سیاست
عمیدالملک

(ع. كارگزار پادشاهى (كشور)) كندرى، ابونصر محمد بن منصور وزیر طغرل بیك مؤسس خاندان سلجوقى و الب ارسلان جانشین او (مقت. 456 ه.ق.). وى مردى دانشمند بود و فرمان داد دیوانها و دفترهاى دولتى و مكاتبات رسمى را به فارسى بنویسند و تركان را به آموختن فارسى تشویق كرد. عمیدالملك كندرى و على‏الخصوص خواجه نظام‏الملك ...

عمو اوغلی

حیدر (خان) مشهور به چراغ برقى یا بمبیست (بمب ساز). نام اصلیش «تارى ویردیوف» بود. وى یكى از اركان عمده مجاهدان خارجى یعنى غیر ایرانى (مانند قفقازیان، گرجیان و ارمنیان) است كه در اوایل مشروطه ایران داوطلبانه به این كشور آمد و با مستبدان به مبارزان شدیدى پرداخت. عده‏اى از روساى استبداد به دست او كشته شده‏اند. ...

عمار

(بخش 1) خارجى، پس از حمزه (1- حمزه (بن آذرك)) بزرگترین پیشواى خوارج سیستانى بود كه در عهد خلافت متوكل على‏اللَّه از ناحیت «كش» برخاست و در سیستان نفوذ یافت و ظهور او مصادف با آغاز كار یعقوب بن لیث صفار بود و به دست همین امیر كشته شد. ...

شهریاری عمادی

شهریارى، شاعر ایرانى اواخر ششم ه. وى تخلص خود را از لقب عمادالدوله فرامرز پادشاه مازندران گرفته است. آغاز شاعرى و شهرت وى از دستگاه همین امیر آغاز شده و پس از فوت او شاعر از مازندران به عراق رفت و به خدمت طغرل بن محمد رسید و او را مدح گفت و نواختها دید و در همان حال اتابك جهان پهلوان را نیز بستود. وفات ...

ابوکالیجار مرزبان

از امراى آل بویه از دیاله فارس (جل. 415 ه.ق/ 1024 م.- 417 ه.ق./ 1026 م.) ...

ابوکالیجار صمصام الدوله مرزبان

از امراى آل بویه كه در فارس حكومت كرده (جل. 739 ه.ق/ 989 م.) ...

علی مردان

(خان) بختیارى، از رؤساى بختیارى (مقت. 1165 ه.ق.). وى در زمان جانشینان نادر شاه افشار مدعى آنان شد و اصفهان را تسخیر كرد ولى از ابوالفتح‏خان شكست خورد و به كریم‏خان متوسل گردید و به ممد هم ابوالفتح‏خان را از اصفهان بیرون كردند، و بعد كریم‏خان، على‏مردان خان و ابوالفتح‏خان متحد شدند و یكى از شاهزادگان ...

علی شیر

(امیر) نوائى جغتائى ملقب به نظام‏الدین ابن امیر كیچكنه (و. 844- ف. 906 ه. ق.). وى از كودكى با سلطان حسین بایقرا همدرس و هم مكتب بود و پس از جلوس وى به سلطنت به وزارت او رسید. این امیر و وزیر هر دو ادیب و دانشمند بودند و ادبیان و شاعران و نویسندگان و هنرمندان را تشویق و تربیت مى‏كردند. جامى از خاصانه ...

علی شاه

جیلانى (گیلانى) تبریزى (خواجه)، ملقب به تاج‏الدین از رجال عهد اولجایتو و ابوسعید (نیمه اول قر. 8 ه.) وى در اصل دلال جواهر و احجار كریمه بود و فضل و سوادى نداشت ولى مردى قابل و كارآمد بود. او به دربار اولجایتو راه یافت و به وزارت رسید (711 ه.ق.). پس از مرگ اولجایتو و جلوس ابوسعید همچنان در مقام خود باقى ...

ابوطالب یحیی ناطق بالحق

(جل. 421 ه.ق.- ف. 424 ه.ق.) گروهى از بزرگان اولاد على بن ابى‏طالب به نام ایمه علوى یازیدى در قرن دوم هجرى ملقب به داعى كبیر در سال 250 ه.ق. در آن ناحیه ظهور كرد و عده‏اى بسیار از افراد ناراضى و دست نشاندگان خلیفه (مانند طاهریان) او را تقویت نمودند. وى به دعوت مردم و نشر آیین تشیع و طرفدارى از خاندان ...

ابوالحسین احمد مؤید

(ف. 421 ه.ق.). گروهى از بزرگان اولاد علی بن ابى‏طالب به نام ایمه علوى یازیدى در قرن دوم هجرى ملقب به داعى كبیر در سال 250 ه.ق. در آن ناحیه ظهور كرد و عده‏اى بسیار از افراد ناراضى و دست نشاندگان خلیفه (مانند طاهریان) او را تقویت نمودند. وى به دعوت مردم و نشر آیین تشیع و طرفدارى از خاندان على پرداخت (داع ...

ابوجعفر حسن

(جل. 315 ه.ق./ 928 م.- 316 ه.ق/ 929 م.). گروهى از بزرگان اولاد على 4 بن ابى‏طالب به نام ایمه علوى یازیدى در قرن دوم هجرى ملقب به داعى كبیر در سال 250 ه.ق. در آن ناحیه ظهور كرد و عده‏اى بسیار از افراد ناراضى و دست نشاندگان خلیفه (مانند طاهریان) او را تقویت نمودند. وى به دعوت مردم و نشر آیین تشیع و طرفدارى ...

ابوعلی محمد

(جل. 312 ه.ق/ 924 م.). گروهى از بزرگان اولاد على 4 بن ابى‏طالب به نام ایمه علوى یازیدى در قرن دوم هجرى ملقب به داعى كبیر در سال 250 ه.ق. در آن ناحیه ظهور كرد و عده‏اى بسیار از افراد ناراضى و دست نشاندگان خلیفه (مانند طاهریان) او را تقویت نمودند. وى به دعوت مردم و نشر آیین تشیع و طرفدارى از خاندان على ...

ابوالحسن احمد

(جل. و 304 ه.ق. 916 م.). گروهى از بزرگان اولاد على 4 بن ابى‏طالب به نام ایمه علوى یازیدى در قرن دوم هجرى ملقب به داعى كبیر در سال 250 ه.ق. در آن ناحیه ظهور كرد و عده‏اى بسیار از افراد ناراضى و دست نشاندگان خلیفه (مانند طاهریان) او را تقویت نمودند. وى به دعوت مردم و نشر آیین تشیع و طرفدارى از خاندان على ...

ابومحمد حسن

ملقب به ناصر. (جل. 301 ه.ق./ 913 م.). گروهى از بزرگان اولاد على بن ابى‏طالب به نام ایمه علوى یازیدى در قرن دوم هجرى ملقب به داعى كبیر در سال 250 ه.ق. در آن ناحیه ظهور كرد و عده‏اى بسیار از افراد ناراضى و دست نشاندگان خلیفه (مانند طاهریان) او را تقویت نمودند. وى به دعوت مردم و نشر آیین تشیع و طرفدارى ...

علاءالملک

(ع. موجب بلندى ملك) طباطبائى، (میرزا) محمود (خان) تبریزى، ابن میرزا على لشكرنویس از رجال قر. 14 ه. (و. 1260- ف. 1345 ه.ق.) وى برادر میرزا رفیع نظام‏العلماء تبریزى است عضو وزارت خارجه، نایب اول كنسولگرى باكو، مأمور موقت در لندن، كنسول حاجى طرخان، نایب و مستشار سفارت پطرزبورگ، مأمور تهنیت تاجگذارى الكساندر ...

محمد رضا میرازده عشقی

(میرزاده) محمدرضا ابن (حاج سید) ابوالقاسم كردستانى، شاعیر ایرانى (و. همدان 1372 ه.ش.- مقت. تهران 1303 ه.ش./ 1342 ه.ق.). وى به آموختن ادب و شعر پرداخت. ذوق و احساسات ادبى او آمیخته با احساسات وطن پرستى و آزادیخواهى و اصلاح‏طلبى بود. در جسارت و از خود گذشتگى و بى‏باكى كم نظیر بود. عشقى در دوران جنگ جهانگیر ...

عزالدوله

بختیار بن معزالدوله احمد دیلمى، از آل بویه (جل. 356 ه.ق/ 967 م.- ف. 367 ه.ق./ 977 م.). وى پس از فوت پدر به تخت نشست ولى مطابق وصیت او رفتار نكرد و به لهو لعب پرداخت و وقت خویش را به معاشرت با زنان میگذرانید، از این رو بزرگان دربار به حیله در سراسر كشور شورش بر پا كردند و در جنگى كه میان او و پسر عمش ...

ابوالحسین عبیدالله عتبی

ابوالحسین عبیداللَّه بن احمد. وى در حدود سال 376 ه.ق. وزارت سامانیان را داشت (مقت. 372 ه.ق.). وى وزیر نوح بن منصور سامانى است. در تنظیم امور مدبر بود و پاره‏اى از شاعران معاصرش وى را مدح گفته‏اند. ...

ابوجعفر احمد عتبی

ابوجعفر احمد بن حسین. وى از 345 تا 348 ه.ق. وزیر رشید سامانى بود. ...