آسیب دیسک ناحیه پشت
نویسنده: دکتر دانیال شریفی رضوی
پیش زمینه
فرکانس
آناتومی کاربردی
تغذیه خونی مهره های ناحیه پشت نسبت به مهره های کمری و گردنی ضعیفتر است ( بخصوص در فاصله بین مهره های چهارم تا نهم ناحیه پشت ) و این امر آنها را نسبت به کم خونی احتمالی و آسیب ناشی از کم خونی مستعد می سازد.
بیومکانیک ورزشی
شرح حال طبی
• درد ناشی از آسیب دیسک پشت می تواند علائم درد ناحیه کمر را تقلید کند.
- درد تیر کشنده به ساق مطرح کننده آسیب ریشه عصب است تا تحت فشار قرار گرفتن نخاع.
- درد ناحیه پشت احتمال مکانیکال بودن درد ثانویه به شکستگی, عفونت, بدخیمی یا تغییرات تخریبی دیسک را مطرح می کند.
- درد شبانه که فرد را از خواب بیدار کند احتمال بدخیمی یا عفونت را مطرح می کند.
• فشار به نخاع سبب بروز علائمی می شود که عبارتند از :
- کلونوس یا رفلکس بانبسکی
- اختلال عملکرد روده ای و مثانه ای
• فتق دیسک مهره های فوقانی ناحیه پشت علائم فتق دیسک مهره های گردنی را تقلید می کند.
- علائم سندرم هورنر
علائم درد رادیکولر
- توزیع درماتومی
معاینه بالینی
لمس ستون مهره :
- می توان با لمس به اسپاسم عضلات ستون مهره هم پی برد.
معاینه دامنه حرکت مفصلی
- معاینه دامنه حرکات مفصل ران می تواند بین درد ناشی از رادیکولوپاتی ( آسیب دیسک ) و درد ناشی از بیماریهای زانو و ران تمایز قایل شود.
- معاینه دامنه حرکتی ستون مهره پشتی هم مهم است. درد ناشی از فتق دیسک با خم شدن به جلو تشدید و درد ناشی از آرتروز با خم شدن به عقب ( extension ) تشدید می گردد.
- بالا بردن دو طرفه ساق پا هنگامی که بیمار به پشت دراز کشیده می تواند معاینه دامنه حرکتی و ایجاد علائم احتمالی را کامل کند.
• معاینه وضعیت حرکتی ( اعصاب حرکتی )
- خم کردن زانو ( اعصاب 2 و 3 کمری )
- خم کردن کف پا به سمت داخل ( عصب 4 کمری )
- خم کردن پا به سمت بالا در محل مفصل مچ ( عصب 5 کمری )
- خم کردن پا به سمت عقب و خارج در محل مفصل مچ ( عصب اول خاجی )
معاینه حسی
بررسی رفلکس ها
- رفلکس مچ پا ( عصب اول خاجی )
- رفلکس های شکمی و کرماستریک می تواند درگیری و تحت فشار بودن نخاع را نشان دهد.
علل صدمه دیدگی دیسک پشتی
- سن بالا
- ضربه
- سیگار کشیدن
- چاقی
- آمادگی کم بدنی
بررسی های تصویری
رادیوگرافی :
- اولین کاری است که باید صورت گیرد
- در تشخیص فتق دیسک کارایی چندانی ندارد.
- امکان دارد کلسیفیکاسیون دیسک را نشان دهد ( در تغییرات تخریبی دیسک در افراد پیر )
- امکان دارد در تشخیص عفونت یا تومور مفید باشد.
ام آر آی:
- هم تصویربرداری T1 و هم T2 مفید هستند.
- برای تشخیص فتق دیسک بسیار حساس است.
- می تواند التهاب را در تومور یا عفونت نشان دهد.
- کلسیفیکاسیون را میتوان با سیگنال پائین در T1 و T2 نشان داد.
CT میلوگرام :
- بررسی استخوانی با آن بهتر از MRI می تواند صورت گیرد.
- حساسیت آن برای تشخیص فتق دیسک کمتر از MRI است.
- در مقایسه با MRI تهاجمی است.
درمان صدمات
فاز حاد:
- ورزشهای ملایم برای طول دامنه حرکتی مفصل می تواند مفید باشد.
- برای افرادی که دچار آسیب نخاع شده اند یا علائم عصبی پیشرونده دارند یا طی 6-4 هفته بهبودی نداشته اند عمل جراحی دیسک کمر صورت می گیرد.
فاز بهبودی:
- لازم است در این فاز وضعیت و ظرفیت قلبی ریوی هم افزایش یابد.
بازگشت به تمرین
پیشگیری
پیش آگهی
منبع: موسسه طب ورزش پارس
/س
