خط
محمدتقی رکن الدوله قاجار

(ح 1318 -1262 ق)، خطاط. از شاهزادگان هنرمند و با كفایت قاجار بود و به كارهاى خطیر مانند ایالت خراسان اشتغال داشت. مجموعه‏ى كتابهاى خطى وى از نفایس است. او خط نستعلیق را استادانه مى‏نوشت و از شاگردان میرزا كاظم خطاط بود. از آثار او: قطعه‏اى به قلم سه دانگ خوش، با رقم: «بنده‏ى درگاه محمدتقى قاجار 1275»؛ ...

کمال الدین محمود رفیقی هروی

(س نهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به رفیقى. از مردم خراسان و پدر مجنون چپ‏نویس بود و نستعلیق را خوش مى‏نوشت. از آثار وى: یك نسخه «خمسه‏ى» جامى، به قلم كتابت خفى متوسط، كه عباراتى به قلم رقاع و شكسته تعلیق كتابت خوش نیز دارد و چنین تمام مى‏شود: «تمت هذه الفیض الحقیقى بخط العبد محمود الرفیقى، فى سنه‏ى 893» ...

رفیع بخاری

(س دهم ق)، خطاط، موسیقیدان، پزشك و شاعر. وى در بیشتر علوم دست داشت و پزشك حاذقى بود. در خط نستعلیق شاگرد سلطانعلى مشهدى و از خوشنویسان معروف زمان خود بود. رفیع قانون را خوب مى‏نواخت و در فن موسیقى مهارت داشت. وى را در این فن پس از خواجه عبداللَّه مروارید از همه برتر مى‏دانستند. او در سن هفتاد سالگى درگذشت ...

ابراهیم رفعتی تبریزی

(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به رفعتى. در تبریز متولد شد و در همان جا نشو و نما كرد. خط شكسته را نیز نیكو مى‏نوشت. به هندوستان سفر كرد. پس از بازگشت از هند مدتى در خدمت عرب خان، حاكم شروان بود و در همان جا نیز فوت كرد. ...

رفعت قاجار

(وف 1255/1250 ق)، شاعر و خطاط. فتحعلى‏شاه حكومت كرمانشاه را به وى داد. وى خط نسخ را نیكو مى‏نوشت. در «مدایح معتمدیه» اشعارى از وى ذكر شده است. ...

رفیع الدین محمد رفعت اصفهانی

(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به رفعت. وى نواده‏ى حاج باقر، معروف به مسگر است. رفعت شاعرى با كمال و صلاح و مقبول عامه بود و از علوم مختلف سررشته داشت. خط نستعلیق را خوش مى‏نوشت. از او است: بزم مرا خیال خطت یاسمن كند سرو قد تو كلبه‏ى ما را چمن كند ...

رضی شیرازی

(ز 1313 ق) خطاط و شاعر، متخلص به رضى. وى در علوم ادبى و لغت عربى و خطوط، بخصوص نستعلیق دست داشت. در سال 1278 ق از شیراز به تهران آمد و در وزارت امور خارجه به خدمت مشغول شد و به مقامات عالى رسید. میرزا رضى گاهى نیز شعر مى‏سرود. صاحب «تذكره‏ى مرآت الفصاحه» او را دیده است. ...

محمد امیر رضوی

(وف 1274 ق)، خطاط، نقاش و مذهب. از معاصران و مصاحبان غلام محمد هفت قلمى بود. وى جوانى خوش اخلاق و خوش طبع و شیرین زبان بود كه در هنر نقاشى، تذهیب، جدول‏كشى، صحافى، علاقه‏بندى و سنگ تراشى مهارت داشت. او نستعلیق را به شیوه‏ى قدما مى‏نوشت و در خوشنویسى از روش رشیدا پیروى مى‏كرد و خود مجموعه‏ى نفیسى از آثار ...

رضا موسوی

(؟)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه از مرقع رقاع دو دانگ جلى خوش، با رقم: «حرره اقل الاقلین و اول الاذلین ابن محمدرضا الشیف الموسوى». ...

رضاقلی شاملو

(س سیزدهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك رقعه نسخ كتابت جلى متوسط، با رقم: «كتبه العبد رضاقلى شاملو للولد الاعزالاكرم محمد ابراهیم فى سنه 1251»؛ بیاض بغلى روى كاغذ ترمه سفیداب الوان، نسخ و رقاع كتابت خفى متوسط، با رقم: «حرره العبد المذنب المحتاج الى رحمه‏اللَّه الملك الغنى ابن احمد شاملو رضاقلى فى شهر صفر ...

رضا ترکمان

(وف 1245 ق)، خطاط. به نقل از سپهر وى نستعلیق را خوش مى‏نوشته است. ...

رضا اصفهانی

(وف 1290 ق)، خطاط. به قول سپهر وى نستعلیق را خوش مى‏نوشته است. ...

عبدالرشید رشیدای قزوینی

(وف 1081 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به رشیدا. خواهرزاده و شاگرد میرعماد قزوینى و از معاصران جواهر رقم بود. وى پس از قتل میر، چندى در اصفهان به سر برد و سرانجام رخت به هندوستان كشید و به دربار شاه جهان راه یافت و جزو ملازمان خاص شد. او را در ایران به نام عبدالرشید و رشیدا و در هندوستان به عنوان آقا رشید و ...

محمدتقی رشیدای ثانی

(س سیزدهم ق)، خطاط. از كاتبان گمنام بوده كه خود را رشیداى ثانى خوانده است. وى خط نستعلیق و نسخ، هر دو را خوش مى‏نوشته است. از آثار او: یك نسخه «جوشن كبیر»، به نسخ كتابت خوش و نستعلیق متوسط و با رقم: «... انا العبد محمدتقى كاتب السلطانى، رشیداى ثانى». ...

رسول

(س دوازدهم ق)، خطاط. از خوشنویسان گمنام بود. یك قطعه به خط وى در موزه‏ى كابل است، به قلم سه دانگ و نیم دو دانگ خوش و با رقم: «مشقه رسول سنه‏ى 1170». ظاهرا او همان عبدالرسول است كه در همان موزه، قطعه‏اى به همان قلم و با این رقم دارد: «عبد الرسول سنه‏ى 1169». ...

رستم علی شاهی

(س نهم ق)، خطاط. وى از نزدیكان سلطان على قاینى و عبدالرحیم و عبدالكریم خوارزمى و از خوشنویسان دربار سلطان یعقوب آق قوینلو (896 -884 ق) بود و به همین مناسبت «شاهى» رقم مى‏كرد و به شیوه‏ى سلطانعلى مشهدى مى‏نگاشت. از آثار وى: هشت قطعه در مرقعهاى مختلف، به قلمهاى دو دانگ و نیم دو دانگ و كتابت خوش، با رقم: ...

رستم علی خراسانی

(س دهم ق)، خطاط. وى خواهرزاده‏ى بهزاد، نقاش معروف، بود. خط نستعلیق را خوش مى‏نوشت و در كتابت خفى و جلى مهارت داشت. به قولى در هرات نشو و نما یافته و در دربار سلطان حسین بایقرا به كتابت مشغول بوده و پس از زوال سلطنت او به فارس سفر كرده است. در اوایل حال از كاتبان كتابخانه‏ى بهرام میرزاى صفوى و سپس در ...

رستم سمرقندی

(وف 1005 ق)، خطاط، شاعر، متخلص به رستم. وى مدتى در دستگاه سعید خان در سمرقند منصب انشاء داشته، پس از مرگ او به بلخ رفت و به وزارت خواجه جان پارسا رسید. پس از مرگ خواجه به هند رفت و در آن دیار سرگردان بود تا در مالوه درگذشت. از جمله آثارش: «دیوان» شعر. ...

محمدحسین رزه ای باخرزی

(س دهم ق)، خطاط و شاعر. از خوشنویسان قزوین بود. متقدمان تذكره‏نویسان وى را از رزه‏ى باخرز و متاخران اسفراینى دانسته‏اند. میر محمدحسین شاگرد محمدقاسم شادیشاه بود و از تعلیم شاه محمود نیشابورى و سلطان محمد خندان نیز بهره‏مند شد. كتابت او را پخته و حتى بعضى در نهایت امتیاز یافته‏اند. وى در قزوین با اكثر ...

رحیم همدانی

(وف 1285 ق)، خطاط. به نقل از سپهر، وى خط نستعلیق را خوش مى‏نوشت. ...