خط
محمدکاظم خیاط

(وف 1004 ق)، خطاط. وى تعلیق را بسى نیكو مى‏نوشت. از آو آثارى مشاهده نشده است. ...

عبداللَّه خویی

(وف 991 ق)، شاعر، نویسنده و خطاط. در آغاز از منشیان سلطان محمد خدابنده بود. پدرش قاضى خوى و سلماس بود و در سرودن شعر تركى و فارسى توانا. وى در خط تعلیق استاد بود و نسخ را هم ماهرانه مى‏نوشت. قاضى عبداللَّه علاوه بر متون فارسى، در متون عربى و تركى نیز مهارت داشت و «رساله‏اى در واجبات»، به زبان تركى دارد. ...

حسین خویی

(س چهادرهم ق)، خطاط. از كاتبان تبریز بود. به خط وى چند كتاب موجود است، از جمله: یك نسخه «منشات» امیر نظام، به قلم كتابت و دودانگ خوش؛ یك نسخه «منشآت» محسن میرزاى دارا، با رقم: «كتبه اقل الاحقر حسین خویى الاصل تبریزى المسكن... سال 1328». ...

حسین خوشنویس باشی

(وف 1300/1303 ق)، خطاط. معروف به خوشنویس‏باشى. وى اهل تهران بود ولى، بیشتر ایام عمر را در تبریز سپرى كرد و در آنجا سمت معلمى خط شاهزادگان قاجار را داشت. او در خط نستعلیق استاد مسلم بود. سید حسین شاگردان خوبى تربیت كرده كه از جمله‏ى آنان میرزا یوسف، میرزا على‏محمد تبریزى، میرزا مهدى خان، اسماعیل امیر ...

علی خوشمردان

(س دهم ق)، خطاط. از آثار او: یك قطعه ثلث سه دانگ جلى عالى و نسخ كتابت و شكسته رقاع نیم دودانگ خوش، با رقم: «مشقه العبد المذنب الراجى... على بن الحسن الخوشمردان... سنه ست و عشرین و تسعمائه». ...

بابا خوشمردان

(س نهم ق)، خطاط. از آثار او: یك قطعه از مرقع بایقرا- طهماسب، به خط ثلث چهار دانگ جلى عالى و نسخ كتابت خفى عالى، با رقم: «مشقه العبد سید بابا الخوشمردان» (قرن نهم). ...

خورد کاتب هروی

(س یازدهم ق)، خطاط. از كاتبان خوشنویس گمنام بود. از خطوط وى: یك نسخه «مثنوى» مولانا، به قلم كتابت خفى خوش، با رقم: «خاتمه المجلد السادس من المثنوى المعنوى... بدارالسلطنه‏ى هرات... بتاریخ شهر ذى‏الحجه سنه‏ى 1026 على یدى الضعیف النحیف ملا خورد الكاتب غفر ذنوبه و ستر عیوبه». ...

محمد نصیر خوراسکانی حسنی طباطبایی

(ز 1113 ق)، خطاط. از آثار وى: «صحیفه‏ى سجادیه‏ى» رحلى، سرلوح مرصع مذهب، به خط نسخ سه دانگ جلى و رقاع و ترجمه نستعلیق كتابت خفى متوسط، با رقم: «اقل عباداللَّه ابن میر محمدسعید الحسنى الطباطبایى، میر محمدنصیر الخوارسكانى، فى غره شهر ربیع‏الاول من شهور سنه‏ى ثلث عشر و مائه بعد الالف سنه 1113». ...

خواوند سالک

(س دهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «كلیات» كامل عبدالرحمان جامى، به قلم كتابت متوسط كه در پایان بعضى از كتابها چنین رقم دارد: «در بلده‏ى محفوظه‏ى سمرقند، در تاریخ نهصد و نود و چهار، در موضع باغ میدان، باتمام رسید. كتبه العبد الفقیر خواجه خواوند بن میرك غفر ذنوبه» و «تمت الكتاب تحریرا سنه‏ى 999» و «در ...

خواری تبریز

(وف 974 ق)، شاعر و خطاط. در هرات متولد شد و در تبریز مى‏زیست. از شاگردان لسانى و از شاعران دوره‏ى شاه طهماسب بود. وى مردى خوش‏گذران و عیارپیشه بود كه خط نستعلیق خفى را بسیار خوب مى‏نوشت. در میان غزلسرایان به استادش اعتقاد داشت. ...

شهاب‏ الدین عبداللَّه مروارید کرمانی

(922 -865 ق)، منشى، خطاط، موسیقیدان و شاعر، متخلص به بیانى. از اشراف كرمان و وزیر دربار تیموریان بود. وى در جوانى به خدمت سلطان حسین میرزا بایقرا رسید و نزد آن امیر بسیار معزز مى‏زیست، تا اینكه سمت صدارت یافت و به جاى امیرعلیشیر نوایى مهر بر فرمانها و منشورها مى‏زد. پس از مرگ امیرعلیشیر، گوشه‏نشینى گزید ...

محمد خواجه زاده

(ز 1098 ق)، خطاط. از خطوط وى: قرآنى به خط نسخ كتابت جلى عالى، با رقم: «... خواجه‏زاده محمد سنه 1080»؛ دو مرقع ثلث دو دانگ جلى و نسخ كتابت خوش، با رقم: «حرره محمد الشهیر بخواجه‏زاده»؛ مرقع نسخ نیم دو دانگ جلى خوش و رقاع، با رقم: «نمقه المذنب محمد خواجه‏زاده»؛ یك مرقع «آیةالكرسى»، ثلث پنج دانگ و رقاع سه ...

جلال الدین محمود حافظ هروی

(وف 924 ق)، شاعر و خطاط. وى از خاصان امیرعلیشیر نوایى بود كه سواى خط نستعلیق، همه‏ى اقلام را به پایه‏ى اعلى رساند. او شعر مى‏سرود و همچنین امامت و خطابت مسجد جامع هرات، و پیش‏نمازى مسجد نوایى را عهده‏دار بود. ...

سیاوشانی

(س دهم ق)، خطاط. از كاتبان گمنام بود. از خطوط وى: یك نسخه «تحفه الاحرار» و «سبحه الابرار» جامى، به قلم كتابت متوسط، با رقم: «كتبه العبد... خواجه جان بن سلطان احمد سیاوشانى ستر عیوبه و غفر ذنوبه... تمت الكتاب فى غره‏ى محرم‏الحرام سنه‏ى 939»؛ نسخه‏ى دیگرى به خط وى در مجموعه‏ى چستربیتى است كه در بخارا كتاب ...

خواجکی

(س یازدهم ق)، خطاط. از كاتبان خوشنویس گمنام بود. به خط وى، یك نسخه «صد پند لقمان» و یك «رساله» موجود است، به قلم كتابت جلى و كتابت خوش، با رقم: «تمت هذه الرساله الشریفه فى شهور سنه 1074، العبد خواجكى عفى عنه». ...

محمد خلیلی تبریزی

(س دهم ق)، خطاط. از آثار وى: قرآن رحلى مذهب با جلد سوخت ممتاز، به خط ریحان نیم دودانگ جلى و ثلث و رقاع عالى، با رقم: «هو المصحف... على ید العبد الفانى خادم كلام اللَّه [العلى] محمد بن احمد الخلیلى التبریزى غفر له... فى سنه 963» احتمال مى‏رود كه صاحب عنوان با غیاث‏الدین محمد بن احمد خلیلى، یكى باشد.[1] اثر ...

خلیل کاتب سرای

(؟)، خطاط. از خطوط وى، یك قطعه از مرقع ثلث چهار دانگ خوش و رقاع كتابت خوش، با رقم: «العبد الداعى خلیل كاتب سراى». ...

خلیل جامی

(س دهم ق)، خطاط. از هنرمندان گمنام بود. از آثار وى: یك نسخه «دیوان» جامى، به قلم كتابت جلى خوش، با رقم: «... فى شهر ذى حجه سنه 966 ست و ستین و تسعمائه. كتبه العبد خلیل بن درویش محمد الجامى»؛ یك نسخه «خمسه‏ى» امیر خسرو دهلوى، به قلم كتابت خفى خوش، با رقم: «... فى تاریخ شهر رجب المرجب سنه‏ى ثمان سبعین ...

خلیل اللَّه هراتی

(وف 1035 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به خلیل. میر خلیل‏اللَّه برادرزاده‏ى محمدحسین باخرزى و شاگرد سید احمد مشهدى بود. شعر مى‏سرود و در خط نستعلیق از عموى خود برترى داشت و هنگامى كه شاه طهماسب صفوى به مشهد آمد، از وى سرمشق گرفت و در مراجعت شاه به عراق، در ملازمت او به قزوین رفت. بعدها سفرى به كاشان كرد و از ...

محمدطاهر حسینی زنجانی

(س یازدهم ق)، خطاط. از كاتبان گمنام بود. از خطوط وى: یك نسخه «گلستان» سعدى، به قلم نیم دودانگ متوسط، با رقم: «تمت على ید... خلیفه محمدطاهر بن قوام‏الدین محمد بن عبداللَّه الحسینى الزنجانى... سنه‏ى 1081»؛ یك قطعه از مرقعى، به قلم دو دانگ جلى خوش، با رقم: «محمدطاهر الحسینى». ...