لقب میرزا جهانگیرخان بن محبعلى حسینى مرندى (ف. 1352 ه.ق) از رجال قرن اخیر ایران. مدتى عهده‏دار سفارت ایران در بغداد بود. از آثار او است: 1- ترجمه‏ى فارسى خطبه‏ى نهج‏البلاغه 2- تفسیر سورةالعصر به فارسى. 3- دیوان شعر 4- لوایح سرحدیه در محاكمات مربوط به تعیین حدود ایران و عثمانى. 5- منظومه‏ى عهدنامه‏ى حضرت ...

ابن محمد معروف به امیر سید بن مهدى حسینى (ف. 851 ه.ق)، از پادشاهان گیلان. ...

شهرت میرزا ابوالقاسم‏خان قراگوزلوى همدانى، ملقب به نایب‏السلطنه، از رجال اواخر قاجاریه (و. 1282 ه.ق ف. 1346 ه.ق) وى در صفر 1325 ه.ق در كابینه‏ى وزیر افخم و بار دیگر در ربیع‏الاول 1325 در كابینه‏ى میرزا على‏اصغرخان اتابك به وزارت منصوب شد. در 11 ربیع‏الثانى 1327 ه.ق به مقام رئیس‏الوزرائى رسید. پس از فوت ...

پسر محمدشاه قاجار و چهارمین پادشاه از سلسله‏ى قاجاریه. در شب ششم صفر سال 1247 تولد یافت و در سال 1264 بعد از وفات محمدشاه در تبریز به جاى پدر نشست. حدود پنجاه سال سلطنت كرد و در 66 سالگى در روز جمعه 17 ذى‏القعده سال 1313 ه.ق در حضرت عبدالعظیم به دست میرزا رضا كرمانى به ضرب طپانچه مقتول گردید و در همانجا ...

لقب بدرالدین ابن حسنویه (ف. 405 ه.ق)، امیر معروف كرد، از خاندان بنى‏حسنویه. در سال 369 ه.ق بعد از پدرش حسنویه به سلطنت نشست. با عضدالدوله‏ى دیلمى اظهار انقیاد و اطاعت نمود و سیده خاتون را در تسخیر رى و تنبیه پسرش مجدالدوله كمك نمود. عاقبت به دست جمعى از اكراد خویش به قتل رسید. ...

(ال. ناصر باللَّه) احمد بن مستضیى‏ء ملقب به ناصر باللَّه یا الناصر لدین‏اللَّه، سى و چهارمین خلیفه‏ى عباسى (622 -575 ه.ق). بعد از پدر در سال 575 ه.ق به خلافت نشست و 46 سال خلافت كرد. به مذهب شیعه اظهار تمایل كرد، و در زمان او بلاد اسلامى توسعه یافت و مساجد و مدارس و بنگاههاى خیریه‏ى بسیار تأسیس گشت. ...

(قس. ناصر للحق. (لقب حسن بن على بن حسن ابن على بن عمر ابن على بن الحسین بن على بن ابى‏طالب (230 یا 225 ه.ق- 304 ه.ق)، ملقب به ناصر كبیر، والناصر ناصر للحق، و ناصرالدین و ناصر كبیر و موصوف به اطروش و اصم. از امراى علوى طبرستان. بر حكام سامانى در ناحیه‏ى طبرستان و گیلان خروج كرد، و محمد صعلوك حاكم سامانى ...

چهارمین فرمانروا از سلسله‏ى جانیه یا هشترخانى از امراى بخارا. وى از سال 1050 تا 1057 ه.ق بر ولایات سمرقند و بخارا و فرغانه و بدخشان و بلخ حكومت كرد و به سال 1561 درگذشت. ...

احمد ابن حسن میمندى ملقب به شمس‏الكفاة (ف. 424 ه.ق) وزیر سلطان محمود غزنوى. تا سال 416 ه.ق وزارت سلطان محمود را داشت، و مردى فاضل و كاردان بود. سلطان او را در سال 416 معزول و در قلعه‏ى كالنجر محبوس ساخت، اما بعد از مرگ محمود، جانشین او، مسعود. میمندى را از زندان خارج نمود و به وزارت گماشت. این وزیر در ...

محمد بن خاوند شاه بن محمود (ف. 903 یا 904 ه.ق) معروف به «میر خواند» مؤلف تاریخ «روضة الصفا فى سیرةالامناء والملوك والخلفاء». وى از نجیب‏زادگان بلخ بود، پدرش در اصل اهل بخارا بود اما به بلخ مهاجرت كرده بود. میرخواند بیشتر عمر خود را در هرات گذرانید و مورد توجه خاص امیر علیشیر نوائى قرار گرفت و كتاب روضةالصفا ...

ابومحمدحسن ابن محمد از دانشمندان و شاعران قرن چهارم هجرى بود. مدتى وزارت معزالدوله‏ى دیلمى را داشت، و در همان ضمن وزیر خلیفه‏ى عباسى نیز بود. وى مردى سخى و دوستدار علم و ادب بود، و محضر وى مرجع ارباب علم و ادب بود. از آثار او دیوان رسائل اوست. وفات او در 352 هجرى قمرى اتفاق افتاد. ...

ملقب به شهاب‏الدوله، پس از قتل پدرش (432 ه.) به خونخواهى او برخاست و نزدیك غزنه عم خود امیرمحمد را شكست داد و پسرش احمد را بكشت. اما از طرف دیگر سلجوقیان نیرو گرفته و مزاحم او بودند. مودود از امراى سایر بلاد براى جنگ با سلجوقیان استمداد خواست و خود براى جنگ با آنان از غزنه حركت كرد اما هنوز بیش از یك ...

لقب میرزا سعیدخان انصارى (و. 1231 ه.ق- ف. 1301 ه.ق) اصل وى از گرمرود آذربایجان است و در آنجا به ملا سعید معروف بود. در 1269 ه.ق ناصرالدین شاه او را به وزارت خارجه برگزید، و او تا سنه‏ى 1290 وزارت خارجه داشت. در این سال متولى آستان قدس رضوى گشت، اما در سنه‏ى 1297 مجدداً به وزارت خارجه منصوب شد. اولین ...

نام دختر افراسیاب است كه بیژن پسر گیو بر او عشاق شد و منیژه او را به خانه‏ى خود برد و افراسیاب با خبر گشته منیژه را از شهر اخراج كرد و بیژن را گرفته در سیاه چالى انداخت تا اینكه رستم رفته او را از چاه بیرون آورد. ...

میرزا ابراهیم‏خان منشى‏زاده در رمضان سال 1296 ه.ق در ایروان تولد یافته و تا سال 1307 كه پدرش به ایران هجرت كرد، در ایروان به تحصیل مشغول بود و بعد از آمدن به ایران در مدرسه‏ى دارالفنون معلومات خود را تكمیل نمود و پس از مسموم شدن پدر به دنبال هدفهاى او مشغول متحد كردن صاحب منصبان و نشر مقالات و نوشتن ...

میرزا رضاقلى نوائى متخلص به سلطان، وزیر رسائل آقا محمدخان قاجار بود. وى در سال 1205 ه.ق براى ضبط اموال لطفعلى‏خان به شیراز رفت و آنها را نزد آقا محمدخان آورد. در عهد فتحعلى‏شاه نیز همچنان منشى‏الممالك بود و در 1220 مهردار و خزانه‏دار سلطنتى شد و در 1221 وزیر رسائل گردید. در 1224 به وزارت خراسان مأمور ...

ابوابراهیم المنتصر آخرین پادشاه خاندان سامانى است (مقت. 395 ه.ق) كه كوشش و تلاش او براى تجدید و احیاء دولت سامانى بجائى نرسید و خود او به تحریك سلطان محمود غزنوى به دست عده‏اى از اعراب كشته شد. ...

(ال. ملك‏الرحیم) لقب خسروفیروز، از سلاطین آل‏بویه بود كه 440 ه.ق تا 447 ه.ق سلطنت داشت. ...

حاجى میرزا نصراللَّه ملك‏المتكلمین از خانواده بهشتى (و. اصفهان رجب 1277 ه.ق مقت. 1326 ه.ق) پدرش میرزا محسن بهشتى است. پس از تحصیلات نزد آخوند ملا صالح فریدنى در 22 سالگى به زیارت مكه مشرف شد و در بازگشت به هندوستان رفت و مدت دو سال در آنجا اقامت كرد. در هندوستان كتابى به نام من الخلق الى الخلق براى بیدارى ...

عباس میرزا پسر دوم محمدشاه قاجار (و. رجب 1255- ف. ذیقعده 1314) پس از مرگ پدر پیوسته مورد سوءظن برادر خود ناصرالدین شاه بود. سالها در بغداد و چندى در اسلامبول تبعید بود، چون به ایران آمد به حكومت زنجان منصوب شد ولى از شاه ترسید و به قفقاز گریخت مجدداً به تهران آمد و به حكومت قزوین منصوب شد و در 59 سالگى ...