سیاست
مودود بن مسعود

ملقب به شهاب‏الدوله، پس از قتل پدرش (432 ه.) به خونخواهى او برخاست و نزدیك غزنه عم خود امیرمحمد را شكست داد و پسرش احمد را بكشت. اما از طرف دیگر سلجوقیان نیرو گرفته و مزاحم او بودند. مودود از امراى سایر بلاد براى جنگ با سلجوقیان استمداد خواست و خود براى جنگ با آنان از غزنه حركت كرد اما هنوز بیش از یك ...

مؤتمن الملک

لقب میرزا سعیدخان انصارى (و. 1231 ه.ق- ف. 1301 ه.ق) اصل وى از گرمرود آذربایجان است و در آنجا به ملا سعید معروف بود. در 1269 ه.ق ناصرالدین شاه او را به وزارت خارجه برگزید، و او تا سنه‏ى 1290 وزارت خارجه داشت. در این سال متولى آستان قدس رضوى گشت، اما در سنه‏ى 1297 مجدداً به وزارت خارجه منصوب شد. اولین ...

منیژه

نام دختر افراسیاب است كه بیژن پسر گیو بر او عشاق شد و منیژه او را به خانه‏ى خود برد و افراسیاب با خبر گشته منیژه را از شهر اخراج كرد و بیژن را گرفته در سیاه چالى انداخت تا اینكه رستم رفته او را از چاه بیرون آورد. ...

ابراهیم منشی زاده

میرزا ابراهیم‏خان منشى‏زاده در رمضان سال 1296 ه.ق در ایروان تولد یافته و تا سال 1307 كه پدرش به ایران هجرت كرد، در ایروان به تحصیل مشغول بود و بعد از آمدن به ایران در مدرسه‏ى دارالفنون معلومات خود را تكمیل نمود و پس از مسموم شدن پدر به دنبال هدفهاى او مشغول متحد كردن صاحب منصبان و نشر مقالات و نوشتن ...

منشی الممالک

میرزا رضاقلى نوائى متخلص به سلطان، وزیر رسائل آقا محمدخان قاجار بود. وى در سال 1205 ه.ق براى ضبط اموال لطفعلى‏خان به شیراز رفت و آنها را نزد آقا محمدخان آورد. در عهد فتحعلى‏شاه نیز همچنان منشى‏الممالك بود و در 1220 مهردار و خزانه‏دار سلطنتى شد و در 1221 وزیر رسائل گردید. در 1224 به وزارت خراسان مأمور ...

منتصر

ابوابراهیم المنتصر آخرین پادشاه خاندان سامانى است (مقت. 395 ه.ق) كه كوشش و تلاش او براى تجدید و احیاء دولت سامانى بجائى نرسید و خود او به تحریك سلطان محمود غزنوى به دست عده‏اى از اعراب كشته شد. ...

ملک الرحیم

(ال. ملك‏الرحیم) لقب خسروفیروز، از سلاطین آل‏بویه بود كه 440 ه.ق تا 447 ه.ق سلطنت داشت. ...

ملک المتکلمین

حاجى میرزا نصراللَّه ملك‏المتكلمین از خانواده بهشتى (و. اصفهان رجب 1277 ه.ق مقت. 1326 ه.ق) پدرش میرزا محسن بهشتى است. پس از تحصیلات نزد آخوند ملا صالح فریدنى در 22 سالگى به زیارت مكه مشرف شد و در بازگشت به هندوستان رفت و مدت دو سال در آنجا اقامت كرد. در هندوستان كتابى به نام من الخلق الى الخلق براى بیدارى ...

عباس ملک آرا

عباس میرزا پسر دوم محمدشاه قاجار (و. رجب 1255- ف. ذیقعده 1314) پس از مرگ پدر پیوسته مورد سوءظن برادر خود ناصرالدین شاه بود. سالها در بغداد و چندى در اسلامبول تبعید بود، چون به ایران آمد به حكومت زنجان منصوب شد ولى از شاه ترسید و به قفقاز گریخت مجدداً به تهران آمد و به حكومت قزوین منصوب شد و در 59 سالگى ...

محمدقلی ملک آرا

محمدقلى میرزا متخلص به خسروى (و. قریه‏نوا 1203- ف. 1289 ه.ق) ابن فتحعلى‏شاه. مادرش دختر محمدخان قاجار و خواهر سلیمان‏خان اعتضادالدوله و او خود برادر مادرى ابراهیم‏خان ظهیرالدوله است. در 1229 حاكم استرآباد شد مدتها حكومت مازندران را داشت. در 1250 كه محمدشاه پس از غلبه بر علیشاه ظل‏السلطان به تهران آمد ...

مکتفی

على‏المكتفى باللَّه پسر معتضد و هفدهمین خلیفه عباسى از 289 تا 295 ه.ق مطابق 902 تا 908 م. خلافت كرد. در عهد او انطاكیه كه در دست رومیان بود فتح گردید. وى در سنین جوانى درگذشت. ...

مقنع

هشام یا هاشم بن حكیم معروف به مقنع از دهكده‏اى موسوم به كاوه كیمردان از قراء مرو پیدا شد كه خود را جانشین ابومسلم مى‏دانست، گویند چون چهره‏اى زشت داشت نقابى بر چهره مى‏افكند به همین سبب او را مقنع لقب دادند و گویند یك چشم او نابینا بود. وى در زمان خلافت المهدى در خراسان قیام كرد ولى سرانجام در سال 169 ...

مقتدی

(ال. مقتدى.) عبداللَّه، المقتدى بامراللَّه، بیست و هفتمین خلیفه عباسى كه از 467 تا 494 ه.ق خلافت كرد. ...

مقتدر باللَّه

(ال. مقتدر باللَّه) جعفر هیجدهمین خلیفه عباسى است كه از 295 تا 320 ه.ق مطابق با 908 تا 932 م. خلافت كرده است. ...

مفخم الدوله

میرزا اسحاق‏خان. در جوانى و در اوائل زمان سفارت علاءالملك (حدود 1306) از تبریز مستقیماً به پطرزبورغ رفت و جزء اعضاى سفارت ایران پذیرفته شد. وى جوانى زیرك و كارى بود و همین كه به سفارت پطرزبورغ (لنین‏گراد) وارد شد، روسى را به قدر حاجت و فرانسه را براى هر نوع مكالمه و مراسله آموخت و در مدت چند سال اقامت ...

معین السلطنه

میرزا رضا مستوفى معین‏السلطنه از رجال دوره ناصرى (و. 1240- ف. 1313 ه.ق) مى‏باشد. ...

معین التجار

حاج محمد دهدشتى بوشهرى (ف. 1312 ه.ش) از تجار معتبر و نماینده مجلس شوراى ملى در چند دوره و در سن 97 سالگى در تهران درگذشت. ...

فرهاد معتمدالدوله

(فرهاد میرزا)- فرهاد میرزا معتمدالدوله پسر عباس میرزا ولیعهد فتحعلیشاه بود (و. 1233 ه.ق- ف. 1305 ه.ق) این شاهزاده از سال 1250 تا 1252 به ترتیب به حكومت خوزستان و لرستان منصوب شد و در سالهاى 1252 و 1255 در غیاب محمدشاه نایب‏السلطنه بود و در سال 1257 حكمران فارس شد و در سال 1290 كه ناصرالدین شاه عازم فرنگ ...

معتمد

(المعتمد على‏اللَّه) احمد بن المتوكل، پانزدهمین خلیفه عباسى. از 256 تا 279 خلافت كرد وى معاصر با یعقوب لیث صفارى بوده است. ...

معتضد

(المعتضد باللَّه) ابوالعباس احمد بن الموفق، شانزدهمین خلیفه عباسى (مدت خلافت از 279 ه.ق تا 289). ...