(ز 1279 ق)، خطاط. در دورهى ناصرالدین شاه قاجار خوشنویس آستانهى حضرت معصومه (س)، در قم بود. از آثار وى كتیبهى نقرهى برجسته ضریحى است كه به امر شاه طهماسب اول ساخته شده و وى در زمان ناصرالدین شاه آن را مرمت و تكمیل كرده است. اشعار این كتیبه از محرم یزدى و خط آن از كاظم قمى است كه به قلم یك دانگ كتیبهى ...
(وف 839/ 838 ق)، عارف، خطاط و شاعر، متخلص به كاتبى. مولد و منشأ وى قریهى طرق، میان نیشابور و ترشیز و طوس بود و به همین جهت هم به ترشیزى و هم به نیشابورى معروف شد. دوران جوانى را در مولد خود گذراند و به كسب علوم و فنون عصر خود، خصوصا فن ادب و شعر پرداخت. از جمله استادان وى در نیشابور سیمى نیشابورى بود ...
(ز 958 ق)، خطاط. مشهور به حمامى. از آثار وى: یك نسخه «صفوة الصفى»، به قلم كتابت متوسط و با رقم: «قد اتفق الفراغ... محمد القوام الكاتب الشیرازى المشهور به حمامى... سنة ثمان و خمسین و تسعمائة الهجریة»؛ یك نسخه «خمسه» نظامى، به قلم كتابت متوسط و با رقم: «تم الكتاب... محمد القوام الكاتب الشیرازى»؛ یك نسخه ...
(س یازدهم ق)، خطاط. از آثار وى: قرآن وزیرى جلد روغنى، دو صفحهى افتتاح متن و حاشیه مذهب، نسخ یاقوتى خوش، با رقم: «كتبه العبد المذنب العاصى محمد الكاتب الشیرازى» (حدود قرن 11). ...
(ز 1106 ق)، نقاش و خطاط. در شهر قم به دنیا آمد. در دورهى جوانى به اصفهان رفت و در این شهر با استادان نامى آشنا شد. وى سپس به دربار شاه سلیمان صفوى (1105 -1077 ق) راه یافت و به لقب كاتب السلطانى مفتخر گردید. كاتب السلطان در صنعت تذهیب و گل آرایى و قلمدان سازى مهارت داشت و در خطوط نستعلیق و نسخ و رقاع ...
(وف ح 1317 ق)، خطاط. از كاتبان دربار ناصرالدین شاه بود و از طرف او به كاتب السلطان ملقب شد. وى یكى از چیرهدستترین خوشنویسان طراز اول خط نستعلیق است و این خط را- از شش دانگ جلى تا كتابت خفى و غبار- بسیار خوش مىنوشته است. او پس از قتل ناصرالدین شاه، در دربار مظفرالدین شاه در سمت خود باقى ماند و آثارى ...
(وف 1337 ق)، خطاط. وى نزد میرزا غلامرضا اصفهانى و میرزا على محمد صفا تعلیم خط گرفت. در نوشتن خط نستعلیق، به ویژه جلى، شیوهى مخصوصى داشت و از شكسته و تعلیق نیز بهرهمند بود. از شاگردان وى فرزندش، على مخصوص كاتب الخاقان است كه او نیز از خوشنویسان مشهور است. كاتب السلطان در مشهد وفات یافت و همان جا دفن ...
(ز 1018 ق)، خطاط. وى جامع مرقعى است كه براى ولى محمد خان، حكمران استراخان، نگاشته كه تاریخ ترتیب آن «مرقع خوب» (1018 ق) است. این مرقع دیباچهى بسیار مزینى دارد و شامل قطعات شیوایى از خطوط استادان خط نستعلیق مانند: سلطانعلى مشهدى، میرعلى هروى، محمود بن اسحاق شهابى، محمد حسین تبریزى، میر معز كاشانى و سید ...
(1339 -1257 ش)، عالم و خطاط. در تهران به دنیا آمد. در نوجوانى به فراگیرى علوم قدیمه پرداخت و در ادبیات فارسى و عربى تبحر یافت. او در خط شاگردى پدر خود را نمود تا به درجه كمال رسید. وى را به تقوا، پاكدامنى و حسین خلق ستودهاند. كاتب الخاقان در تهران درگذشت و در قم در قبرستان نو دفن شد. از وى قطعات بسیارى ...
(س دهم ق)، مذهب، نقاش و خطاط. از تذهیبكاران و تصویرگران بود و در خط نستعلیق نیز مهارت داشت. این هنرمند برادرى نیز به نام كمالالدین عبدالوهاب مشهور به خواجه كاكا داشت كه به شغل اجدادى خود علاقهمند بود و در شیراز زندگى مىكرد. از آثار تذهیب و خطى وى، قطعه خط گلزارى است كه به شیوایى تمام تزیین شده، با ...
(تو 1300 ش)، خطاط و شاعر.، متخلص به قریشى. در الیگودرز بختیارى به دنیا آمد و پس از اتمام تحصیلات به استخدام وزرات فرهنگ درآمد و پس از آن سالها در بانك كشاورزى الیگودرز و دزفول خدمت كرد. وى در سرودن انواع شعر مهارت داشت. قرشى علاوه بر سرودن شعر خط نستعلیق و شكسته را نیز خوش مىنوشت. ...
(س دهم ق)، شاعر و خطاط. اهل گیلان بود و پدرش از دانشمندان گیلان به حساب مىآمد. قرارى مدتى امور خان احمدخان گیلانى را مدیریت مىكرد و آنگاه كه در گیلان آشوب برخاست به قزوین رفت. او به طرز وقوع شعر مىگفت. داراى خطى خوش بود و نثر را نیكو مىنوشت. در قزوین شاگرد خواجه افضلالدین محمد تركه اصفهانى بود.بعد ...
(1361 -1288 ق)، خطاط، مصحح و شاعر، متخلص به قدسى. اصلش از دارابجرد فارس است. در شیراز به دنیا آمد و همان جا نشوونما یافت. او از سادات حسینى است. قدسى از خواص شاگردان شیخ مفید، صاحب «مرآت الفصاحه»، بود كه تواسنت در خدمت استاد در زمینه علوم ادبى و كلام و حكمت بهرهها ببرد. خط نستعلیق را نیكو مىنوشت. از ...
(وف 1270 ق)، خطاط. خواهرزاده و شاگرد میرزا محمدعلى سنگلاخ خراسانى است. اصلش از اسفراین بود، ولى در مشهد كسب كمال كرد. در سى و سه سالگى در علوم فقه و اصول استاد بود و در ریاضى تسلط داشت و شعر نیز مىسرود. وى به دعوت میرزا سنگلاخ به استانبول رفت و در آنجا خط نستعلیق و شكسته را نزد دایى خود آموخت و خوش ...
(س سیزدهم ق)، محدث، فقیه، محقق، نویسنده و خطاط. از شاگردان ملا احمد نراقى و شیخ موسى بن جعفر نجفى، شریف العلماء، و سید محمد مجاهد بود. وى علاوه بر اینكه خود نویسنده و محقق بود، آثار نویسندگان دیگر را نیز به خط خود كتابت مىنمود. از آثارش: «شرح المعالم الاصول»؛ كتابى در دانش «اصول»؛ كتابى در «تاریخ»؛ ...
(س یازدهم و دوازدهم ق)، عالم، فیلسوف و خطاط. مدتى به تحصیل در حوزهى علمیه اصفهان پرداخت، و از محضر آقا حسین خوانسارى استفاده نمود. آثار باقیمانده از وى نمایانگر فضل و هنر اوست. از آثارش: كتابت «تهلیلیه» منسوب به جلالالدین دوانى با خط نستعلیق؛ كتابت «تلتحفه الرضویه» معزالدین محمد نقیب، در اصول فقه، ...
(وف 1139 ق)، عالم امامى، فقیه، محدث، مفسر، مدرس، متكلم، فیلسوف و خوشنویس.چون در مناظرات علمى كسى را یاراى سخن گفتن با او نبود به سلطانالعلماء مشهور شد. در چهارده سالگى به تحصیل روى آورد. دوران تحصیلات عالیه خود را در اصفهان به پایان رساند. در حوزهى علمیهى قاین، به تدریس فقه و فلسفه مىپرداخت و گاه ...
(س دهم ق)، خطاط. صاحب «مناقب هنروران» او را از شاگردان میرعلى هروى دانسته و گوید كه نستعلیق جلى و خفى را خوش مىنوشت. صاحب «تاریخ رشیدى» كه خود را شاگرد او معرفى كرده، وى را شاگرد محمد ابریشمى و قلم او را كند، اما در غایت مزه و لطافت و استحكام دانسته و گفته است كه خط او به هیچ یك از سایر خوشنویسان شبیه ...
(ز 955 ق)، خطاط و شاعر. اهل خراسان بود و در عصر سلطان ابوسعید گوركانى مىزیست. از شاگردان سلطان محمد نور بود و در خدمت سلطان محمد خندان نیز مشق مىنمود. نستعلیق را به مهارت مىنوشت، ولى دیرنویس بود. بین او و میرعلى هروى همیشه معارضه جارى بود كه اغلب به گستاخى شادیشاه منجر مىشد. میرمحمد حسین هروى از ...
(ز 928 ق)، خطاط و شاعر. وى وزیر دیوان بدیعالزمان میرزا گوركانى بود و بعدها به ملازمت درومیشخان شاملو درآمد. وى نستعلیق و تعلیق را خوش مىنوشت و شعر فارسى و تركى نیز مىسرود و معمایى و منشى بود. از آثار وى: «دیوان» شعر؛ یك نسخه «دیوان» هلالى، در كتابخانهى دانشگاه استانبول، به قلم كتابت جلى خوش، با ...