0
ویژه نامه ها
مولودی‌های ولادت امام رضا علیه السلام

مولودی‌های ولادت امام رضا علیه السلام

پنجشنبه، 20 تير 1398
پیشکسوتان شهادت | به مناسبت شهادت حجت‌الاسلام مصطفی قاسمی

پیشکسوتان شهادت | به مناسبت شهادت حجت‌الاسلام مصطفی قاسمی

شنبه، 14 ارديبهشت 1398

به مناسبت بیانات مقام معظم رهبری در سی‌اُمین سالگرد امام خمینی (ره)

آثار «صبر و استقامت» در راه خداوند (قسمت اول)

صبر و استقامت در راه خداوند، علاوه بر اجر معنوی و پاداش اخروی دارای فوائد و آثار دنیوی فراوانی است. درذیل به برخی از آثار و فوائد این خصلت و ویژگی مهم اخلاقی اشاره می شود.
آثار «صبر و استقامت» در راه خداوند (قسمت اول)
مقام معظم رهبری (دام ظله العالی) در سی‌اُمین سالگرد معمار کبیر انقلاب اسلامی (ره) بر یکی از برجسته ترین ویژگی های امام خمینی (ره)، یعنی «مقاومت و ایستادگی در برابر موانع و مشکلات» تاکید کرده و به شرح این بُعد شخصیتی فردی پرداختند که به حقیقت می توان ایشان را مجدِّد قرن دانست. رهبر انقلاب با اشاره به ویژگی فوق، تاکید کردند: «همین خصوصیات است که امام را در زمان حیات ایشان و نیز در طول تاریخ در هیأت یک «مکتب، اندیشه، راه و تفکر» مطرح کرده است.»[1]  تاکید رهبر حکیم انقلاب اسلامی بر روحیه مقاومت محور حضرت امام (ره)، آن در این برهۀ از انقلاب اسلامی، نشان از اهمیت این ویژگی و لزوم ترویج آن در جامعه است. همین امر بهانۀ این نوشتار شد تا دربارۀ آثار و نتایج صبر و مقاومت در برابر مشکلات و موانع، مطالبی را ارائه دهد.
 

«صبر و استقامت» یکی از مهمترین سجایای اخلاقی

زندگی، مملوّ از خوشی ها و ناخوشی، راحتی ها و ناراحتی ها، مشکلات و سختی هاست. در این میان تنها افرادی که در برابر شدائد و مشکلات، پیروز میدان باشند که که صفت بسیار مهم «صبر و استقامت» بهره مند بوده و در برابر ناملایمات، پایداری و مقاومت کنند. این مسئله، منحصر به امور دینی نبوده و حتی انسان های بی دین و فاقد انگیزه های الهی نیز در زندگی روزمرّۀ خود، نیازمند به این صفت و ویژگی مهم هستند. در این میان، مؤمنان و افراد خداجو، بیش از دیگران از این ویژگی مهم ـ یعنی صبر و استقامت ـ بهره برده و علاوه بر ثمرات عادّی و مادّی، از آثار امداد الهی و اجر اخروی[2] نیز بهره مند می شوند.

قرآن کریم، مؤمنان را به صبر و استقامت فرمان داده و می فرماید: یا أَیهَا الَّذِینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَ صابِرُوا وَ رابِطُوا وَ اتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکمْ تُفْلِحُونَ؛ ای اهل ایمان در کار دین شکیبا باشید و یکدیگر را به صبر و مقاومت سفارش کنید و مُهیا و مراقب کار دشمن بوده و خداترس باشید، باشد که پیروز و رستگار گردید.[3] قرآن، ده ها مرتبه از واژۀ صبر استفاده و بر آن تاکید کرده و آن را از مهم ترین امور[4] شمرده است. در آئینه روایات نیز بر صبر تاکید فراوان شده و امیرالمؤمنین (ع) صبر را برای ایمان به منزلۀ سر برای بدن شمرده اند و تصریح کرده اند که همانگونه که جسد بی سر بی فائده است، در ایمان بدون صبر نیز خیری نیست.[5]

صبر و استقامت در راه خداوند، علاوه بر اجر معنوی و پاداش اخروی دارای فوائد و آثار دنیوی فراوانی است. درذیل به برخی از آثار و فوائد این خصلت و ویژگی مهم اخلاقی اشاره می شود.
 

«صبر و استقامت» و گشایش امور

یکی از آثاری صبرو و استقامت به دنبال دارد، بر طرف شدن ناملائمات و گشایش در مشکلات است. خداوند در قرآن کریم به مؤمنان امر می کند تا از دو چیز کمک استعانت بجویند: صبرو نماز. نکته جالب توجه، تقدم صبر برنماز است؛ چرا که جایگاه نماز در دین اسلام، بسیار بالا است و از نبی اکرم (ص) نقل شده است که نماز ستون دین است، اگر نماز پذیرفته شود بقیه امور پذیرفته شده و اگر نماز رد شود بقیه امور نیز رد خواهد شد.[6] با این وصف در آیه مذکور، صبر بر نماز مقدم شده و دستور داده شده که از صبر و نماز کمک بگیرد و این نشان از جایگاه فوق العاده مهم صبرو استقامت در برابر شدائد و گرفتاری ها دارد. صاحب تفسیر مواهب الرحمان در تفسیر آیه اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ[7] می نویسد: صبر در این جا به معنای مقاومت انسان در برابر مکروهات و سختی هاست و چون متعلَّقِ صبر ذکر نشده، از آن عمومیت فهمیده می شود؛ یعنی از صبر در تمام امور خود کمک بگیرید؛ زیرا کلید سعادتمندی و موفقیت در امور، صبر است. پس صبر در همه امور نیکوست و همواره محبوب است؛ زیرا مادر همه فضایل اخلاقی است و زمینه ساز کمال و سعادت انسان است به ویژه اگر در مورد تکالیف الهی نیز مراعات شود.[8] از امیرالمؤمنین (ع) نیز در این زمینه نقل شده است که می فرمایند: الصبر مفتاح الفرج؛ صبر، کلید گشایش است.[9]
 

«صبر و استقامت» و اطاعت از حضرت حق

در آیات متعددی سفارش به صبر شده است. قرآن کریم به نقل از پیامبران گذشته می فرماید: «در برابر اذیت ها که درباره ما می کنید، صبر می کنیم و اهل توکل همواره به خدا توکل می نمایند».[10] همچنین در آیه ای دیگر می گوید: «پیش از تو نیز پیامبرانی را تکذیب کردند و آنها تکذیب و آزار مخالفان را تحمل نمودند تا این که یاری ما به آنها رسید».[11] در آیاتی که قبل از این  به برخی از آنها اشاره شد نیز به مؤمنان دستور داده شده که صبر پیشه کنند و از صبر کمک بگیرند.[12] همچنین در سوره مریم آمده است: فَاعْبُدْهُ وَ اصْطَبِرْ لِعِبادَتِهِ؛ پس او را عبادت کن و در مسیر عبادت او شکیبا و مقاوم باش.[13] لقمان حکیم نیز در سفارش به فرزندش می فرماید: «پسرم! نماز را برپا کن و به خوبی ها دعوت کن و از بدی ها نهی کن و بر آنچه برایت روی می دهد، شکیبا باش؛ که اینها از کارهای مهم انسان است».[14]

از آیات فوق الذکر و دیگر آیات مرتبط می توان برداشت کرد که همواره جبهه حق به رهبری انبیاء و همچنین آحاد جامعه مؤمنین در راه عبادت و اطاعت از خداوند،  با موانع و مشکلاتی روبرو بوده اند و صبرو استقامت، امری است که مؤمنان به آن مامور شده و انبیاء همواره از آن بهره برده اند.  درروایتی از نبی اکرم (ص)، صبر سه قسم دانسته شده و صبر بر اطاعت حضرت حق، بالاتر از صبر بر مصیبت قرار گرفته است.[15] فرد صابر، زمینه را برای تعمیق ایمان خود و اطاعت هر بیشتر از فرامین الهی فراهم می کند و این یکی از درخشان ترین آثار صبر و استقامت است.

ادامه دارد ...

پی نوشت:
[1] . بیانات، 14/3/98
[2] . سوره فرقان، آیه 75: أُولَئِکَ یُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا؛ اینانند که به پاس آنکه صبر کردند غرفه[هاى بهشت را] پاداش خواهند یافت.
[3] . سوره آل عمران، آیه 200
[4] . سوره شورا، آیه 43
[5] . نهج البلاغه، حکمت 82
[6] . وسائل الشیعه، ج3، ص22
[7] . سوره بقره، آیه 153
[8] . مواهب الرحمان فی تفسیر القرآن، ج 2، ص 163
[9] . شرح نهج البلاغه ، ابن ابى الحدید ، ج ۲۰ ، ص ۳۰۷
[10] . ابراهیم: 12: وَ لَنَصْبِرَنَّ عَلی ما آذَیتُمُونا وَ عَلَی اللَّهِ فَلْیتَوَکلِ الْمُتَوَکلُونَ.
[11] . انعام: 34: وَ لَقَدْ کذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِک فَصَبَرُوا عَلی ما کذِّبُوا وَ أُوذُوا حَتَّی أَتاهُمْ نَصْرُنا وَ لا مُبَدِّلَ لِکلِماتِ اللَّهِ وَ لَقَدْ جاءَک مِنْ نَبَإِ الْمُرْسَلِینَ.
[12] . سوره بقره، آیه 53
[13] . سوره مریم، آیه 65
[14] . لقمان: 17: یا بُنَی أَقِمِ الصَّلاةَ وَ أْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَ انْهَ عَنِ الْمُنْکرِ وَ اصْبِرْ عَلی ما أَصابَک إِنَّ ذلِک مِنْ عَزْمِ الْأُمُورِ.
[15] . الکافی , جلد 2 , صفحه 91
مقالات مرتبط

صبر و شکیبایی از نگاه حضرت علی علیه السلام

پنجشنبه، 23 خرداد 1392

جایگاه والای صبر و شکیبایی (1)

سه‌شنبه، 18 فروردين 1388

بصیرت و صبر در نهج البلاغه

سه‌شنبه، 24 مرداد 1391

استقامت و پایداری در قرآن

سه‌شنبه، 31 ارديبهشت 1392
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
سه‌شنبه، 21 خرداد 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 190
موارد بیشتر برای شما
آخ جون سرگرمی(بخش سیزدهم)
آخ جون سرگرمی(بخش سیزدهم)

آخ جون سرگرمی(بخش سیزدهم)

تیتر یک روزنامه های کشور/ چهارشنبه 26 تیر 1398
تیتر یک روزنامه های کشور/ چهارشنبه 26 تیر 1398

تیتر یک روزنامه های کشور/ چهارشنبه 26 تیر 1398

فیلمی از رد کردن قتل عمد توسط نجفی
فیلمی از رد کردن قتل عمد توسط نجفی

فیلمی از رد کردن قتل عمد توسط نجفی

درآمد نجومی برخی از برگزاری کنسرت‌ها
درآمد نجومی برخی از برگزاری کنسرت‌ها

درآمد نجومی برخی از برگزاری کنسرت‌ها

برخی از حقوق و مسئولیت های انسان در قبال حیوانات

برخی از حقوق و مسئولیت های انسان در قبال حیوانات

تراشه ای که کامپیوتر را به مغز بدل می‌کند
تراشه ای که کامپیوتر را به مغز بدل می‌کند

تراشه ای که کامپیوتر را به مغز بدل می‌کند

عظمت مقام فاطمه زهرا(س)
عظمت مقام فاطمه زهرا(س)

عظمت مقام فاطمه زهرا(س)

عمل ناچیز انسان
عمل ناچیز انسان

عمل ناچیز انسان

آیت‌الله جنتی دبیر شورای نگهبان و کدخدایی سخنگو ماندند
آیت‌الله جنتی دبیر شورای نگهبان و کدخدایی سخنگو ماندند

آیت‌الله جنتی دبیر شورای نگهبان و کدخدایی سخنگو ماندند

قدرت و عظمت معصومین(ع)
قدرت و عظمت معصومین(ع)

قدرت و عظمت معصومین(ع)

پلمب آرایشگاه‌های مختلط/ آرایشگاه‌های آپارتمانی جواز ندارند
پلمب آرایشگاه‌های مختلط/ آرایشگاه‌های آپارتمانی جواز ندارند

پلمب آرایشگاه‌های مختلط/ آرایشگاه‌های آپارتمانی جواز ندارند

آخ جون سرگرمی(بخش دوازدهم)
آخ جون سرگرمی(بخش دوازدهم)

آخ جون سرگرمی(بخش دوازدهم)

جبران گناه بزرگ
جبران گناه بزرگ

جبران گناه بزرگ

گل استثنایی خلقت

گل استثنایی خلقت

محدودیت تردد برای دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک
محدودیت تردد برای دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک

محدودیت تردد برای دیپلمات‌های ایرانی در نیویورک

افشا و مبارزه با فساد موجب امید آفرینی
افشا و مبارزه با فساد موجب امید آفرینی

افشا و مبارزه با فساد موجب امید آفرینی

گفت‌وگو با اولین بانوی داور ایرانی در المپیک
گفت‌وگو با اولین بانوی داور ایرانی در المپیک

گفت‌وگو با اولین بانوی داور ایرانی در المپیک

تقلید از برنامه عصرجدید باعث مرگ نوجوان شد
تقلید از برنامه عصرجدید باعث مرگ نوجوان شد

تقلید از برنامه عصرجدید باعث مرگ نوجوان شد

افزایش حقوق به نفع نجومی‌بگیران!

افزایش حقوق به نفع نجومی‌بگیران!

تاثیر فضای مجازی در عملکرد بازیکنان
تاثیر فضای مجازی در عملکرد بازیکنان

تاثیر فضای مجازی در عملکرد بازیکنان

نشست مشترک مجلس و دولت | نوبخت: ایجاد ۹۸۸ هزار فرصت شغلی در سال جاری
نشست مشترک مجلس و دولت | نوبخت: ایجاد ۹۸۸ هزار فرصت شغلی در سال جاری

نشست مشترک مجلس و دولت | نوبخت: ایجاد ۹۸۸ هزار فرصت شغلی در سال جاری