادى نایل شد. در سال 1319 ش وارد خدمت وزارت دارایى و دانشگاه تهران ...

(1347 -1264 ش)، نویسنده و محقق. پدرش بازرگان بود. در رشت متولد شد. مقدمات فارسى و عربى را در همان شهر آموخت. پس از آن به تهران آمد و نزد محمدحسین خان، سلطان الفلاسفه، به تحصیل حكمت و طب قدیم پرداخت. وى در آغاز مشروطه رهسپار بیروت شد و مدت دو سال و نیم در آن دیار به فراگرفتن زبان و ادبیات فرانسه مشغول ...

(1365 -1299 ش)، مترجم، نویسنده، روزنامه‏نگار و شاعر، متخلص به واصل. وى در كرمان متولد شد. و تحصیلات ابتدایى و متوسطه‏ى خود را در همان شهر گذراند، پس از آن به تهران آمد و در دانشسراى عالى موفق به دریافت لیسانس در رشته‏ى فلسفه و علوم تربیتى شد. سپس به كرمان بازگشت و به تدریس پرداخت و روزنامه‏ى «روح‏القدس» ...

(1329 -1266 ش)، نویسنده. معروف به قاضى عسگر. وى از اهالى تهران بود. پس از گذراندن تحصیلات متوسطه در دارالفنون، موفق به دریافت لیسانس در رشته‏ى حقوق شد. پلاسیدى درویش مسلك بود و در سال 1324 ش ابتدا به سمت بازپرسى منصوب شد و سپس به سمت دادیار دادسراى ارتقا یافت. اثر وى: «مفتاح السالكین». ...

(وف 831 ق)، عارف و نویسنده. وى از مردم پسیخان گیلان بود. نخست پیرو طریقه‏ى حروفى و از شاگردان فضل‏الله حروفى بود و پس از طرد فضل‏الله، در سال 800 ق، طریقه‏ى نقطوى را اعلام كرد. همین اندازه مى‏دانیم كه طریقه‏ى وى تا پایان قرن دهم قمرى در برخى از نواحى ایران رایج بوده است كه البته متشرعین آن را كفر مى‏دانسته‏اند ...

(وف 1318 ق)، نویسنده. در نهاوند به دنیا آمد. پدرش نخست حكمران نهاوند و بعد در تبریز امیر دیوانخانه بود. حیدر قلى در هفت سالگى به همراه پدر به تبریز رفت و بعد از مراجعت به وطن مدت سى سال در نهاوند و بروجرد به تحصیل علوم معمول پرداخت و بعد از آن به تهران آمد و سى سال هم در تهران به كسب معارف و فنون متنوعه ...

(1317 -1256 ش)، نویسنده. ملقب به حكیم اعظم. در تهران به دنیا آمد. وى پس از پایان تحصیلات مقدماتى در دارالفنون، تحصیلات متوسطه خود را در طب به پایان رساند و سپس به اروپا رفت و در همان رشته ادامه‏ى تحصیل داد و دكترا گرفت. بعد از بازگشت به ایران علاوه بر سالها استادى دانشكده‏ى طب، نماینده‏ى دوره‏ى دوم مجلس ...

(1359 -1281 ش)، مترجم، نویسنده و شاعر، متخلص به پرتو. وى در تهران متولد شد. تحصیلات مقدماتى را در مدرسه‏ى اقدسیه به پایان رسانید و سپس وارد دارالمعلمین گردید. وى چندى نیز در عراق و مصر و برلن به تحصیل پرداخت. پس از بازگشت به ایران، ابتدا در وزارت دادگسترى و سپس در راه‏آهن اشتغال یافت و مدتى نیز به تدریس ...