خط
محمدرحیم اردبیلی

(ز 1077)، خطاط. وى علاوه بر نستعلیق، به همه‏ى اقلام متداول مسلط بود و نستعلیق را استادانه مى‏نوشت. از آثار وى: یك نسخه منظومه‏ى «دستور مجالس» نزارى قهستانى، به قلم كتابت خفى عالى، با رقم: «... سنه‏ى 1075، كتبه العبد... محمدرحیم بن محتسب اردبیلى...»؛ یك نسخه «حدیقة الحقیقه» سنایى، به قلم كتابت عالى، با ...

محمد خیام

(س هشتم و نهم ق)، نقاش و خطاط. از شیوه‏ى عبدالحى هروى پیروى مى‏كرد و دنباله‏رو مكتب چینى نیز بود و در این زمینه از استاد سیاه قلم و استاد شیخى و فضل‏اللَّه دیوانه درس مى‏گرفت و در شیوه مخلوط ایران و چینى نقش مى‏آفرید. استاد محمد در ارائه مجالس رزمى و چهره‏پردازى و پرنده‏سازى قدرت قلم داشت و در خط تعلیق ...

محمد خوشنویس نطنزی

(ز 1275 ق)، خطاط. از آثار وى: قرآن نیم ربعى جلد روغنى، شش صفحه‏ى اول تمام مذهب، نسخ كتابت خفى عالى به شیوه‏ى آقا غلامعلى، با رقم: «حسب الفرمایش... آقا محمد امین ابن مرحوم... حاج محمدرضا التاجر الشیرازى صورت اختتام یافت از ید كاتب الحروف آقا محمد خوشنویس الشهیر بنطنزى سنه‏ى 1275». ...

محمدحسین مازندرانی

(ز 977 ق)، خطاط. از هنرمندان اهل سارى بود. از آثار وى: یك نسخه «ذخیره‏ى خوارزمشاهى» كامل، مجدول مذهب، نسخ كتابت خفى متوسط، با رقم: «تمام شد كتاب موسوم به كتاب ذخیره‏ى خوارزمشاهى بتوفیق و استعانت الهى... بدست ضعیف... محمدحسین بن شرف‏الدین على بن كمال‏الدین مازندرانى در دارالمؤمنین سارى... سنه‏ى نهصد و ...

محمدحسین حسینی قاینی

(ز 1271 ق)، خطاط. از آثار وى: ادعیه‏ى گوناگون، جلد روغنى عالى، در حاشیه آیةالكرسى به خط رقاع عالى، مرقع به نسخ و رقاع كتابت جلى ممتاز، با رقم: «اهداء حضور... امام الجمعة... العبد محمدحسین الحسینى القائنى 1271»؛ حواشى و كتیبه جلد روغنى، به خط رقاع عالى، با رقم: «العبد الجانى محمدحسین بن محمداسمعیل الحسینى ...

محمدجعفر یزدی

(ز 1238 ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «منتخب الاعمال» علینقى ابن ابى‏محمد استرآبادى، وزیرى كوچك مذهب عالى، نسخ و رقاع خوش، با رقم: «حرره العبد الاقل... ابن محمدباقر، محمدجعفر... سنة 1238 من الهجرد النبویة»؛ ادعیه نیم ربعى، نسخ كتابت جلى خوش، با رقم: «فى شهر شوال المكرم... ابن محمدباقر، محمدجعفر فى 1224». ...

محمدجعفر تهرانی حائری

(ز 1281 ق)، مذهب و خطاط. وى مذهبى نازك قلم بود و در خط نسخ نیز قلمى شیوا داشت. تنها اثر وى رساله‏ى دینى و احكام شرعى است كه علاوه بر تذهیب و آرایش صفحات و جداول كناره‏ها، متن اصلى رساله را نیز به خط نسخ شیواى خود كتابت كرده است و حواشى نسخه با تذهیبهاى زیبا و گلهاى الوان و كتیبه‏هاى مذهب و گنبدى آرایش ...

محمدجعفر اصفهانی

(ز 1280 ق)، خطاط. از آثار وى: اسفار (مجلد سوم) وزیرى، مجدول مذهب، نسخ كتابت خفى متوسط، با رقم: «محمدجعفر ابن رجبعلى الاصفهانى... سنة اثنین و خمسین و مأتین بعد الالف...»؛ اسفار (امور عامه) وزیرى، نسخ كتابت خفى متوسط، با رقم: «... و انا العبد... ابن رجب على محمدجعفر سنة 1280». ...

محمدتقی مذهب اصفهانی

(ز 1293 ق)، مذهب، نقاش، قلمدان‏ساز و خطاط. از شاگردان سید ابوالقاسم حسینى مذهب باشى اصفهانى بود و شیوه‏ى وى را پیروى مى‏نمود. میرزا محمدتقى علاوه بر هنر تذهیب و مراحل مختلف آن، در تصویرسازى و چهره‏پردازى نیز مهارت داشت. عمده كار این استاد، تهیه جلد و قاب آینه و قلمدان و سایر كارهاى روغنى بود كه در كارگاه ...

محمد تاج الدین حیدر

(ز 1000 ق)، مذهب و خطاط. از مذهبان شیرین قلم شیراز بود و در خط نستعلیق نیز دست داشت. از آثار رقم‏دار وى، كه نمونه خط نستعلیق استادانه و همچنین صنعت تذهیب خود را یكجا ارائه داده، یك نسخه كلام‏اللَّه مجید، به خط عبدالوهاب شیرازى و به سال 1000 قمرى است، با رقم: «... بسعى و اهتمام العبد الاحقر، محمد تاج‏الدین ...

محمد بهرام

(ز 959 ق)، خطاط. از آثار وى: یك نسخه «اخلاق منصورى» غیاث منصور، به قلم كتابت خوش، به شیوه‏ى سلطان محمد نور، با رقم: «تمام شد كتاب... محمد بهرام سنه 958»؛ یك نسخه «دیوان» امیر شاهى، به همان قلم، با رقم: «كتبه العبد المذنب محمد بهرام بمدینة الشام فى تاریخ 959»؛ یك نسخه «رسم الخط» مجنون چپ نویس و «قواعد ...

محمدباقر هروی

(ز 987 ق)، خطاط. وى شاگرد پدر خود بود. میرزا سنگلاخ و به تبعیت او سپهر و میرزا حبیب، وى را پدر میرعلى دانسته و به او لقب ذوالكمالین داده‏اند. محمد باقر جز نستعلیق، خط تعلیق را نیز خوش مى‏نوشت. بنا به نوشته‏ى بعضى از تذكره‏نویسان در علم كلام و حكمت بى‏مانند بود و كتابى در رد «شرح اشارات» خواجه نصیرالدین ...

محمدباقر سمسوری اصفهانی

(س سیزدهم ق)، خطاط. در عهد فتحعلى‏شاه و محمدشاه و ناصرالدین شاه قاجار مى‏زیست. وى در خط از شیوه‏ى میرعماد و محمدصالح پیروى مى‏كرد و بسیارى خط وى را بر محمد صالح ترجیح مى‏دادند. عبدالرحیم سمیرمى از شاگردان او بود. از آثار وى: یك نسخه كلام‏اللَّه مجید، به خط نسخ جلى در سال 1235 ق؛ یك مرقع، مشتمل بر دوازده ...

محمدباقر خوانساری

(ز 1267 ق)، خطاط. از آثار وى: شش دفتر «مثنوى»، مجدول مذهب، جلد روغنى، نسخ كتابت خفى متوسط، با رقم: «قد فرغ من تسوید هذا الكلام... ابن محمد هاشم، محمدباقر الخوانسارى سنة سبع و ستین و مأتین بعد الالف...». ...

محمد باقر اصفهانی

(ز 1297 ق)، خطاط. از آثار وى: تصدیق خط نیریزى پشت كتاب «عدة الداعى»، به نسخ كتابت خوش، با رقم: «حرره محمد باقر الاصفهانى سند 1297». ...

محمد ایواوغلی

(س یازدهم ق)، مذهب، خطاط و شاعر. از اهالى قصبه‏ى ایواوغلى، از توابع شهر خوى و از قورچیان سلطان حمزه میرزا (م 1069 ق)، نواده‏ى شاه طهماسب، بود. در خوشنویسى و تذهیب و طلاكارى مهارت داشت و بیشترین كارهاى این هنرمند، تذهیب و تزیین و حاشیه‏بندى قطعات و نسخه‏هاى خطى بود و چون در صنعت شعر نیز دست داشت، اغلب ...

محمد انصاری

(س یازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه طلااندازى نسخ كتابت و كتابت خفى عالى شكسته، با رقم: «اول روز جمعه‏ى هشتم محرم‏الحرام سنة 1091 نوشته شد... العبد محمد الانصارى». ...

محمد امین هروی

(ز 993 ق)، خطاط. وى معاصر محمد امین مشهدى بود. از آثار وى: یك نسخه «یوسف و زلیخا» و «تحفة الاحرار» و «سبحة الابرار» و «خردنامه‏ى اسكندرى»، به قلم كتابت جلى متوسط، كه چنین تمام مى شود: «تمام گردید... كتبه الفقیر محمد امین الكاتب الهروى... سنه‏ى 993»؛ قطعه اى از یك مرقع، به قلم دو دانگ خوش، با رقم: «مشقه ...

محمد امین منشی

(وف 1001 ق)، خطاط. تعلیق‏نویس دربار شاه طهماسب و نبیره‏ى مولانا ادهم منشى بود. در قزوین نشو و نما یافت و تعلیق را خوش مى نوشت. صاحب «گلستان هنر» آورده كه منشى بى قرینه و صاحب سلیقه بود و مدتها در دارالانشاء اوقات صرف نموده، مدار نوشتن كتابات روم تركى و فارسى برو بود. دو سال انشاء شاه والاجاه شاه عباس ...

محمد امین مشکی کاشانی

(ز 1017 ق)، خطاط. از آثار وى: قرآن نیم ربعى، نسخ كتابت و رقاع كتابت خوش، با رقم: «كتبه العبد الضعیف... محمد امین بن احمد المشكى الكاشانى سنه سبع عشر و الف 1017». ...