خط
عبدالجواد نیشابوری

(س چهاردهم ق)، خطاط. از وى یك نسخه «طرائق الحقائق» به خط نسخ، در 1319 ق، در تهران به چاپ سنگى رسیده، كه مقدمه‏ى آن را به قلم نستعلیق كتابت خفى متوسط نوشته است. ...

عبدالجواد شریف یزدی

(ز 1315 ق)، خطاط. از خوشنویسان سده‏ى سیزدهم و چهاردهم هجرى است. از آثار وى: یك نسخه «ده فصل» خواجه نصیر طوسى و «سلم السماء» غیاث‏الدین جمشید كاشانى، به قطع نیم ربعى و خط نسخ و رقاع كتابت متوسط، با رقم: «تمت هذه النسخه الشریفه... عبدالجواد الشریف الیزدى، فى... هزار و سیصد و پانزده من الهجره المصطفویه ...

عبدالجبار اصفهانی

(وف 1065 ق)، خطاط. از شاگردان طراز اول میرعماد و از استادن برجسته‏ى نستعلیق است كه طریقه‏ى استاد را پیش گرفت و بخوبى از عهده‏ى تقلید كارهاى استاد برآمده است. وى در اصفهان درگذشت. از آثار او: چهار قطعه، به قلمهاى دو دانگ و نیم دو دانگ و كتابت عالى و خوش، با ربم: «العبد عبدالجبار سنه‏ى 1020» و «الفقیر ...

عباسعلی تفرشی

(س سیزدهم و چهاردهم ق)، خطاط. از آثار وى كتابت «لطیفه‏ى غیبیه» است كه در 1304 ق در تهران به چاپ سنگى رسیده و دیگر، كتابت «بحر الجواهر»، در علم حساب و سیاق، كه رساله‏ى اول به قلم نستعلیق كتابت خفى خوش و رساله‏ى دوم به قلم شكسته‏ى كتابت خوش است، و به ترتیب با رقمهاى: «تمت بالخیر... بید اقل الكتاب عباس ...

عباس تبریزی

(س سیزدهم ق)، خطاط. وى ظاهرا شاعر هم بوده و قدرت تخلص مى‏كرده است. از آثار وى «برج زواهر» است كه به قلم كتابت خفى متوسط نوشته و در 1276 ق به چاپ رسیده است. ...

محمد حسین عالی شیرازی

(وف 1246 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به عالى. اهل شیراز و از احفاد مى‏رسید شریف علامه بود. پدرش قبل از حاجى ابراهیم‏خان، كلانتر شیراز بود و لقب صاحب اختیارى داشت. تولیت آستانه‏ى احمدیه در زمان نادرشاه در دست این خاندان بود.وى مردى ادب‏دوست و محلفش مجمع ادبا و فضلا بود. خط نستعلیق را خوب مى‏نوشت و و بیشتر ...

عبدالحسین عارف کاشانی

(ز 1083 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به عارف. از سادات حسینى كاشان و معاصر و مصاحب میرزاطاهر نصرآبادى بود. جز نستعلیق، نسخ را نیز خوب مى‏نوشت و با اجرت كتابت مصاحف، امرار معاش مى‏كرد. مدتى در اصفهان بود، سپس به كاشان بازگشت و هنگام تألیف تذكره‏ى «نصرآبادى»، در 1083 ق، در كاشان مى‏زیست. از آثار وى «دیوان» شعر ...

عارف حسینی هروی

(س نهم و دهم ق)، خطاط و شاعر. از خوشنویسان و شاعران دوره‏ى سلطان حسین میرزا بایقرا بود و در خط نستعلیق مهارت داشت. از او اشعارى در تذكره‏ها نقل شده است. بعضى وى را یزدى مى‏دانند. از آثار او: یك نسخه «نزهه الارواح» امیر حسینى و «لمعات» عراقى، به قلم كتابت خفى متوسط، با رقم: «تمت... عارف بن روح‏الله الحسینى... ...

ظهیر الدین محمد الاصفهانی

(س دهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه از مرقع سید احمد مشهدى، به خط ثلث سه دانگ جلى عالى و نسخ و رقاع كتابت خوش، با رقم: «مشقه العبد الاقل ظهیرالدین محمد الاصفهانى»، (قرن 10). ...

ظهیرالدین ابراهیم ظهیر اصفهانی

(س دهم ق)، خطاط و شاعر. وى خط نستعلیق را خوش مى‏نوشت و شعر نیز مى‏سرود. امین احمد رازى آورده كه: «میرزا ابراهیم خط نستعلیق را در غایت جودت تحریر مى‏نموده و گاه‏گاه به شیوه‏ى جد و روش هزل بیتى یا رباعیى انشاء مى‏كرده». برخى از اشعار وى به اشتباه در «دیوان» ظهیر فاریابى وارد شده است. از او «دیوان» شعرى ...

ظهوری

(ز 902 ق)، خطاط. وى غیر از نورالدین محمد ظهورى ترشیزى شاعر است كه نزدیك یك قرن پیش از او مى‏زیسته است. از آثارش: یك نسخه «كلیات» عبدالرحمان جامى، به قلم كتابت متوسط و با رقم: «كتبه ظهروى، تمت الكتاب بعون الملك الوهاب، بتاریخ شهر شوال سنه‏ى اثنى و تسعمائه». ...

ظفر حسین حسینی مرعشی

(ح س دوازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه قرآن بغلى جلد سوخته عالى، دو صفحه‏ى افتتاح متن و حاشیه مرصع عالى، به خط نسخ غبار خوش و با رقم: «قد وقع الفراغ من تحریره و انا العبد الاقل ظفر حسین‏خان الحسینى المرعشى»، (حدود قرن 12).[1] از اوست: قرآن بغلى جلد سوخت عالى. دو صفحه‏ى افتتاح متن و حاشیه مرصع عالى ...

محمد حسن ظریف اصفهانی

(س سیزدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به ظریف. از اعیان اصفهان و با بسمل، مؤلف تذكره‏ى «دلگشا»، دوستى داشت. وى از منشیان نظام‏الدوله محمد حسین‏خان صدر اصفهانى به شمار مى‏رفت و در نوشت خط شكسته مهارت داشت و بعضى قرآنهاى خط میرزا احمد نیریزى، تراجم و خواص الآیات به خط اوست. ظریف شعر را نیز نیكو مى‏سرود. از ...

محمد حسین طوبی کاشانی

(ز 1315 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به طوبى. از كاتبان معاصر است كه شعر نیز مى‏سرود. از آثار چاپى وى، یك نسخه «دیوان» هلالى جغتایى است كه به قلم كتابت متوسط نوشته و تاریخ 1315 ق دارد و چنین رقم نهاده: «این عبدمذنب...شیخ محمد حسین تاجر كاشانى المتخلص بطوبى...». از دیگر آثارش: كتابت «شرح دعاى جوشن و صباح»؛ ...

هاشم طوبی

(س چهاردهم ق)، خطاط. از هنرمندان كتیبه‏نویس است كه در اصفهان مى‏زیست. از آثار وى: كتیبه‏ى سردر مسجد و مدرسه‏ى ركن‏الملك در اصفهان، به خط ثلث و با رقم: «... العبد الاقل الآثم سید هاشم المتخلص بطوبى 1320». ...

رمضان طلاکوب اصفهانی

(س سیزدهم و چهاردهم ق)، خطاط. مشهور به استاد رمضان. از هنرمندان كتیبه‏نویس است. از آثار وى كتیبه‏هایى در آرامگاه سید حجه‏الاسلام در اصفهان است كه این كتیبه‏ها اشعارى است به خط نستعلیق طلایى بر زمینه‏ى مشكى. ...

علی محمد طغرل اصفهانی

(ز 1307 ق)، شاعر و خطاط. وى برادرزاده‏ى تاج الشعراء شهاب بود. صاحب «فرهنگ سخنوران»، تخلص شهاب را، تخلص اولیه طغرل ذكر كرده و شهاب اصفهانى را با طغرل اصفهانى یكى مى داند. وى در همان اوایل جوانى پدر و عمویش رااز دست داد. پس از آن چندى به مسافرت پرداخت و مدتى در شیراز و سپس در تهران اقامت گزید. او مدتى ...

طغرایی

(س دهم ق)، خطاط. اصلش قزوینى است و شهرت وى به طغرایى از آن روست كه طغراى مناشیر و احكام را بسیار خوب مى‏نوشت. ...

فرج الله طرفه ی محلاتی

(س سیزدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به طرفه. ملقب به خازن الاشعار. اصلش شیرازى و برادر بزرگ حبیب‏الله خاقانى است. در طفولیت، پدر آنها از شیراز به محلات رفت و متوطن شد. میراز فرج‏الله در آنجا به كسب علم و هنر پرداخت و از علوم متداول زمان خود بهره‏ها برد و در خط نستعلیق سرآمد گردید. پس از چندى به تهران آمد ...

ابوالقاسم محمد نصیر طرب اصفهانی

(1330 -1276 ق)، خطاط، نقاش و شاعر، متخلص به طرب. ملقب به ملك الشعراء. وى پدر استاد جلال‏الدین همایى است. او را متو افهانى شیرازى گفت، چرا كه محل تولد و نشوونما و مدفن او در اصفهان بوه و به این اعتبار اصفهانى است، اما به رعایت نسب و نژاد پدر و اسلافش، اصلش شیرازى است. طرب چهارده ساله بود كه پدرش درگذشت ...