فقه-اصول فقه
ابوالخیر احمد طالقانی

(590 -512 ق)، قارى، محدث، واعظ و فقیه شافعى. در قزوین متولد شد. در هفت سالگى قرآن را حفظ كرد. از ملكداد عمركى و محمد بن یحیى نیشابورى و ابوعبداللَّه فراوى و عبدالغافر فارسى و عبدالجبار خوارى و زاهر شحامى و ابن‏قشیرى و ابن‏بطى در قزوین و نیشابور و بغداد فقه و حدیث آموخت. مدتى ساكن بغداد بود و در نظامیه ...

ابوالحسن رضوی مشهدی

(وف 1311 ق)، فقیه، زاهد و شاعر. وى در نجف نزد علامه‏هاى بزرگ شیخ مهدى آل كاشف‏الغطاء و شیخ مرتضى انصارى تلمذ كرد و به دریافت اجازه اجتهاد نایل آمد. در اواخر عمر به بیمارى عصبى دچار شده بود و به همین بیمارى از دنیا رفت و در مشهد در دارالضیافه به خاك سپرده شد. صاحب «شجره الطیبه» در شرح حال وى گوید كه وى ...

محمدباقر رضوی قمی

(وف 1218 ق)، عالم، متكلم، اصولى و شاعر. اصل وى از قم است، اما متولد و ساكن همدان بود. نسبش به موسى مبرقع، فرزند امام جواد (ع)، مى‏رسد. وى برادرزاده‏ى سید صدرالدین قمى، شارح «وافیه» است. او را از بزرگان علماى قرن سیزدهم شمرده‏اند. وى شعر را نیكو مى‏سرود. در همدان درگذشت و جنازه‏اش به قم منتقل و در دارالحفاظ ...

محمدتقی رشتی

(س سیزدهم ق)، فقیه. آقا بزرگ تهرانى در «طبقات اعلام الشیعه» گوید: مجلد اول «جواهر» را در كتابخانه‏ى شیخ مشكور در نجف دیدم كه صاحب عنوان آن را تصحیح و مقابله‏ى دقیق و به غایت محققانه كرده بود و در حواشى آن تقریبا حدود هزار بیت از افتادگیهاى كاتب را نگاشته بود. حواشى و تحقیقاتش دلالت بر فضل و برترى و پیشگامى ...

کاظم رشتی

(1259 -1212 ق)، فقیه و ادیب. در رشت متولد شد و در كربلا مسكن گزید. نزد علماى عصر خویش درس خواند و از شاگردان برجسته و از نزدیكان شیخ احمد احسائى بود و تا او به مجلس حاضر نمى‏شد، شیخ درس را شروع نمى‏كرد. وى پس از استادش نایب او و پیشواى فرقه‏ى شیخیه شد و در ترویج مرام احسائى سعى بسیار كرد. سید كلمات شیخ ...

رحمت کازرونی

(1343 -1278/1277 ق)، مجتهد، عالم، عارف و شاعر، متخلص به رحمت. معروف به مجتهد یا حاج مجتهد. وى در شیراز به دنیا آمد و مقدمات علوم را در آن شهر فراگرفت. به نجف هجرت كرد و در مجلس درس میرزا حبیب‏اللَّه رشتى و شیخ محمدكاظم خراسانى و دیگران حضور یافت. آنگاه به ایران بازگشت و در كازرون و سپس در شیراز امام ...

عزالدین ابوالحسن علی راوندی کاشانی

(س ششم ق)، عالم، فقیه، ادیب و شاعر. معاصر با شیخ منتجب‏الدین بود. سید على خان در «الدرجات الرفیعه» وى را ستوده و گوید: «مدرسه‏اى بى‏نظیر در كاشان بنا نهاد كه علماء و فضلا و زهاد و حجاج و خلق بسیارى در آن ساكن بودند. از آثار وى: «تفسر القرآن»، كه به «تفسیر عزالدین» معروف است و ناتمام؛ «الطراز المذهب فى ...

ابوالقاسم عبدالکریم امام‏ الدین رافعی قزوینی

(تو 557 -555 وف ح 623 ق)، عالم، شاعر، محدث و فقیه شافعى. وى از شاگردان شیخ منتجب‏الدین قمى بود. در جامع قزوین حزوه تفسیر و حدیث داشت. او از حامد بن محمد خطیب رازى و ابوالخیر طالقانى و ابوالكرم همدانى و على بن عبیداللَّه رازى و ابوسلیمان حسنویه و عبدالعزیز خلیلى روایت كرده است. حافظ عبدالعظیم از وى روایت ...

ابوالقاسم حسین راغب اصفهانی

(وف ح 502 ق)، ادیب، لغوى، شاعر، مفسر، محدث، متكلم، حكیم و فقیه شافعى/ معتزلى. اهل اصفهان و ساكن بغداد بود. وى را همتا و قرین امام محمد غزالى مى‏دانند. به گفته‏ى كاتب چلبى، غزالى كتاب «الذریعه» او را از خود جدا نمى‏كرد و آن را به خاطر نفاستش مى‏ستود. بعضى از علما به استناد اینكه او از اهل‏بیت (ع) بسیار ...

منصور راستگوی شیرازی

(س دهم ق)، عالم و فقیه امامى. در شیراز اقامت داشت. با غیاث‏الدین منصور بن امیر صدرالدین معاصر بود. وى همطبقه‏ى شهید ثانى (م 966 ق) است. شیخ تاج‏الدین حسین بن شمس‏الدین صاعدى از شاگردان اوست. از آثار وى: حاشیه بر «شرح مختصر الاصول ابن‏حاجب» سید شریف جرجانى؛ شرح «تهذیب الاصول» علامه‏ى حلى به نام «الفصول» ...

احمد رازی کردری

(وف 642 ق)، فقیه حنفى. ملقب به شمس الائمه. از آثارش: «كتاب فى مشكلات مختصر القدورى»، در فروع فقه حنفى است. ...

عزالدین یوسف رازی تهرانی

(ز 773 ق)، فقیه حنفى. وى از طبقه‏ى فقها بود. از آثارش كتاب «شرح كنز الدقائق فى فروع الفقه الحنفى»، كه به سال 773 ق در قاهره تالیف آن را به پایان رسانید. ...

محمدباقر رازی اصفهانی

(وف 1301 ق)، عالم و فقیه. معروف به حاج شیخ محمدباقر نجفى مسجد شاهى. پدرش صاحب «هدایه المسترشدین» و پدر مادرش، شیخ جعفر كاشف الغطاء است. در زمان وفات پدرش خردسال بود اما به كوشش مادرش به درجات عالى رسید. وى پس از بهره‏گیرى از محضر شاگردان برگزیده‏ى پدرش و ازدواج با دختر خاله‏اش كه از نوادگان سید صدرالدین ...

مجدالدین اسماعیل رازی

(وف 750 ق)، ففیه و قاضى. وى از فقهاى عصر خویش بود كه سمت قضاوت را نیز برعهده داشت. از آثار وى: «القرائن الركنیه»، در فروع فقه شافعى. ...

عمر رازی

(ز 707 ق)، فقیه شافعى. از آثارش كتاب «جامع الفتاوى فى اقوال الائمه الاربعه» است. ...

سراج الدین عمر رازی

(717 -645 ق)، فقیه حنفى. از آثار وى: «جزء فى منع الاستبدال». ...

ابوعبداللَّه محمد زین‏ الدین رازی

(وف بعد از 666 ق)، فقیه، مفسر، لغوى، ادیب و صوفى حنفى. اصل وى از رى است. طى سفرى از مصر و شام دیدار كرد و در پایان عمر، در سال 666 ق، در قونیه بود. او در تفسیر قرآن مشهور است. صاحب «ریحانه الادب» و به تبع آن دهخدا در «لغت نامه» رازى را از علماى قرن هشتم و متوفاى بعد از سال 768 ق دانسته‏اند. از آثار وى: ...

ابویعلی معلی رازی

(وف 211 ق)، حافظ، محدث و فقیه حنفى. وى در بغداد ساكن بود و در آنجا از مالك بن انس ولیث بن سعد و ابویوسف قاضى و دیگران حدیث روایت مى‏كرد. على بن مدینى و ابوبكر بن ابى‏شبیه و ابوخیثمه و احمد رمادى و عباس دورى و محمد جوهرى و بسیارى دیگر از وى روایت كرده‏اند او از اصحاب ابویوسف قاضى و محمد بن حسن شیبانى، ...

ابوالقاسم عبداللَّه رازی

(وف 387 ق)، محدث و فقیه شافعى. ملقب به دود. در رى از عبدالرحمان بن ابى‏حاتم رازى و در دمشق از احمد بن ابراهیم بن عبادل و محمد بن یوسف هروى حدیث شنید. وى در مصر سكنى گزید. عبدالكریم بن عبدالواحد حسن‏آبادى و عبدالوهاب بن محمد مصرى و دیگران از وى حدیث روایت كرده‏اند. ...

ابوسهل موسی رازی

(ز 188 ق)، فقیه و محدث حنفى. وى از اصحاب محمد بن حسن شیبانى و از راویان جریر بن عبدالحمید رازى (م 188 ق) است. او را از عقلاى اهل رى از محدثان مورد اعتماد شمرده‏اند. ذهبى در «تاریخ الاسلام» و ابن‏حجر در «لسان المیزان» سال مرگ وى را پس از 260 ق ذكر كرده‏اند. از آثارش: «كتاب الشفعه»؛ «كتاب المخارج»؛ «كتاب ...