خط
محمدمحسن

(ز 1240 ق)، خطاط. از آثار وى: «تعلیقات نماز» نیم ربعى، دو صفحه‏ى اول متن و حاشیه مرصع، نسخ كتابت جلى خوش، با رقم: «كتبه العبد المذنب محمدمحسن بن ملك احمد القاضى العسكر السلطانى فى سنة 1240». ...

محمد قاسم مصور تبریزی

(ز 1032 ق)، نقاش و خطاط. اهل تبریز بود كه پس از درك مقدمات تصویرسازى، راهى اصفهان شده و در خدمت استادان نامى و پرآوازه آن سامان قرار گرفته است. وى بسان استاد محمدى و سایر پیشتازان این مكتب، تصویر مى‏آفریده و در حد خود هنرمندى صاحب عیار بوده است. استاد محمد قاسم در سایه‏پردازى شیوه‏ى مخصوصى داشت و آنها ...

محمدعلی مصورزاده ی خویی

(وف 1321 ش)، نقاش و تابلونویس. از تصویرسازان شهر خوى بود و در معیت پدر هنرمندش به نقش تصویر مى‏پرداخت. محمدعلى در شبیه‏سازى صاحب قلم بود و طراحى‏هاى مدادى را خوب مى‏دانست. وى در مقبره‏ى محله امامزاده‏ى خوى دفن شده است. از آثار بجا مانده‏ى او كه در ترتیب و نقش آنها با سایر هنرمندان دیگر نیز همكارى نموده، ...

محمدعلی مذهب

(س سیزدهم ق)، مذهب، نقاش و خطاط. گلزارنویس با مهارتى بود و در تشعیر و تذهیب قلم هنرمندانه‏اى داشت. از آثار وى خط شش دانگ گلزارى است كه جمله‏ى یا امیرالمؤمنین حیدر را به خط نستعلیق جلى نوشته و داخل آن را، در شیوه‏ى گلزارى تزیین نموده است و زمینه را نیز به تذهیب كارى آرایش داده و رقم «یا على ادركنى» دارد ...

محمدعلی قاینی بیرجندی

(وف 1305 ق)، خطاط، نویسنده و دانشمند. وى در علوم فلسفى و هیئت و نجوم و ریاضیات استاد بود و جز خط نستعلیق، شكسته تعلیق و شكسته نستعلیق را نیز استادانه مى‏نوشت. این استاد بیشتر عمر خود را در اصفهان گذراند، سپس به تهران آمد و در این دیار سكنى گزید. سلطان اویس میرزا احتشام‏الدوله مدتى نزد وى تلمذ كرده است. ...

محمدعلی تذهیبی

(وف 1312 ش)، مذهب و خطاط. معروف به آقا محمدعلى. وى نوه‏ى استاد محمدعلى بهار، فرزند میرزا ابوطالب مدرس است كه در صنعت تذهیب دستى داشته و در زمان خود از تذهیب كاران شیرین قلم بوده است. آقا محمدعلى علاوه بر زرنشان كردن قلمدان، در حواشى نقاشى‏هاى میرزا آقا امامى، هنرمند معاصر خود، تذهیبهاى جالبى كرده است. ...

محمد صوفی مراغه ای

(ز 876 ق)، خطاط. از آثار وى: مرقع تمام بریده «صد كلمه‏ى حضرت امیر (ع)»، از رشیدالدین وطواط، به همه‏ى اقلام و به خطوط مختلف خوش و متوسط، با رقم: «تم الكتاب بعون اللَّه تعالى... العبد... محمد بن سیدى احمد بن على الصوفى المراغى فى سنة 876». ...

محمدصالح کاتب نیشابوری

(ز 1096 ق)، خطاط. از آثار وى: قرآن رحلى، دو صفحه‏ى افتتاح متن و حاشیه مرصع عالى، نسخ كتابت جلى متوسط، با رقم: «... ابن غلامحسین، محمدصالح الكاتب المنسوب الى النیسابور... سنة سادس و تسعین بعد الالف من الهجرة النبویة 1096». ...

محمدصالح سبزواری

(ز 949 ق)، خطاط. از آثار وى: یك صفحه از مرقع بایقرا طهماسب، ثلث چهار دانگ جلى و سه دانگ محرر عالى و نسخ و رقاع نیم دو دانگ خوش، با رقم:«مشقه العبد المذنب... محمد صالح بن محمد یوسف السبزوارى... سنة تسع و اربعین و تسعمائة من الهجرة المصطفویه». ...

محمدصادق مصحح

(ز 1042 ق)، خطاط. از آثار وى: مجموعه‏ى «اخلاق محسنى»، «اخلاق ناصرى» و «اخلاق جلالى»، به قطع وزیرى، پنج سرلوح مذهب عالى، جلد سوخت معرق، نسخ كتابت خوش، با رقم: «... و على ید العبد... ابن حاجى محمد الحافظ، محمدصادق المصحح، فى اول اللیل الاول من الاسبوع الاخر من الشهر الاخر من الربع الاول من السنة الثانى ...

محمدصادق رضوی یزدی

(ز 1248 ق)، مذهب، نقاش و خطاط. هنرمند ذوفنون بود كه خطوط نسخ و رقاع را استادانه مى‏نوشت و در جلدسازى نیز تبحر داشت. وى جمله فنون كتابت را از قبیل خط و تذهیب و جدول‏سازى و حل كارى و حتى جلد روغنى و آرایش آن را خود انجام مى‏داد و تمام رشته‏ها را پرمایه عمل مى‏آورد. از آثار او: ادعیه‏اى به خط نسخ و جلد ...

محمدصادق تبریزی

(ز 1084 ق)، خطاط. از آثار وى: «صحیفه‏ى سجادیه»، به خط نسخ و آخر رقاع كتابت خفى عالى، با رقم: «تمت الصحیفة الكامله... كتبه ابن محمدحسین، محمدصادق التبریزى... فى سنة 1083»؛ یك رقعه از مرقع ثلث سه دانگ جلى و نسخ كتابت و خفى و غبار خوش، با رقم: «كتبه محمدصادق التبریزى فى 1084». ...

محمد شفیع قزوینی

(ز 1059 ق)، خطاط. شاگرد میرعماد و در كتابخانه‏ى سلطنتى ملازم بود. میرزا سنگلاخ به او لقب خلیفةالخلفا داده و گفته كه در دوازده سالگى از قزوین به اصفهان رفت و نزد پدر به تعلیم خط پرداخت و خط خود را نزد میرعماد تكمیل كرد. محمد شفیع شعر نیز مى‏گفت و كتابدار شاه عباس بود. پس از مرگ پدر به قزوین بازگشت و به ...

محمد شفیع شیرازی

(ز 1076 ق)، خطاط. از آثار وى: «اصول كافى» و «فروع كافى» و «روضه‏ى كافى»، نیم ورقى، مجدول مذهب، سر هر كتاب سرلوح مرصع مذهب، نسخ تحریر كتابت خفى متوسط، با رقم: «قد فرغ من تحریره... سنة ست و سبعین بعد الالف... محمد شفیع ابن المرحوم شمس‏الدین عبداللَّه المعلم الشیرازى غفر ذنوبهما». ...

محمد شفیع رضوی

(س سیزدهم ق)، نقاش و خطاط. وى سیاه قلم را خوش مى‏ساخت و پرداز را استادانه مى‏زد. در جانورسازى صاحب ابتكار بود و نستعلیق را خوش مى‏نوشت. از آثار این هنرمند، تصویر گاوى است در سیاه قلم كه كوهان برآمده داشته و تصویر مرد چوپانى نیز، همراه آن دیده مى‏شود و به خط نستعلیق رقم «محمد شفیع رضوى» دارد. ...

محمد شفیع تبریزی

(ز 1262 ق)، خطاط. از نسخ‏نویسان طراز اول تبریز بود و قدرت قلم وى را كمتر كسى از معاصران داشته است. از آثار وى بسیار در دست است و سى و دومین قرآنى در كتابت كرده، دیده شده است. فرزند محمد شفیع، همنام جد خود، محمدعلى است كه خوشنویس نسخ و نستعلیق بوده است. از آثار وى: دعاى عدیله نیم ربعى جلد روغنى مذهب، ...

محمد ساوجی

(وف 1301 ق)، ادیب و خطاط. از خاندان میرزا ابوالفضل ساوجى و در زمره‏ى دانشمندان عصر خود بود و در نظم و نثر فارسى دست داشت و خط نستعلیق را خوش مى‏نوشت. وى در تهران درگذشت و در قم به خاك سپرده شد. از آثارش: ترجمه‏ى فارسى یك نسخه «صحیفه‏ى سجادیه»، به قلم كتابت خفى خوش، با رقم: «ترجمه‏ى این صحیفه‏ى كامله‏ى ...

محمد زمان تبریزی

(وف 994 ق)، خطاط. اصلا كرمانى بوده، ولى در تبریز نشو و نما یافته و به این نسبت معروف شده است. صاحب «گلستان هنر» او را كاتب و قطعه‏نویس مى‏داند. سپهر وفات او را 994 ق ذكر كرده است. از آثار وى: یك قطعه از مرقعى، به قلم سه دانگ و كتابت خوش، با رقم: «مشقه محمد زمان التبریزى...»؛ قطعه‏ى دیگرى، به قلم سه دانگ ...

محمد رشید تبریزی

(ز 1135 ق)، نقاش و خطاط. اهل تبریز بود و در گل و مرغ و چهره‏پردازى، قلمى پرمهارت داشت. وى خط شكسته را نیز خوش مى‏نوشت. از آثار او: تصویر آبرنگى بنفشه‏ى كوهى و گل لاله، با رقم‏هاى: «محمد رشید خان تبریزى 1129» و «محمد رشید تبریزى 1129»؛ تصویر ملا محمدباقر مجلسى، با رقم: «محتاج التفات محمد رشید خان تبریزى ...

محمدرحیم مشهدی

(ز 993 ق)، خطاط. از شاگردان سید احمد مشهدى بود. صاحب «مناقب هنروران» دو سه قطعه از خطوط او را، در 990 ق، در بغداد دیده است. از آثار وى: یك نسخه «دیوان» حافظ، به قلم كتابت جلى خوش، با رقم: «تمت الكتاب... على ید العبد الفقیر المذنب محمدرحیم... سنه‏ى 993»؛ یك نسخه رساله‏ى «كنوز الرموز»، به طریق مرقع، به ...