خط
درویش عمر

(؟)، خطاط. از آثار وى: مرقع ثلث سه دانگ و نسخ كتابت خفى عالى، با رقم: «مشقه اضعف لضعفا درویش عمر الجودى...». ...

درویش عبدی بخارایی

(وف 1057 ق)، خطاط. در اصفهان به خدمت میرعماد رسید و از وى تعلیم خط گرفت. به مسافرت و سیاحت پرداخت و در دولت سلطان مراد خان چهارم، به خاك عثمانى رفت و در استانبول به خدمت او رسید و مدتها معزز مى‏زیست. وى به خواهش محمد پاشا صدراعظم، شاهنامه‏اى نوشت و در سفر عثمانى به سلك مشایخ طریقه‏ى مولویه درآمد. درویش ...

درویش عبدالمجید

(1185 -1150 ق)، خطاط و شاعر. متخلص به مجید و خموش. وى از مردم طالقان قزوین بود. در آغاز جوانى به اصفهان آمد و معلومات خود را در آنجا تكمیل كرد و سرآمد هنرمندان فن خط شد. او از معاصران لطفعلى آذر بیگدلى بود. عبدالمجید برجسته‏ترین استاد خط شكسته نستعلیق است، همانطور كه خط نستعلیق به دست میرعماد كمال یافت، ...

درویش شمس کاتب

(س یازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه ثلث دو دانگ جلى عالى و نسخ و رقاع كتابت جلى خوش، با رقم: «مشقه درویش شمس الكاتب فى حجه 1028 من هجریه». ...

محمد درویش سمرقندی

(س دهم و یازدهم ق)، خطاط. از خوشنویسان گمنام بود. از آثار وى قطعه‏اى در كتابخانه‏ى سلطنتى موجود است، به قلم سه دانگ خوش و با رقم: «فقیر محمد درویش السمرقندى غفر ذنوبه». ...

درویش احمد

(؟)، خطاط. از آثار وى: یك لوحه ریحان و ثلث شش دانگ و نسخ و رقاع دو دانگ عالى، با رقم: «كتبه الفقیر السید درویش احمد غفر ذنوبه و ستر عیوبه». ...

اسماعیل دبیر الممالک

(ز 1320 ق)، خطاط و مترجم. سمت ژنرال آجودانى و مترجمى صدر اعظم را داشت و چون به زبان فرانسه و آلمانى آشنا بود، چند كتاب را به فارسى ترجمه كرد و در وزارت امور خارجه هم سمتى داشت. اسماعیل خان خط نستعلیق و شكسته را خوش مى‏نوشت. وى تا تاریخ تالیف «تذكره‏ى خوشنویسان» سپهر هنوز در قید حیات بود. ...

محمدحسین دبیر الملک

(س سیزدهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «مفتاح الفلاح» و «دعاى كمیل»، به خط نستعلیق كتابت خوش، با رقم: «... محمدحسین الحسینى الملقب بدبیر الملك، فى شهر ربیع المولود سنه 1286». ...

حسن گیلانی دبیر مخصوص

(س چهاردهم ق)، خطاط. ملقب به دبیر مخصوص و نایب الوزاره. وى در هنگام تالیف «تذكره‏ى سپهر» (سال 1320 ق) در وزارت امور خارجه به كار تحریر و نگارش اشتغال داشت. حسن خان نستعلیق و شكسته را از خفى و جلى خوش مى‏نوشت. ...

محمدحسن دبیر شیرازی

(1335 -1286 ق)، شاعر، خطاط. وى خطوط شكسته، نسخ و تعلیق را خوش مى‏نوشت. به نیابت كارگزارى بوشهر مامور بندر مزبور شد و مدتى در آنجا به سر برد و به شیراز بازگشت و در اداره‏ى ایالتى منشى شد. دبیر به هند سفر كرد و سپس به بوشهر بازگشت و از آنجا به چابهار رفت و در اثر گرمى هوا به جنون مبتلا شد. برادرش، شعاع ...

علی اکبر دبیرالسلطان

(س چهاردهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «گلستان» سعدى، به قلم كتابت متوسط، با رقم: «براى تقدیم... مظفرالدین شاه، این غلام جان نثار على‏اكبر الملقب بدبیر السلطان، تحریر نمود، روز یكشنبه دویم شهر جمادى‏الثانى، سنه‏ى ایت ئیل 1316...«. ...

محمدتقی دبیرالدوله

(ز 1316 ق)، خطاط. او وزیر دار الشوراى ناصرالدین شاه قاجار بود كه اجدادش از علماء و مجتهدان بودند و سلسله‏ى نسبش به امام زین‏العابدین (ع) مى‏رسد. در جوانى تحصیل حسابدارى و دفتردارى و مقدمات علوم ادبى و عربى كرد. وى خطوط نستعلیق و شكسته را خوش مى‏نوشت. دبیرالدوله به منصب لشكرنویسى نیز رسیده است. پس از ...

علی اکبر دبیر

(تو 1286 ش)، خطاط. در رضاییه به دنیا آمد. پدرش مردى تحصیل كرده بود و به همین جهت، فرزند خود را به تحصیل دانش و كسب كمال و نوشتن مشق خط واداشت. دبیر در ابتداى كار وارد خدمت فرهنگ شد، سپس به وزارت دارایى منتقل گردید و در سال 1337 ش بازنشست شد. او خط نستعلیق و شكسته را عالى مى‏نوشت. ...

ابراهیم دایمی

(؟)، خطاط. از آثار وى: مرقع ثلث سه دانگ جلى و نسخ كتابت عالى، با رقم: «سوده ابراهیم المعروف بدائمى» در موزه‏ى اسلامى ترك. ...

داوود گلپایگانی

(ز 1315 ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «سفر نامه‏ى» مظفرالدین شاه قاجار به فرنگ، به قلم كتابت خوش و با رقم: «تمام شد در روز جمعه از شهر محرم‏الحرام هزار و سیصد و پانزده، حرره الحقیر الفقیر داود گلپایگانى». ...

محمد داوری شیرازی

(1283/1282 -1238 ق)، خطاط، نقاش، ادیب و شاعر، متخلص به داورى. در شیراز به دنیا آمد. علوم ادبى و عربى و آداب سخنورى و خوشنویسى را در محضر پدر و برادر مهتر خود وقار، آموخت و فنون نقاشى و چهره‏نگارى و نیز زبان و ادبیات تركى را از شخصى به نام حاجى اسداللَّه فراگرفت. داورى در سرودن انواع مختلف شعرى بویژه ...

داور کیا حسینی

(س یازدهم ق)، خطاط. از خوشنویسان و قاطعان عصر خود بود. از آثار وى: یك قطعه به قلم دو دانگ خوش، با رقم: «فقیر داور كیا الحسینى»؛ قطعه‏اى بریده، به قلم سه دانگ نستعلیق خوش و سه دانگ ثلث عالى، با رقم: «قاطعه داور كیا الحسینى». ...

تقی دانش تفرشی

(1326 -1250 ش)، خطاط:، منشى و شاعر، متخلص به دانش. ملقب به ضیاء لشكر و مستشار اعظم. معروف به بلور. در تفرش به دنیا آمد. از كودكى نزد ملا عبدالحمد یزدى و میرزا على محمد به تحصیل زبان عربى و ادبیات فارسى پرداخت و تعلیم خط گرفت. در یازده سالگى قصیده‏اى در هفتاد بیت به رشته‏ى نظم كشید كه سبب شهرتش شد. از ...

خیری

(ز 1311 ق)، خطاط. از خطوط وى: دو لوحه ثلث یك دانگ كتیبه‏ى عالى، با رقم: «اثر خیرى 1310 و 1311». ...

خیرالدین

(وف 981 ق)، خطاط. وى شاگرد میرعلى هروى بود و با اجازه‏ى استاد، یك نسخه «شاهنامه» فردوسى را كه میر به كتابت آغاز كرده بود، به پایان رسانید. ...