ماسک

Mask

معادل‌های دیگر: صورتک، نقاب
نوعی نمایش شاد پرهزینه که با ساختار و طرحی ساده، در قرن‌های پانزدهم و شانزدهم برای سرگرمی درباریان و اشراف در ضیافت‌ها اجرا می‌شد. ماسک شکل تکامل یافته‌ی آیین مذهبی قدیمی بود. در سده‌های میانه اعتقاد بر این بود که ماسک در مراسم نیایش بت‌پرستان به کار می‌رفته است، بنابراین در نمایش‌های مذهبی برای بازیگرانی که نقش اهریمن را بازی می‌کردند استفاده می‌شد. ماسک ابتدا صامت بود و بعد ترکیبی شد از شعر، ترانه، رقص و موسیقی. در این نوع نمایش، بازیگران لباس‌هایی فاخر می‌پوشیدند و با نقاب‌هایی برچهره، در نقش موجودات اسطوره‌ای و تمثیلی، آواز می‌خواندند، می‌رقصیدند، در مدح میزان شعر می‌گفتند و میهمانان را به رقص دعوت می‌کردند.
ماسک ابتدا در ایتالیا و فرانسه شکلی مشخص به خود گرفت. و بعد در انگلستان، دوران الیزابت اول، جیمزاول و چارلز اول رونق یافت. جان لیدگیت از سال 1427 تا 1435 میلادی هفت ماسک تصنیف کرد و نام آن‌ها را لال‌بازی یا لال‌بازی به شیوه‌ی تغییر یافته گذاشت. گویی واژه‌ی Maske که به رقص شخصیت‌های نقاب‌دار اشاره دارد، اولین‌بار در کتاب وقایع‌نویسی (1512) نوشته‌ی هال عنوان شد. در ایتالیا حتا از هنرمندان بزرگی مانند لئوناردوداوینچی و برونلسکی دعوت می‌شد تا برای ماسک، صحنه و دستگاهی مجلل طراحی کنند، چشم‌اندازهایی از ملکوت یا دوزخ را تجسم بخشد و کاری کنند که رابطه‌ی سلطنت با خدا در ذهن تداعی شود.
در ادبیات انگلیسی، جانسن 30 ماسک برای دربار نوشت. جانسن ماسک را کاری شاعرانه می‌پنداشت و در دیباچه‌ای که برای هیمنایی (1606) نوشت، درونمایه، کلام و روح ماسک را توصیف کرد. ماسک‌های مجلل و پرهزینه‌ مقدمه‌ی پیدایش اپرا و نمایش‌های موزیکال شد.
در اواسط قرن هفدهم میلادی با قیام پیوریتن‌ها و تعطیلی تماشاخانه‌ها، دیگر این نوع نمایش شاد اجرا نشد.
منبع مقاله :
اصلانی، محمدرضا؛ (1394)، فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز همراه با نمونه‌های متعدد برای مدخل‌ها، تهران: انتشارات مروارید، چاپ اول.