0
ویژه نامه ها
تولیدات چند رسانه‌ ای اربعین حسینی

تولیدات چند رسانه‌ ای اربعین حسینی

يکشنبه، 21 مهر 1398
مجموعه عکس نوشته های اربعین

مجموعه عکس نوشته های اربعین

شنبه، 13 مهر 1398

دلایل و راه درمان عصبانیت

در اینجا با علل عصبانیت و راهکارهای درمان آن آشنا می شوید.
دلایل و راه درمان عصبانیت
عصبانیت نمود و جلوه خشم و غضب است و غضب در واقع یک حالت نفسانی و درونی است که آدمی را وادار به رفتاری پرخاشگرانه و غلبه و انتقام نسبت به دیگری می کند. البته اصل «قوه غضب» در انسان وجود دارد و در حفظ و بقای وی نقش به سزایی ایفا می کند؛ اما این قوه نیز مانند سایر قوای نفسانی باید کنترل و در جهت صحیح از آن استفاده شود و از افراط و تفریط نسبت به آن اجتناب گردد؛ زیرا افراط در آن موجب ناکارآمدی فکر و عقل می شود و خطرات و خسارات جبران ناپذیری را در پی دارد. تفریط در آن نیز موجب جبن و خواری می شود و از پیامدهای بد آن بی غیرتی و بی تفاوتی نسبت به مسئولیت های فردی و اجتماعی است. البته بحث ما در اینجا، بیشتر مربوط به جنبه افراطی غضب و (عصبانیت) است؛ از این رو زیان هایی که ناشی از شعله ور شدن غضب را به اختصار بیان می کنیم، سپس به عواملی می پردازیم که موجب شعله ور شدن غضب و بروز عصبانیت و پرخاشگری می شود و در پایان راه کارهایی به منظور کنترل آن بیان می کنیم.


پیامدهای غضب و عصبانیت

1- غضب، فکر و عقل انسان را ناکار آمد و زمین گیر می کند؛ چنان که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمود: «غضب، دل مرد دانا را هلاک می کند»[1].

2- پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: «غضب، ایمان را فاسد می گرداند؛ همان گونه که سرکه عسل را فاسد می کند»[2].

3- غضب کلید هر بدی است [3] و شیطان همه وجود فرد غضبناک را تسخیر می کند و او را به هر عمل زشتی وامی دارد.

4- از آثار بد غضب این است فرد غضبناک و عصبانی رفتارهای نادرستی- مانند فحش دادن و پرخاشگری کلامی، شماتت، مسخره کردن، فاش کردن اسرار و بدگویی از دیگران- را از خود بروز می دهد. علاوه بر این موجب دشمنی دوستان و شماتت دشمنان، انزوای اجتماعی، افسردگی و بیماری های جسمانی و روانی می شود. بنابراین کنترل عصبانیت امری بایسته و اجتناب ناپذیر است؛ وگرنه موجب هلاکت انسان و خسارات جبران ناپذیری می شود.


عوامل غضب و عصبانیت

عصبانیت می تواند عوامل گوناگونی داشته باشد، از جمله:

1- صفات رزیله ای (مانند، حسادت، کبر و غرور، حرص، حب جاه و مال)؛

2- کم حوصلگی و کم ظرفیتی؛

3- ضعف و ناتوانی مزاج؛

4- عدم اعتماد به نفس؛

5- حساسیت های افراطی؛

6- منفی بافی و سوء ظن به دیگران؛

7- همانندسازی و تقلید از والدین، همسالان و همکلاسان؛ و به علاوه یادگیری از جمله عوامل خشم و عصبانیت هستند.


راهکارهای درمان عصبانیت

اما دلیل آن- هر چه که باشد- با راه کارهایی که ارائه می شود، می توان تا حدود زیادی از آن پیشگیری نمود:

1- هنگامی که عصبانی می شوید، در خودتان یک تغییر حالت فیزیکی ایجاد کنید؛ مثلًا مقداری قدم بزنید و سعی کنید در آن لحظات تصمیم نگیرید و اگر آب در دسترس شما است، مقداری آب خنک میل کنید و دست و صورت خود را با آن شست و شو دهید.

2- اگر امکان دارد، هنگام عصبانیت یا بی حوصلگی و کسالت، یک دوش آب ولرم بگیرید.

3- چند لحظه دراز بکشید و چشمان خود را ببندید و همه ماهیچه های خود را شل کنید تا آرامش عضلانی پیدا بیابید. و فکر خود را از آنچه موجب عصبانیت شما شده است، منصرف کنید و به عضلات بدن خود تمرکز یابید.

4- به خودتان تلقین کنید: که اتفاق خاصی نیفتاده؛ مگر آسمان به زمین آمده است؟ دیگران در چنین مواردی چه می کنند؟ آیا همه عزا می گیرند؟ هر کس به کاری مشغول می شود و به این گونه موارد اعتنایی نمی کند.

5- همیشه فضای ذهنی و روانی خود را برای شنیدن و دریافت رفتارهای نابجا و خلاف انتظار آماده سازید؛ به این معنا که همیشه انتظار داشته باشید دیگران با شما، به بدترین شکل برخورد کنند اگر کسی مدتی چنین کند، به تدریج صفت حلم در او به وجود می آید و علاوه بر این، حسن خلق نیز برای او حاصل می شود و خود را برای تحمل آن آماده کنید.

6- اگر گاهی سریع سخن گفتید و عجولانه تصمیم گرفتید و رفتار نابجا از شما سرزد؛ به سرعت خود را سرزنش و حتی در لفظ، اظهار پشیمانی کنید و وعده ها و قول های خود را در ذهن خویش، حاضر سازید.

7- از خود ارزندگی نابجا و شخصیت قائل شدن بیش از اندازه برای خود، بپرهیزید و تنها هنجارها را رعایت کنید از این رو به سراغ رفتارهای متواضعانه- همانند تقدم در سلام، همنشینی مناسب با افراد پایین تر، ابراز ارادت به کوچک ترها، مصافحه و احوال پرسی، تفریح و صحبت با دیگران- اقدام کنید.

8- ذکر «لا حول و لا قوة الا باللَّه» را زیاد بر زبان جاری سازید و سوره «والعصر» را زیاد بخوانید. تکرار اذکار «استغفراللَّه ربی و اتوب الیه» و «اعوذ باللَّه من الشیطان الرجیم» نیز مفید است.

امام صادق علیه السلام فرمودند: «خداوند به برخی از انبیا وحی کرد،: ای فرزند آدم! در وقتی که غضبناک گردیدی، مرا یاد کن تا من هم تو را در وقت غضبم یاد کنم و تو را هلاک نسازم»[4]. بنابراین یاد خدا علاوه بر اینکه آتش خشم را خاموش می کند، موجب آرامش انسان می شود و در قیامت نیز آثار مثبتی به دنبال دارد.

9- به هنگام احساس عصبانیت، سریع تغییر وضعیت و موقعیت دهید و از آن محیط دور شوید؛ مثلًا اگر در منزل این حادثه رخ داد، لباس پوشیده و منزل را ترک کنید.

10- وقتی که با امور عصبانیت آفرین مواجه هستید، برای مدتی (حدود 10 تا 15 دقیقه)، راه دریافت های حسی خود را سد سازید برای مثال جلوی گوش خود را بگیرید و چشمان خود را ببندید و سر خود را پایین اندازید تا دریافت های عصبانیت را تحت کنترل شما در آیند و موجب تحریک بیشتر شما نشوند.

11- اگر رفتار و یا صفتی که در شخصی هست، موجب عصبانیت شما شده، آن را شوخی تلقی کنید و به شکلی، خود را از تیررس او دور در نظر بگیرید. یعنی؛ از در نظر گرفتن خویش به عنوان مخاطب رفتارهای دیگران پرهیز کنید؛ مثلًا از مشاهده کسی که فحش می دهد با خود بگویید مخاطب او من نیستم و در این هنگام از صحنه دور شده و راه دریافت های حسی را سد سازید تا بیشتر مورد هجوم قرار نگیرید.

12- برای توجیه رفتارهای خلاف انتظار دیگران، توجیه مناسبی داشته باشید و آنها را مقصر تلقی نکنید؛ مثلًا بگویید: خودم از این فرد بدتر رفتار می کنم، او اشتباه گرفته و مقصر نیست. اشتباه من باعث رفتار نامناسب او شده است.

13- به نظرات و عقاید دیگران احترام بگذارید و محترمانه با آنها رفتار کنید.

14- در کارهای مهم با مشورت خواستن از دیگران، تصمیمات خود را استحکام بخشید و از اقدامات عجولانه و خام بپرهیزید.

15- بیشتر با افراد حلیم، صبور، غیرعصبی و خوش مشرب معاشرت کنید و از دوستی و حرف شنوی افراد تند مزاج بپرهیزید.

16- همیشه خود و رفتارتان را درست و صحیح تلقی نکنید و احتمال خطا در کارهای خود را بدهید.

17- به عنوان تمرین گاهی با افرادی که سلیقه آنها را نمی پسندید، برخورد کوتاه مدت داشته باشید.

18- روایات و آثاری که در مذمّت غضب رسیده، مطالعه کنید و احادیثی که در مدح و ثواب حلم و خود نگاه داری وارد شده، مورد توجه قرار دهید[5].

19- موارد بالا در برنامه ای منظم و در یک جدول و نمره دادن به عملکرد خود و رعایت این امور، سعی در تقلیل موارد تخلف داشته باشید و همت خود را به افزایش صبر و تحصیل سعه صدر معطوف بدارید.


پی نوشت ها:
[1] . بحار الانوار، ج 73، ص 226، ح 20.
[2] . کافى، ج 2، ص 303، ح 3؛ بحار الانوار، ج 72، ص 274، ح 24.
[3] . همان.
[4] . بحار الانوار، ج 73، ص 276، ح 29.
[5] . ر. ک: محمدى رى شهرى، میزان الحکمه، ج 9، باب غضب؛ ج 3، باب حلم؛ بحارالانوار، ج 71، باب الحلم والعفو و کظم الغیظ.

منبع: حوزه نت
ارسال نظر
با تشکر، نظر شما پس از بررسی و تایید در سایت قرار خواهد گرفت.
متاسفانه در برقراری ارتباط خطایی رخ داده. لطفاً دوباره تلاش کنید.
چهارشنبه، 27 شهريور 1398
تخمین زمان مطالعه:
بازدید: 137
موارد بیشتر برای شما
افراد موفق چه عادت هایی دارند ؟ (بخش دوم)
افراد موفق چه عادت هایی دارند ؟ (بخش دوم)

افراد موفق چه عادت هایی دارند ؟ (بخش دوم)

افراد موفق چه عادت هایی دارند ؟ (بخش اول)
افراد موفق چه عادت هایی دارند ؟ (بخش اول)

افراد موفق چه عادت هایی دارند ؟ (بخش اول)

آشنایی با ترفندهای اولیه‌ی باغبانی (بخش دوم)
آشنایی با ترفندهای اولیه‌ی باغبانی (بخش دوم)

آشنایی با ترفندهای اولیه‌ی باغبانی (بخش دوم)

آشنایی با ترفندهای اولیه‌ی باغبانی (بخش اول)
آشنایی با ترفندهای اولیه‌ی باغبانی (بخش اول)

آشنایی با ترفندهای اولیه‌ی باغبانی (بخش اول)

روش های نگهداری و پرورش گل پتوس

روش های نگهداری و پرورش گل پتوس

استفاده از رایانه‌ها در کشاورزی
استفاده از رایانه‌ها در کشاورزی

استفاده از رایانه‌ها در کشاورزی

مهم قلب مریض منافق است نه زبان او
مهم قلب مریض منافق است نه زبان او

مهم قلب مریض منافق است نه زبان او

جوانب مثبت و منفی شبیه سازی هم جذاب و هم ترسناکند
جوانب مثبت و منفی شبیه سازی هم جذاب و هم ترسناکند

جوانب مثبت و منفی شبیه سازی هم جذاب و هم ترسناکند

منافقین خیانتکار بردگان سران کفر
منافقین خیانتکار بردگان سران کفر

منافقین خیانتکار بردگان سران کفر

اصل مبادله لوکارد در علم پزشکی قانونی
اصل مبادله لوکارد در علم پزشکی قانونی

اصل مبادله لوکارد در علم پزشکی قانونی

ویژگی‌های آخرالزمان | حجت الاسلام مهدوی ارفع
ویژگی‌های آخرالزمان | حجت الاسلام مهدوی ارفع

ویژگی‌های آخرالزمان | حجت الاسلام مهدوی ارفع

وحدت | حجت الاسلام مهدوی ارفع
وحدت | حجت الاسلام مهدوی ارفع

وحدت | حجت الاسلام مهدوی ارفع

نشانه‌ی اولیای خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع
نشانه‌ی اولیای خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع

نشانه‌ی اولیای خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع

هدف و فلسفه بعثت انبیاء | حجت الاسلام مهدوی ارفع

هدف و فلسفه بعثت انبیاء | حجت الاسلام مهدوی ارفع

خطبه شقشقیه | حجت الاسلام مهدوی ارفع
خطبه شقشقیه | حجت الاسلام مهدوی ارفع

خطبه شقشقیه | حجت الاسلام مهدوی ارفع

شباهت دوران ما با دوران امیرالمومنین(علیه السلام) | حجت الاسلام مهدوی ارفع
شباهت دوران ما با دوران امیرالمومنین(علیه السلام) | حجت الاسلام مهدوی ارفع

شباهت دوران ما با دوران امیرالمومنین(علیه السلام) | حجت الاسلام مهدوی ارفع

شاخص اثبات صدق ادعای دوستی با خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع
شاخص اثبات صدق ادعای دوستی با خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع

شاخص اثبات صدق ادعای دوستی با خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع

نشانه‌ی حزب خدا بودن و نشانه‌ی حزب شیطان بودن | حجت الاسلام مهدوی ارفع
نشانه‌ی حزب خدا بودن و نشانه‌ی حزب شیطان بودن | حجت الاسلام مهدوی ارفع

نشانه‌ی حزب خدا بودن و نشانه‌ی حزب شیطان بودن | حجت الاسلام مهدوی ارفع

مرگ گذر‌گاه برگشت به خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع

مرگ گذر‌گاه برگشت به خدا | حجت الاسلام مهدوی ارفع

زندگی زود گذر دنیا یا زندگی جاودانه در آخرت؟ | حجت الاسلام مهدوی ارفع
زندگی زود گذر دنیا یا زندگی جاودانه در آخرت؟ | حجت الاسلام مهدوی ارفع

زندگی زود گذر دنیا یا زندگی جاودانه در آخرت؟ | حجت الاسلام مهدوی ارفع

اهل بیت و شهادت | حجت الاسلام مهدوی ارفع
اهل بیت و شهادت | حجت الاسلام مهدوی ارفع

اهل بیت و شهادت | حجت الاسلام مهدوی ارفع