(س دهم ق)، خطاط. وقتى كه همایون پادشاه گوركانى هند به ایران آمد، قاسم ملازم و منشى وى شد و با او به هند رفت و بعد از مرگ همایون (963 ق) یك چند نیز در ملازمت فرزند او، شاهجلالالدین اكبر گذراند. ...
(س دوازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: «صحیفهى سجادیه» نیم ربعى، جلد روغنى، دو سرلوح مرصع، دو صفحهى اول متن و حاشیه مذهب، نسخ كتابت خفى متوسط، با رقم: «و قد تشرفت بكتابه هذه الصحیفه... محمد جعفر القارى التبریزى... فى سنهى 1123 بتوفیق الملك المعین». ...
(403 -366 ق)، ادیب، دانشمند، خطاط و شاعر. از سلسلهى آل زیار و از پادشاهان ادبپرور زمان خود بود كه بسیارى از شاعران فارسى و عربى زبان، حكما و دانشمدان تحت حمایت او به سر مىبردند. پایتخت او از مراكز علم و ادب آن روزگار به حساب مىآمد و شعرایى چون: خسروى سرخسى و قمرى گرگانى و دانشمندانى چون: ابوریحان ...
(س دهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به فیضى. از سادات شروان بود. اكثر خطوط را خوب مىنوشت و در فن انشاء مهارت داشت. از اوست: گفتى توان به آن مه نامهربان رسید گر بگذرى ز خود به خدا مىتوان رسید ...
(س دهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به فضلى. در قزوین به دنیا آمد. در خوشنویسى و خطاطى معروف و در سرودن شعر توانا بود. در زمان اكبرشاه گوركانى (1014 -963 ق) همراه پسر خود، مقصود قزوینى به هند رفت و در آگره اقامت كرد و همان جا درگذشت. از اوست:
فضلى چو غنچه خلعت هستى به خود مپیچ
بر چهر چین میفگن و دامن به ...
(وف 1310 ق)، خطاط. برادر میرزا علینقى خوشنویس معروف است. ابتدا به خط شكسته نستعلیق رغبت داشت، ولى بعدها به نستعلیق همت گماشت. از آثار وى: یك نسخه «لوایح» جامى به قلم نیم دو دانگ خوش، با رقم: «بر حسب فرمایش... العبد... فضلالله ابن المرحوم المغفور، میرزا محمد یوسف الذهب طاب ثراه، فى... سنهى 1305»؛ یك ...
(وف 1275 ق)، ادیب، طبیب و خطاط. وى پدر ابوالفضل ساوجى و از خاندان شاملو و از اعقاب حسنخان شاملوى معروف، والى هرات است. میرزا فضلالله، خود از مشاهیر اطباى ساكن تهران بود و فتحعلىشاه او را به سمت معلمى علىخان ظلالسلطان، دهمین فرزند خود، منصوب داشت. از خطوط، علاوه بر نستعلیق، ثلث و نسخ را نیز خوش مىنوشت. ...
(س سیزدهم ق)، طبیب، خطاط و شاعر، متخلص به فریب. پدرش از افاضل اصفهان بود.وى تصحیلات خود را در اصفهان و سپس در تهران به پایان رسانید و در هیجده سالگى جامع علوم ادبى بود. او از علوم معقول و منقول نیز بهره داشت و در علم طب ماهر بود. صاحب «مجمع الفصحا» آورده كه: «... از فرط كیاست طرز معالجه جدید اطباى فرهنگ ...
(1309 -1242 ق)، خطاط، ادیب، نویسنده و شاعر، متخلص به فرهنگ. وى چهارمین فرزند وصال شیرازى است. در شیراز به دنیا آمد. در آغاز جوانى به تحصیل علوم ادبى و فنون ریاضى پرداخت. علم جفر و رمل را نیز فراگرفت و زبان فرانسه را به تشویق حكیم قاآنى آموخت. فرهنگ شاعرى توانا و در آداب سخنورى استاد بود. وى هفت اقلیم ...
(1251 -1203 ق)، خطاط. ملقب به فرمانفرما. وى پنجمین پسر فتحعلىشاه است و در ییلاق ده نوار به دنیا آمد. مادرش بدر جهانخانم بود. حسینعلى میرزا از 1214 ق به حكومت فارس رسید و تا 1250 ق، یعنى در حدود سى و هفت سال سلطان بىتاج و تخت فارس بود. حسینعلى میرزا خط نستعلیق را خوش مىنوشت. او در تهران به مرض وبا ...
(س یازدهم ق)، خطاط و شاعر، متخلص به فرسى. اهل شیدان فارس بود. خط نسخ، ثلث و نستعلیق را خوب مىنوشت. در زمان اكبرشاه (1014 -963 ق) به هند رفت و مورد توجه پادشاه قرار گرفت و در دربار وى نخست به كار كتابت و بعد به منصب كتابدارى گماشته شد. در زمان جهانگیر پادشاه (1037 -1014 ق) علاوه بر منصب كتابدارى، مكتوبخوانى ...
(مقتول 1243 ق)، خطاط و شاعر، متخلص به فرخ. مشهور به خانلرخان و معروف به فرخ زند. از نوادگان دخترى محمد حسنخان قاجار بود. پس از فتح شیراز و قتلعام طایفهى زند به دست آغامحمدخان قاجار، به دلیل خویشاوندى نزدیك از قتل رهید و بعدها در دربار آغا محمدخان و فتحعلىشاه مقرب شد، تا آنجا كه در شورش عباسقلىخان، ...
(1310 -1240 ش)، خطاط. ملقب به فخرالكتاب. در آذربایجان به دنیا آمد. تحصیلات متداول زمان را از علماى آن دیار فرا گرفت و در همان وقت به تعلیم خط نیز همت گماشت و از خوشنویسان بنام روزگار خود شد. صفیارى چندى در خدمت لطفعلىخان دنبلى ناصرالسلطان خدمت كرد، سپس تا آخر عمر در دستگاه امامقلى میرزا قاجار، سمت منشىگرى ...
(س دوازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: یك قطعه ثلث دو دانگ جلى و نسخ كتابت عالى، با رقم: «كتبه الفقیر فخرالدین یحیى»؛ یك قطعه ثلث دو دانگ جلى و نسخ كتابت عالى، با رقم: «كتبه الفقیر یحیى فخرالدین غفرالله ذنوبه سنه 1156». ...
(س یازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: صحیفه روغنى مذهب، نسخ كتابت خفى متوسط، با رقم: «... سلخ شهر ربیعالثانى من شهور سنه 1079... فخرالدین محمد الحسینى الاسترآبادى». ...
(س دهم ق)، خطاط. از آثار وى یك نسخه «یوسف و زلیخا»ى جامى، به قلم كتابت متوسط و با رقم: «فى ساسد شهر ربیعالاول سنهى 991 بدارالسلطنهى هراه واقع شد، على ید العبد الضعیف، فخرالدین على بن محمد اصغر الجامى غفرالله ذنوبه و ستر عیوبه». ...
(س دهم ق)، خطاط. از آثار وى: قرآن رحلى مذهب عالى و حواشى تشعیرسازى، به خط ریحان و ثلث دو دانگ عالى، و نسخ یاقوتى و رقاع كتابت عالى، با رقم: «كتبه العبد الفقیر... فخرالدین على بن هدایه الحسینى... قد فرغ... فى الخامس و العشرین من شهر ذىالحجه الحرام سنه احدى و تسعین و تسعمائه»؛ قرآن رحلى مذهب عالى، به ...
(س سیزدهم ق)، خطاط. نقاش. ملقب به فخرالدوله. وى ششمین دختر فتحعلىشاه قاجار و خواهر تنى شعاعالسلطنه و همسر میرزا محمدخان، پسر عمویش، بود. وى در گلآرایى و تصویرسازى و كتابت خطوط به شیوه ناخنى مهارت داشت. از آثار او:یك مرقع خطوط و كار ناخنى به خطوط نستعلیق، شكسته تعلیق، نسخ، شكسته نستعلیق خوش و متوسط، ...
(س دهم ق)، خطاط. به اتابكان منسوب و از خوشنویسان شیراز بود. در انواع خطوط، بخصوص ثلث و نسخ مهارت بسیار داشت. در كتاب «پیدایش خط و خطاطان» وفات وى اواخر سدهى هزار هجرى ثبت شده است. از آثار وى: یك قطعه از مرقع، نسخ كتابت جلى و خفى عالى، با رقم «كتبه حسین الفخار»؛ یك نسخه «بهجه المباهج»؛ وزیرى بزرگ، دو ...
(س سیزدهم ق)، خطاط. از كاتبان دربار محمدشاه و ناصرالدینشاه قاجار بود. از آثار وى: یك نسخ «جنات الخلود»، به قلم كتابت خوش، با رقم: «در عهد خجسته...محمدشاه قاجار... فتح على تنكابنى... سنهى 1256...«؛ یك نسخه «آتشكدهى آذر»،به قلم كتابت عالى، با رقم: «از ناسازگارى سپهردون... فتحعلى تنكابنى غفرالله ذنوبه ...