سیاست
بهرام سوم

بهرام سوم پس از پدر به تخت نشست. پادشاهى او بیش از چهار ماه دوام نیافت. و نرسه پسر شاهپور اول كه عموى پدر این پادشاه جوان بود، سر به طغیان برداشته بهرام را از سلطنت خلع كرد (293 میلادى). بهرام سوم لقب سكانشاه داشت. زیرا در زمان پدرش فرمانرواى سیستان بود. ممكن است بهرام سوم پس از 293 میلادى در برخى از ...

بهرام دوم

پس از پدر به تخت نشست. گویند در آغاز كار مردى ستمگر و سخت‏كش بود؛ تا بدانجاى كه بزرگان كشور در برداشتن او از پادشاهى توطئه كرده مى‏خواستند، او را بكشند. ولى موبد موبدان در میان افتاده او را اندرز بسیار داد، بهرام نیز رفتار خود را تغییر داده تا پایان عمر به دادگسترى پرداخت. جنگ با روم- در این زمان امپراطورى ...

بهرام اول

پس از برادرش هرمزد به تخت نشست نام او به پهلوى «ورهران» آمده. در روزگار او ملكه زنوبیا پادشاه تدمر در مقابل روم از ایران كمك خواست. و دولت ایران به جاى آنكه جدا از او حمایت كند لشگریان مختصرى به یارى او فرستاد كه سودمند واقع نشد و قشون تدمر شكست یافت. اورلین Aurelien امپراطور روم از دخالت پادشاه ایران ...

اشک بیست و هشتم، بلاش پنجم، و اشک بیست و نهم اردوان پنجم

پس از درگذشت بلاش چهارم دو پسر او بلاش و اردوان مدعى سلطنت شدند. از مسكوكات اشكانى چنین برمى‏آید كه مدت 18 سال هر دو برادر سلطنت داشته‏اند و ظاهراً اردوان در مغرب و بلاش پنجم در مشرق ایران پادشاهى مى‏كرده است. رومیان از جنگ خانگى استفاده كردند و كاراكالا Caracalla امپراطور جدید روم پسر سوروس كه مى‏خواست ...

بلاش چهارم اشک بیست و هفتم

پس از پدر بر تخت نشست بعضى نوشته‏اند كه او پسر سنتروك Sanatroces نامى بوده است ولى این قول ضعیف است. تاریخ سلطنت او را از 191 تا 208 م. نوشته‏اند، در زمان این پادشاه، پس‏سنیوس نیگر Pescennius - Niger كه سردار روم در سوریه بود، خود را امپراطور خوانده با سپ‏تیموس‏سوروس Septimus - Severus كه به امپراطورى ...

بلاش سوم اشک بیست و ششم

بلاش سوم را پسر بلاش دوم مى‏دانند. از سكه‏هاى او چنین برمى‏آید كه او در 148 یا 149 میلادى بر تخت نشسته و تا 190 و یا 191 میلادى پادشاهى مى‏كرده است. بلاش در 161 م بر ارمنستان حمله آورد و پادشاه تحت‏الحمایه‏ى روم را از آنجا بیرون كرد و الیوس سوریانوس Aeliu Severianus سردار رومى را شكست داد و از فرات گذشته ...

بلاش دوم اشک بیست و پنجم

وى پس از خسرو به تخت نشست و از 130 تا 148 یا 149 میلادى پادشاهى كرد. در این زمان آلانها به تحریك «فرس من» Pharassman پادشاه گرجیها، از دربند داریال گذشته به آذربایجان هجوم آوردند. و بلاش ناچار شد پولى به آلانها داده آنان را راضى كند كه خاك ایران را تخلیه نمایند. این پادشاه معاصر هادریان و پسرش اورلیوس ...

خسرو اشک بیست و چهارم

خسرو در 108 یا 110 م. به تخت نشست. در زمان او جنگ جدیدى مابین ایران و روم پس از صلح پنجاه ساله باز بر سر ارمنستان درگرفت. توضیح آنكه پس از مرگ تیرداد پاكر پادشاه اشكانى، یكى از پسران خود را به نام اكسیدار Exedares بدون مراجعه به قیصر به سلطنت ارمنستان منصوب نمود. اتفاقاً در این هنگام سردار حادثه‏جو ...

پاکر دوم اشک بیست و سوم

پس از بلاش اول محققاً معلوم نیست كه جانشین او چه كسى بوده است. بعضى پاكر نامى را شاه اشكانى و پسر بلاش اول نوشته‏اند از روى سكه‏ها حدس زده مى‏شود كه او تا 93 میلادى سلطنت مى‏كرده است. از وقایع زمان پاكر این است كه او به توسعه‏ى تیسفون پرداخت. بعد خبرى هست كه پاكر خاك خسرون را به پادشاه آن آبكار فروخت. ...

بلاش اول اشک بیست و دوم

بلاش (ولاش) پسر ونن در 51 یا 52 م به تخت نشست. مادر او یكى از زنان غیر عقدى ونن بود. وى از همان آغاز سلطنت خود با لشكرى عازم تسخیر ارمنستان شد. در ابتداى ارمنستان سر تسلیم پیش آورد، ولى این پیروزى دوامى نداشت و به واسطه‏ى شیوع مرضى مهلك در ارمنستان مجبور به مراجعت گردید. پس از آن با ایزت (عزت) شاه آدیا ...

ونن دوم اشک بیست و یکم

نوشته‏اند كه ونن دوم برادر گودرز بود، ولى گوت اشمید عقیده دارد كه وى برادر اردوان سوم بود. وى استاندار ماد بود و پس از گودرز بزرگان پارت او را به پادشاهى خواندند. مدت سلطنت او را از 52 تا 54 م. نوشته‏اند و نیز نوشته‏اند كه او بلاش را شریك خود در اداره‏ى كشور قرار داده بود. ...

گودرز اشک بیستم

بزرگان ایران پس از كشته شدن و اردان گودرز را به شاهى برداشتند (46 م). گودرز پادشاهى ستمگر بود، و نزدیكان و برادران خود را بكشت. و از اینرو مجلس مهستان از امپراطور روم خواست، كه مهرداد پسر فرهاد چهارم را كه در روم مى‏زیست براى شاهى به ایران بفرستد. ولى گودرز او را شكست داده گوشهاى او را براى تحقیر برید ...

واردان اشک نوزدهم

پس از اردوان پسرش شاه شد. برادرش گودرز مدعى سلطنت بود، ولى در آغاز توفیق با واردان بود. واردان به خوابانیدن شورش سلوكیه كه در زمان اردوان سوم آغاز شده بود پرداخت. و این شهر را محاصره كرد. ولى در این احوال خبر قیام برادرش گودرز علیه او رسید. قبل از آنكه جنگى بین دو برادر روى دهد، به میانجیگرى بزرگان قرار ...

اردوان سوم اشک هیجدهم

اردوان سوم كه از مادر اشكانى و پادشاه آذربایجان و دست نشانده‏ى شاهنشاه ایران بود. پس از آنكه شاه شد به فكر آن افتاد، كه ونن را كه در حمایت رومیان شاه ارمنستان شد و طبعاً مزاحم او بود براند. تى‏بریوس Tiberius كه مى‏خواست به ونن یارى كند بر اثر تهدیدات اردوان از یارى خوددارى كرد. ونن گریخته نزد سیلانوس ...

ونن Vonones اشک هفدهم

پس از كشته شدن ارد دوم، مجلس مهستان از امپراطور خواستند، ونن پسر فرهاد چهارم را كه در روم بود، به ایران بفرستد تا بر تخت ایران بنشیند. این شاهزاده در واقع مانند، سایر پسران فرهاد چهارم تحت حمایت روم بود پس از آنكه مدت كوتاهى از آمدن او به ایران گذشت بزرگان كشور از او ناراضى شدند، زیرا او به اخلاق رومى ...

ارد دوم اشک شانزدهم

پس از كشته شدن فرهادك، بزرگان پارت مردى به نام ارد را بر تخت نشانیدند. وى از خاندان شاهى بود و از بیم فرهادك پنهان مى‏زیست. چون پادشاه شد برخلاف انتظار همه، بناى ظلم و جور گذاشت. چنانكه مردم از او متنفر شده، وى را كشتند. مدت پادشاهى او از 4 تا 8 میلادى بود. ...

فرهاد پنجم اشک پانزدهم

فرهادك یا فرهاد پنجم كه در سكه‏ها صورت او با مادرش همراه است، در ابتدا از طرف اگوست امپراطور روم به شاهى شناخته نشد. و ظاهراً پس از توافقى كه بین او و كایوس نوه‏ى قیصر راجع به واگذار كردن ارمنستان بروم به امضاء رسید، اگوست سلطنت او را به رسمیت شناخت. از سكه‏هاى فرهادك چنین معلوم مى‏شود، كه سلطنت او از ...

فرهاد چهارم اشک چهاردهم

بعضى از مورخان پاكر را كه نامش در منابع شرقى «فغور» آمده اشك چهاردهم دانسته‏اند. ولى چنانكه گفتیم او در زمان پادشاهى پدرش ارد كشته شد. پس از مرگ پاكر، ارد فرهاد را جانشین خود ساخته و از سلطنت كناره گرفت. همینكه فرهاد پادشاه شد. برادران خود را بكشت و چون پدرش ارد وى را ملامت كرد، پدر را نیز به دنبال ...

ارد اول اشک سیزدهم

این شاه پس از برادر به تخت نشست. جلوس او را اغلب در 55 ق.م نوشته‏اند. در زمان این پادشاه كراسوس Crassus یكى از كنسولهاى سه‏گانه‏ى روم و كنسول دیگر سزار و پومپه بودند كراسوس بدون آنكه نظر سناى دوم را جلب كند خوسرانه به خیال آنكه چون اسكندر آسیا را فتح خواهد كرد، به ایران لشكر كشید. نخست به بین‏النهرین ...

مهرداد سوم اشک دوازدهم

مهرداد سوم پدركش، پس از شاه شدن براى بازگرفتن كردون (كردستان) به ارمنستان لشكر كشید، و كردون را پس گرفت. اما در غیاب او بزرگان ایران بر وى شوریده و برادرش ارد را به تخت نشانیدند. مهرداد در ارمنستان از این خبر اطلاع یافت و با لشگرى به ایران بازگشت. ارد بگریخت. مهرداد به قدرى سفاكى كرد كه مجلس مهستان یعنى ...