فیض الله تفرشی

تفرشی، میرفیض الله فرزند عبدالقاهر حسینی تفرشی (م 1205) از فقها و محدثان شیعه. مقدمات علوم دینی و فنون ادب را نزد علمای زادگاهش تفرش فراگرفت. سپس به مشهد هجرت نمود و از علمای آن سامان نیز کسب فیض نمود و بعد به عتبات عراق هجرت کرد و نجف را مسکن دائمی خود قرار داد و به حوزه‌ی درس ملااحمد معروف به مقدس اردبیلی (م 993 ق) پیوست و از خواص و از ملازمان استادش گردید و از وی و محمد بن حسن بن شهید ثانی روایت می‌کرد. پس از فوت استادش مقدس اردبیلی عهده‌دار تدریس و فتوی و زعامت در نجف شد و جمع کثیری از طلاب علوم دینی در حوزه او گرد می‌آمدند. مشهورترین شاگردان او شرف‌الدین علی بن حجة الله شولستانی و میرمحمدباقر خاتون آبادی و علی بن محمود عاملی دائی پدر حر عاملی و برادرزاده‌اش بهاءالدین علی بن یونس ترشی و دیگران که همگی آنان نیز از وی روایت می‌کردند. حر عاملی (م 1104 ق) وی را به «محدثی فاضل و جلیل القدر» وصف نمود و گفته است که دائی پدرش شیخ علی عاملی که از شاگردان اوست در نجف، فضل و علم و صلاح و تقوی وی را می‌ستود وی دارای مؤلفات و آثاری است از جمله کتاب مفتاح الشریعة در شرح مختلف الشیعه‌ی علامه حلی (م 726 ق)، کتاب الانوار القمریة در شرح الاثنا عشریة الصلاتیة حسن بن شهید ثانی معروف به صاحب معالم (م 1011 ق)، کتاب الاربعین حدیثاً درباره‌ی عاقبت بد مخالفان اهل حق که تمامی آن را برادرزاده‌اش در کشکول خود آورده و در 1316 ق با نثر اللئالی به چاپ رسیده است، کتاب رجال الشیعة شبیه نقد الرجال است، الاصول حاشیه بر آیات الاحکام مقدس اردبیلی

منابع:

الاجازه الکبیرة، 79؛ اعیان الشیعة، 432/8؛ امل الآمل، 218/2؛ الذریعة، 464/1 به بعد؛ روضات الجنات، 368/5؛ الروضة النضرة فی علماء الماءة الحادیة عشرة، 443-444؛ ریحانةالادب، 340/1-341؛ فوائد الرضویة، 300-306؛ قصص العلماء، 436؛ مصفی المقال فی مصنفی علم الرجال، 360-366؛ مطلع الشمس، 69/1؛ معجم رجال الفکر و الادب فی النجف، 92؛ معجم الرجال الحدیث، 350/13-351؛ معجم المؤلفین، 85/1؛ ریاض العلماء، 387/4؛ نجوم السماء، 44؛ نقد الرجال، 269؛ هدیة العارفین، 823/1.
منبع مقاله :
تهیه و تنظیم: دائرةالمعارف تشیع، جلد 4، (1391) تهران: مؤسسه‌ی انتشارات حکمت، چاپ اول