پادشاه لزگیان در كوهستان قفقاز. ...

حكمران مكران. ...

حكمران كرمان. ...

حكمران دست میشان. ...

حكمران بوذاردشیر. ناحیه‏ى موصل امروز. ...

حكمران گیلان. ...

حكمران ماوراءالنهر. ...

حكمران پذشخوارگر (سواد كده) در طبرستان. ...

حكمران لیران از نواحى اران در شمال رود ارس. ...

حكمران طبرسران در جنوب دربند باب‏الابواب. ...

(پادشاه آلان الران) در شمال رود ارس. ...

پادشاه ابخازیان در ابخازستان كنار دریاى سیاه. ...

زابلشاه یا فیروز، حكمران زابلستان در جنوب سیستان، سگانشاه یا سگستانشاه حكمران سیستان. ...

پس از قباد دوم پسر او اردشیر كه كودكى هفت ساله بود، شاه شد و خوانسالار او ماه آذر گشنسب به قیمومت او برگزیده شد، و در واقع مقام نیابت سلطنت یافت. فرخان شهروراز سردار معروف خسروپرویز كه در زمان قباد دوم از فرمان او سرپیچى كرده كشورهاى مفتوحه‏ى مصر و شام و قسمتى از آسیاى صغیر را به روم مسترد نداشته بود، ...

خسرو اول كه پس از مرگ لقب انوشروان (انوشك روان) یعنى روان بى‏مرگ و جاودان یافت، از بزرگترین پادشاهان ساسانى است. وى در 531 میلادى به تخت نشست و در 579 میلادى درگذشت. هرگز تاج و تخت ساسانى به اندازه‏ى دوره‏ى خسرو اول استوار نشده بود. چه تمام طبقات حتى موبدان و بزرگان مطیع شاه بودند. این پادشاه پس از سركوبى ...

قباد (كواذ) پسر فیروز در 488 میلادى به دستیارى زرمهر (سوخرا) بر تخت نشست در سالهاى نخستین پادشاهى قباد، زرمهر همچنان پایگاه برتر را در میان بزرگان ایران حفظ كرد. ولى قباد در دل داشت خود را از نفوذ و سلطه‏ى این مرد جاه‏طلب كه در حقیقت قدرت كشورى و لشگرى در دست او بود برهاند. پس رقابتى را كه بین زرمهر ...

بلاش پس از برادر به تخت نشست، و از 484 تا 488 م. سلطنت كرد. در آغاز كار به دفع فتنه‏ى هیاطله پرداخت و زرمهر (سوخرا) فرمانرواى سكستان و مأمور ساخت كه با اخشنوار داخل مذاكره شده قرارداد صلحى منعقد سازد. اخشنوار حاضر شد كه اسیران را با غنایمى كه از سپاه ایران گرفته بود پس دهد، مشروط بر اینكه پادشاه ایران ...

یزدگرد سه پسر به جاى گذاشت: شاهپور و رهرام (بهرام) و نرسى. شاهپور را پدر به پادشاهى بخشى از ارمنستان كه از آن ایران بود برگمارد. ورهرام در نزد منذرین نعمان امیرعرب در حیره كه خراجگذار شاهنشاه ایران بود پرورده مى‏شد و به گفته‏ى طبرى او را از كودكى بدانجا فرستاده بودند، تا در هواى خوش حیره پرورش یابد. ...

پس از مرگ برادر به تخت نشست. بعضى او را پسر شاهپور سوم دانسته‏اند. این شاه به مناسبت آنكه در زمان پدرش فرمانرواى كرمان بود او را كرمانشاه لقب داده‏اند و به قول برخى از مورخان اسلامى شهر كرمانشاهان در ماد از بناهاى اوست در زمان پادشاهى او خسرو پسر وارازتاد كه از طرف ایران امیر ارمنستان ایران بود، به پشت ...

بهرام سوم به دست نرسى (نرسه)، به رومى نارسیس Narsses پسر شاهپور اول خلع شد. و این پادشاه تخت و تاج ساسانى را به شعبه‏ى صغراى سلسله‏ى ساسانى منتقل ساخت. موضوع سنگنبشته‏ى بزرگ نرسى در پایكولى ذكر این قضیه است. به علاوه نرسى كیفیت تاجگذارى و سلطنت خداداد خود را بر تخته سنگى در نقش رستم كنده است. در آغاز ...