مریخ در چهار میلیارد سال پیش

آیا شما می توانید میدان مغناطیسی یک سیاره را مثل کلید برق قطع و وصل کنید ؟ « جعفر ارکانی حامد » ، استاد ایرانی دانشگاه تورنتو، معتقد است یک سیارک چهار میلیارد سال قبل این کار را با مریخ انجام داده است ! دانشمند معتقدند مریخ نیز زمانی همانند زمین دارای یک میدان مغناطیسی بوده که احتمالا از جریان های کنوکسیون ( هم رفتی ) هسته آن منشا گرفته بود . اطلاعات ثبت شده از بررسی عوارض سطح مریخ نشان می دهد که میدان مغناطیسی این سیاره چند میلیارد سال پیش ناگهان از
سه‌شنبه، 4 فروردين 1388
تخمین زمان مطالعه:
موارد بیشتر برای شما
مریخ در چهار میلیارد سال پیش
مریخ در چهار میلیارد سال پیش
مریخ در چهار میلیارد سال پیش

نويسنده: علی رضا تاج‌آبادی




میدان مغناطیسی مریخ چهار میلیارد سال پیش از بین رفته است .
آیا شما می توانید میدان مغناطیسی یک سیاره را مثل کلید برق قطع و وصل کنید ؟ « جعفر ارکانی حامد » ، استاد ایرانی دانشگاه تورنتو، معتقد است یک سیارک چهار میلیارد سال قبل این کار را با مریخ انجام داده است ! دانشمند معتقدند مریخ نیز زمانی همانند زمین دارای یک میدان مغناطیسی بوده که احتمالا از جریان های کنوکسیون ( هم رفتی ) هسته آن منشا گرفته بود . اطلاعات ثبت شده از بررسی عوارض سطح مریخ نشان می دهد که میدان مغناطیسی این سیاره چند میلیارد سال پیش ناگهان از بین رفته و پژوهشگران بر سر توضیح آن اختلاف نظر دارند .
بنا به نظریه ای که به تازگی از سوی دکتر جعفر ارکانی حامد ، سیاره شناس برجسته ایرانی و عضو فرهنگستان علوم کانادا ارائه شده ، کشش جاذبه ای یک یا چند سیارک که سال ها گرداگرد سیاره سرخ می چرخیده و احتمالا حدود چهار میلیارد سال نابود شده اند ، با تاثیر بر جریان های مواد درونی مریخ ، بیشترین نقش را در ایجاد میدان مغناطیسی آن داشته اند .
دکتر ارکانی حامد ، دانشگر ایرانی مقیم کانادا در تشریح یافته های اخیر گروه تحقیقاتی اش در خصوص میدان مغناطیسی مریخ می گوید : « منشا میدان مغناطیسی عظیم زمین در هسته آن است که از آهن مذاب تشکیل شده است که حرکات آن باعث ایجاد این میدان مغناطیسی می شود . بررسی سنگ ها و عوارض سطح مریخ نشان می دهد که در مریخ نیز چنین میدان مغناطیسی وجود داشته که حدود چهار میلیارد سال قبل از بین رفته است » .
عضو انجمن سلطنتی نجوم انگلستان می گوید : « یکی از دلایل این امر این است که هسته مریخ کوچک یا منجمد شده یا به هر دلیلی دیگر نتوانسته میدان مغناطیسی را حفظ کند ؛ مثلا اگر ترکیب مواد درونی سیاره از نظر شیمیایی به نقطه ای برسد که هنگام انجماد همه اجزای آن با هم منجمد شوند ( نقطه یوتکنیک ) ، نمی تواند انرژی لازم میدان مغناطیسی را ایجاد کند » .
« اگر چه نا خالصی را با هم ترکیب ( مذاب ) و آن ها را منجمد کنید ، ماده اصلی ( خالص ) منجمد شده و نا خالصی ها بر جای می مانند و ما معتقدیم درباره زمین این اتفاق می افتد . هسته زمین عمدتا از آهن تشکیل شده و حدود 10 درصد نا خالصی دارد ، به تدریج در حال سرد شدن است و بنابراین مقدار زیادی از ترکیب آن که آهن است ، منجمد می شود ، ولی نا خالصی های موجود بر جای می مانند و چون وزن مخصوص آن ها کمتر است ، به بخش های فوقانی صعود می کنند . این کنوکسیون ایجاد شده به میدان مغناطیسی انرژی می دهد ، اگر در موقع منجمد شدن این نا خالصی ها با هم منجمد شوند ، چنین کنوکسیونی به وجود نیامده ، برای همین میدان مغناطیسی وجود نخواهد داشت . »
دکتر ارکانی حامد می گوید : « برخی بر این باورند که ممکن است در مورد مریخ هم چنین اتفاقی افتاده باشد ؛ یعنی هسته مریخ از نظر شیمیایی به نقطه ای رسیده باشد که همه اجزای آن با هم منجمد شده و نا خالصی باقی نمانده باشد . این حالت در شرایطی بسیار ویژه رخ می دهد که احتمال آن بسیار ضعیف است . بسیار مشکل است که بپذیریم یک سیاره تنها در مدت پانصد میلیون سال اول فعال بوده و بعد متوقف شده است . »
« ساز و کار دیگری که مطرح کردیم این است که میدان مغناطیسی مریخ از تغییر کنوکسیون ناشی نشده ، بلکه ممکن است جزر و مد هایی که از چرخش یک یا چند سیارک پیرامون آن ایجاد می شده با تاثیر بر ترکیبات درونی هسته مریخ و خارج کردن آن از حالت کروی به حالت بیضی ( تخم مرغی ) همانند یک دینام سبب ایجاد میدان مغناطیسی در آن سیاره شده باشند » .
عضو موسس فرهنگستان علوم ایران و عضو فرهنگستان علوم کانادا با بیان این که آزمایش های انجام شده ، امکان ایجاد میدان مغناطیسی در اثر جاذبه اجرام خارجی را اثبات کرده است ، اضافه می کند : « نظریه ما با توجه به نتایج این آزمایش ها و همچنین وجود سیارک هایی در اطراف مریخ که می توانسته اند منشا ایجاد جزر و مد و وارد کردن نیرو به هسته مریخ باشند مطرح شده است . جالب این جا است که این سیارک ها حدود چهار میلیارد سال پیش روی مریخ افتاده اند و همین همزمانی بین نابودی این سیارک ها و از بین رفتن میدان مغناطیسی مریخ که مطمئنا نمی تواند تصادفی باشد ، نظریه پیشنهادی ما درباره تاثیر آن ها در ایجاد و حفظ میدان مغناطیسی مریخ را تقویت می کند » .
« البته تئوری های دیگری هم در این ارتباط وجود دارد ، ولی هیچ کدام توجیهی برای بین رفتن میدان مغناطیسی مریخ درست در چهار میلیارد سال پیش یعنی زمان سقوط سیارک ها ندارند » .
دکتر ارکانی حامد که سه سال پیش نیز با ارائه یافته های جالب خود مبنی بر تغییر موقعیت قطب های اولیه سیاره سرخ در میلیارد ها سال قبل ، توجه محافل علمی و خبری را به گذشته نه چندان آرام سیاره سرخ جلب کرده بود در خصوص ادامه آن تحقیقات خاطر نشان کرد : « بنا بر آن تحقیقات ، محور دوران سیاره مریخ در چهار میلیارد سال گذشته ، حدود 60 تا 70 درجه تغییر کرده و به همین نسبت به محل خط استوای این سیاره نیز دستخوش تغییر شده است . در آن تحقیق با بررسی موقعیت پنج گودال برخوردی عظیم بر سطح سیاره مریخ به نام « آرگیری » ، « هلاس » ، « اوتوپیا » ، « تائوماسیا » و « ایسیدیس » که قطر برخی از آن ها حدود سه هزار کیلومتر است ، دریافتیم که همه این گودال ها روی قوس دایره فرضی بزرگی قرار دارند که می تواند منطبق بر خط استوای مریخ در آن زمان بوده باشد . »
« این بررسی ها در سه چهار سال اخیر هم ادامه داشت و اتفاقا یکی از دانشجویانم تحقیقات رساله اش را در این زمینه به پایان برد . پژوهشگران دیگری هم این مساله را دنبال و محل های احتمالی را معرفی کرده اند . البته در مورد میزان تغییر محور دوران مریخ اختلاف است ، برخی آن را 25 درجه ، بعضی ، 30 درجه ، 40 درجه ، 120 درجه و ... می دانند ولی اصل تغییر محور را همه قبول دارند . البته مساله تغییر قطب ها ارتباطی با از بین رفتن میدان مغناطیسی که موضوع تحقیقات اخیر ماست ، ندارد » .
منبع:مجله دانشمند
/خ


تبلیغات در راسخون
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
موارد بیشتر برای شما
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
play_arrow
حمله پهپادی سپاه علیه یک سامانه راداری آمریکا در پایگاه شیخ عیسی
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
play_arrow
تشکیل دیوار انسانی در ساحل سرخ هرمز
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: خودکفایی دفاعی مهم‌ترین درس جنگ بود
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
play_arrow
سرلشکر عبداللهی: آمریکایی‌ها را تا قطب جنوب عقب می‌رانیم
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
play_arrow
درگذشت بازیکن ۱۶ ساله آرژانتینی پس از برخورد توپ به سر + فیلم
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
play_arrow
بازدید کیم جونگ‌اون از پیست اسکی جدید در کره شمالی + فیلم
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
play_arrow
دبیرکل ناتو: آمریکا ناچار است حضور نظامی خود در سراسر جهان را بازنگری کند + فیلم
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
play_arrow
تصاویر نزدیک از کشتی‌های هدف حمله سپاه در تنگه هرمز + فیلم
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
play_arrow
تراکتورهای برقی بدون راننده در چین + فیلم
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
play_arrow
گشت‌زنی قایق‌های تندروی نیروی دریایی سپاه در خلیج فارس + فیلم
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
play_arrow
یک نیمرو صبحانه متفاوت!
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
play_arrow
خلاصه دیدار عراق یک - ایران یک
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
play_arrow
برائت خانواده جانباختگان اتوبوس آبدانان از هنجارشکنان
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
play_arrow
پزشکیان خطاب به مدال‌آوران المپیاد: خداوکیلی دوست‌تون دارم
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم
play_arrow
سردار قریشی: دنبال تغییر رژیم جمهوری اسلامی بودند ولی الان رژیم‌های خودشان تغییر می‌کند + فیلم