شمس‏الدین محمد بن بهاءالدین محمد بن على ابن محمد بن محمد بن محمد بن على ابن محمد بن احمد بن اسحاق بن ایوب ابن فضل بن ربیع. از ملازمان سلطان محمد خوارزمشاه و مستوقى دیوان وى بود، و در وقت انهزام سلطان از مغول و فرار او از بلخ به طرف به طرف نیشابور در سال 617 ه.ق. وى نیز درمصاحبت سلطان بوده است. پس از ...

(بخش 1) وزیر نصرةالدین عادل ملقب به ركن‏الدین، از رجال قر. 8 ه. (مقت. 727 ه.ق.). وى از اولاد ضیاءالملك محمدبن مودود بود. صائن از برگزیدگان امیر چوپان بود و به منصب وزارت ابوسعید رسید ولى حقوق نعمت را فراموش كرد و معایب امیر چوپان و اولادى را به سلطان مى‏نوشت. امیر چوپان به بهانه ضبط ولایت خراسان صائن ...

(په. بخش 1) معشوقه ارمنى و زوجه خسرو پرویز (ه.م.) (ف. 628 م.؟). طبق روایات فرهاد (ه.م.) نیز بدو عشق مى‏ورزید. ...

(قد. (په. شیر + ویه، پس. نسبت و اتصاف) پسر خسرو پرویز كه پس از وى به سلطنت رسید (628 م.). خسرو قصد داشت مردان شاه را جانشین خود گرداند. چون كواذ (غباد) ملقب به شیرویه، كه پسر خسرو از مریم (دختر قیصر) بود و ظاهرا مقام ارشدیت داشت، از واقعه استحضار یافت، مصصم شد كه از حق خود دفاع كند. فرمانده كل قواى كشور ...

(شیردل) شرف‏الدوله ابوالفوارس، سومین از دیالمه (آل‏بویه) فارس (جل. 372 ه. ق./ 982 م.- 379 ه.ق./ 989 م.) ...

پسر افراسیاب. كیخسرو بن سیاوش- كه خواهرزاده او بود- روزى با وى كشتى گرفت و چنانش به زمین زد كه هلاك شد (داستان). ...

زنگنه، وزیر شاه سلیمان صفوى (نیمه دوم قر. 11 ه.). وى وزیرى لایق و كاردان و پاكدامن بود و تا حدى از اعمال نابجاى شاه سلیمان جلوگیرى میكرد. ...

زند، سردار رشید كریم خان زند (نیمه دوم قر. 12 ه.) كه در جنگهاى متعدد ایام سلطنت كریم‏خان شركت داشت، ولى‏خان زند به سعایت ساعیان او را نابینا كرد. ...

(بخش 1) نام پسر برزو (ه.م.) پسر سهراب است در روایات ملى ما (شهریارنامه) ...

(این نام در كتب پهلوى به صورت سنگهوك و در اوستا آمده و در فارسى تحریف شده) در شاهنامه نام خواهر جمشید پیشدادى و خواهر ارنواز (ه.م.) است. طبق روایات ضحاك شهرناز و ارنواز- هر دو را به زنى گرفت و سپس فریدون آن دو را از وى ربود. ...

مازندرانى از رجال ایران در نیمه اول قر. 13 ه. فتحعلى شاه صدارت خود را پس از حاجى ابراهیم بدو محول كرد. ...

(ع. موجب بزرگى دولت) ابوالفوارس شیرذیل، سومین از دیالمه (آل بویه) فارس (وى در عراق نیز حكومت كرده) (جل. 372 ه.ق./ 379 -982 ه.ق./ 989 م.). ...

(ع. بخش 1) شاه شجاع مظفرى. ابوالفارس جلال‏الدین بن پادشاهان آل مظفر (جل. 759 ه.ق./ 1357 م.- ف. 786 ه.ق./ 1384 م.). پس از كور شدن امیر مبارز، پسر ارشدش شاه شجاع زمام امور را به دست گرفت. وى حكومت ابرقو و عراق عجم را به برادر خود شاه محمود و كرمان را به برادر دیگر، سلطان عمادالدین احمد واگذاشت و خواجه ...

(حاجى میرزا) محمد على بن (ملا) محمدرضا محلاتى معروف به حاجى سیاح (و.محلات 1252 ه.ق.- ف. تهران 1344 ه.ق.). او مدتى به سیاحت مشغول بود و به ملاقات پاب نهم و گریبالدى و الكساندر دوم تزار روسیه نایل آمد و در مراجعت در استانبول با سید جمال‏الدین اسدآبادى ملاقات كرد و از مریدان او گردید. سپس به آمریكا و ژاپن ...

(سندباد) مجوس (مقت. 137 ه.ق./ 56 -755 م.). وى پس از قتل ابومسلم به امر منصور خلیفه كه یكى از طرفداران او بود علم طغیان برافراشت. اگرچه وى ظاهرا آیین جدیدى نیاورد و معروف به مجوس بود و نحوه اعتقاد او هم به ابومسلم معلوم نیست، مع ذلك عده بسیار از پیروان ادیان و مذاهب مختلف تحت لواى او جمع شدند. سنباد ...

(جل. 164 ق.م). (ج. سلوكى، منسوب به سلوكوس (ه.م.)، فر.) سلسله‏اى از مقدونیان كه پس از اسكندر در ایران تشكیل شد (50 -312 ق.م.) مؤسس این سلسله سلوكوس اول (ه.م.) است. سلوكیان كه جانشین هخامنشیان گردیدند، و تقریباً جمیع متصرفات آنان را در دست داشتند، و بخش اعظم اصول تشكیلات خود را از ایشان اقتباس كردند، مجبور ...

(جل. 174 ق.م.)، (ج. سلوكى، منسوب به سلوكوس (ه.م.)، فر.) سلسله‏اى از مقدونیان كه پس از اسكندر در ایران تشكیل شد (50 -312 ق.م.) مؤسس این سلسله سلوكوس اول (ه.م.) است. سلوكیان كه جانشین هخامنشیان گردیدند، و تقریباً جمیع متصرفات آنان را در دست داشتند، و بخش اعظم اصول تشكیلات خود را از ایشان اقتباس كردند، ...

(جل. 223 ق.م.)، (ج. سلوكى، منسوب به سلوكوس (ه.م.)، فر.) سلسله‏اى از مقدونیان كه پس از اسكندر در ایران تشكیل شد (50 -312 ق.م.) مؤسس این سلسله سلوكوس اول (ه.م.) است. سلوكیان كه جانشین هخامنشیان گردیدند، و تقریباً جمیع متصرفات آنان را در دست داشتند، و بخش اعظم اصول تشكیلات خود را از ایشان اقتباس كردند، ...

(جل. 64 -68 ق.م.)، (ج. سلوكى، منسوب به سلوكوس (ه.م.)، فر.) سلسله‏اى از مقدونیان كه پس از اسكندر در ایران تشكیل شد (50 -312 ق.م.) مؤسس این سلسله سلوكوس اول (ه.م.) است. سلوكیان كه جانشین هخامنشیان گردیدند، و تقریباً جمیع متصرفات آنان را در دست داشتند، و بخش اعظم اصول تشكیلات خود را از ایشان اقتباس كردند، ...

مقدس (جل. 83 -94 ق.م.)، (ج. سلوكى، منسوب به سلوكوس (ه.م.)، فر.) سلسله‏اى از مقدونیان كه پس از اسكندر در ایران تشكیل شد (50 -312 ق.م.) مؤسس این سلسله سلوكوس اول (ه.م.) است. سلوكیان كه جانشین هخامنشیان گردیدند، و تقریباً جمیع متصرفات آنان را در دست داشتند، و بخش اعظم اصول تشكیلات خود را از ایشان اقتباس ...